రాగాన్ధో నాపి చ భయం విజానాతి సుబాలిశః
కామాంధుడైన మూర్ఖుడు భయాన్ని కూడా గుర్తించడు.
నోత్తత్తార నిమగ్నో ఽపి తస్థౌ స విజితేన్ద్రియః
అతను నీళ్లలో మునిగిపోయినా పైకి రాలేదు; ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా అక్కడే ఉండిపోయాడు.
ఋషయః పార్థివాశ్చాన్యే నానా జానపదస్తదా
ఆ సమయంలో ఇతర ఋషులు, వివిధ దేశాల రాజులు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
చిత్రాఙ్గదా సుచార్వఙ్గీ వీక్షన్తీ తనుమధ్యమే
చిత్రాంగదా, అందమైన అవయవాలతో, సన్నని నడుము గలవారిని చూసింది.
సంస్థితే నిర్జనే తీర్థే గాలవో ఽన్తర్జలే తథా
ఆ తీర్థం వెలవెలబోయినప్పుడు, గాలవుడు కూడా నీళ్లలో ఉండిపోయాడు.
పర్జన్యతనయా సాధ్వీ ఘృతాచీర్గర్భసంభవా
పర్జన్యుని సతీమణి, ఘృతాచీ కుమార్తె అక్కడ ఉంది.
దదర్శ కన్యాత్రితయముభయోస్తటయోః స్థితమ్
రెండు ఒడ్డులపై నిలబడి ఉన్న మూడు కన్యలను ఆమె చూసింది.
కాసి కేన చ కార్యేణ నిర్జనే స్థితవత్యసి
నీవెవరు? ఈ వెలవెలబోయిన చోట ఎందుకు నిలిచావు? ఏ పని కోసం ఇక్కడ ఉన్నావు?
చిత్రాఙ్గదేతి సుశ్రేణి విఖ్యాతాం విశ్వకర్మణః
సుశ్రేణి, విశ్వకర్మ కుమార్తెగా పేరుగాంచిన చిత్రాంగద అని పిలవబడే అమ్మాయిని గురించి చెబుతున్నాను.
నైమిషే కాఞ్చనాక్షీం తు విఖ్యాతాం ధర్మమాతరమ్
నైమిశారణ్యంలో ధర్మమాతగా ప్రసిద్ధి చెందిన బంగారు కన్నులవాళ్లను గురించి చెబుతున్నాను.
సురథేన స కామార్తో మామేవ శరణం గతః
సురథుడు, కోరికతో మునిగిపోయి, నన్నే ఆశ్రయించాడు.
తతః శప్తాస్మి తాతేన వియుక్తాస్మి చ భూభుజా
ఆ తరువాత నాన్నవారి శాపంతో రాజుతో విడిపోయాను.
శ్రీకణ్ఠమగమం ద్రష్టుం తతో గోదావరం జలమ్
అప్పుడతర్వాత శ్రీకంఠుణ్ని దర్శించడానికి వెళ్లి, అక్కడినుంచి గోదావరి నదీ తీరానికి చేరుకున్నాను.
న చాపి దృష్టః సురథః స మనోహ్లాదనః పతిః
కానీ నా మనసును ఆనందపరిచే భర్త సురథుడు అక్కడ కనబడలేదు.
సమాగతా హి తచ్ఛంస మమ సత్యేన భామిని
సుందరి, నాకు జరిగిన సంగతులన్నీ నిజంగా నీకు చెప్పాను.
యతా యాత్రాఫలే వృత్తే సమాయాతాస్మి పుష్కరమ్
యాత్ర ఫలితం వచ్చినప్పుడు నేను పుష్కరానికి చేరుకున్నాను.
రమమాణా వనేద్దేశే దృష్టాస్మి కపనా సఖి
అక్కడ అడవిలో సంతోషంగా విహరిస్తున్నప్పుడు ఓ సఖీ, ఒక యాచకుడు నన్ను చూశాడు.
ఆనీతాస్యశ్రమాత్ కేన భూపృష్ఠాన్మేరుపర్వతమ్
ఆ యాచకుని ఆశ్రమం నుంచి ఎవరో నన్ను భూమిపై ఉన్న మేరు పర్వతానికి తీసుకువచ్చారు.
నామ్నా వేదవతీత్యేవం మేరోరపి కృతాశ్రయా
అక్కడ మేరు పర్వతంపై ఆశ్రయం తీసుకుని, నేను వేదవతిగా ప్రసిద్ధి చెందాను.
సమారూఢాస్మి సహసా బన్దుజీవం నగోత్తమమ్
ఆకస్మాత్తుగా నేను బందుజీవ అనే గొప్ప పర్వతాన్ని ఎక్కాను.
సహ తేనైవ వృక్షేణ పతితాస్మ్యహమాకులా
ఆ చెట్టు కూడా నాతో పాటు ఉండగానే, నేను భయంతో కింద పడిపోయాను.
సహ తేనైవ వృక్షేణ పతితాస్మ్యహమాకులా
ఆ చెట్టు కూడా నాతో పాటు ఉండగానే, నేను భయంతో కింద పడిపోయాను.
దదృశుః సర్వభూతాని స్తావరాణి చరాణి చ
అప్పుడు స్థావరజంతువులు, జంతువులన్నీ నన్ను చూశాయి.
ఊచుశ్చ సిద్ధగన్ధర్వాః కష్టం సేయం మహాత్మనః
అప్పుడు సిద్ధులు, గంధర్వులు 'బాధ్యత కలిగిన ఈ మహాత్మకి ఎంత దురదృష్టమో!' అని అన్నారు.
మనోః పుత్రస్య వీరస్య సహస్రక్రతుయాజినః
మనువు కుమార్తె, వీరుడైన, వెయ్యి యజ్ఞాలు చేసిన ఆమెకు ఇది జరిగింది.
న చ జానే స కేనాపి వృక్షశ్ఛిన్నః సహస్రధా
కానీ ఆ చెట్టు ఎవరు వెయ్యి ముక్కలు చేసినారో నాకు తెలియదు.
సమానీతాస్మయహమిమం త్వం దృష్టా చాద్య సున్దరి
ఓ సుందరివి, నన్ను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చారు. ఈ రోజు నిన్ను చూసాను.
కన్యకే అనుపశ్యే హి పుణ్కరస్యోత్తరే తటే
ఓ కన్యకా, పుణ్కర నదికి ఉత్తర తీరాన్ని చూడుము.
జగామ కన్యకే ద్రష్టుం ప్రష్టుం కార్యసముత్సుకా
ఆ కన్యక, ఆ విషయం తెలుసుకోవాలని, చూడాలని ఉత్సాహంతో వెళ్లింది.
యాథాతథ్యం తయోస్తాభ్యాం స్వమాత్మానం నివేదితమ్
వారిద్దరూ నిజాయితీగా తమ గురించి చెప్పుకున్నారు.