కార్తికీ పుణ్యదా భావిమాసాన్తే పుష్కరేషు హి
కార్తిక మాసం ఎంతో పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, ముఖ్యంగా ఆ నెల చివర్లో పుష్కర తీర్థాలలో స్నానం చేస్తే మరింత ఫలితం లభిస్తుంది.
న త్వయా స్మ వినా బ్రహ్మన్నిహ చస్థాతుం హి శక్నువః
బ్రాహ్మణుడా, నీవు లేకుండా మేము ఇక్కడ ఉండలేము.
గతే తే ఋషిణా సార్ద్ధూ పుష్కరారణ్యమాదరాత్
ఆ ఋషితో కలిసి నీవు వెళ్లినప్పుడు, గౌరవంతో పుష్కర అరణ్యంలోకి ప్రవేశించావు.
పార్థివా జానపద్యాశ్చ ముక్త్వైకం తమృతధ్వజమ్
రాజులు, ప్రజలు అందరూ, ధర్మధ్వజుడిని ఒక్కడిని వదిలి వెళ్లిపోయారు.
రాజానశ్చ మహాభాగా నాభాగేక్ష్వాకుసంయుతాః
నాభాగుడు, ఇక్ష్వాకువారితో కూడిన మహాత్ములైన రాజులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
స్నాతుం స పుష్కరే తీర్థే మధ్యమే ధనుషాకృతౌ
వారు అందరూ మధ్యలో విలాకారంలో ఉన్న పుష్కర తీర్థంలో స్నానం చేయడానికి వెళ్లారు.
బహ్వీభిర్మత్స్యకన్యాభిః ప్రీయమాణం పునః పునః
అనేక మత్స్యకన్యలు అతనిని మళ్లీ మళ్లీ సంతోషపరిచాయి.
జనాపవాదం ఘోరం హి న శక్తః సోఢుముల్బణమ్
ప్రజల భయంకరమైన అపవాదాన్ని అతను భరించలేకపోయాడు.
తాపసం కన్యకాభ్యాం వై విచరన్తం యథేచ్ఛయా
ఆ తపస్వి తన ఇష్టానుసారం ఆ కన్యలతో సంచరించేవాడు.
జనాపవాదాత్ తత్కిం త్వం బిభేషు జలమధ్యగః
నీకు ప్రజల అపవాదం భయమేమిటి? నీకిప్పుడు నీళ్ల మధ్యలో ఉన్నావు కదా!
రాగాన్ధో నాపి చ భయం విజానాతి సుబాలిశః
కామాంధుడైన మూర్ఖుడు భయాన్ని కూడా గుర్తించడు.
నోత్తత్తార నిమగ్నో ఽపి తస్థౌ స విజితేన్ద్రియః
అతను నీళ్లలో మునిగిపోయినా పైకి రాలేదు; ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా అక్కడే ఉండిపోయాడు.
ఋషయః పార్థివాశ్చాన్యే నానా జానపదస్తదా
ఆ సమయంలో ఇతర ఋషులు, వివిధ దేశాల రాజులు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
చిత్రాఙ్గదా సుచార్వఙ్గీ వీక్షన్తీ తనుమధ్యమే
చిత్రాంగదా, అందమైన అవయవాలతో, సన్నని నడుము గలవారిని చూసింది.
సంస్థితే నిర్జనే తీర్థే గాలవో ఽన్తర్జలే తథా
ఆ తీర్థం వెలవెలబోయినప్పుడు, గాలవుడు కూడా నీళ్లలో ఉండిపోయాడు.
పర్జన్యతనయా సాధ్వీ ఘృతాచీర్గర్భసంభవా
పర్జన్యుని సతీమణి, ఘృతాచీ కుమార్తె అక్కడ ఉంది.
దదర్శ కన్యాత్రితయముభయోస్తటయోః స్థితమ్
రెండు ఒడ్డులపై నిలబడి ఉన్న మూడు కన్యలను ఆమె చూసింది.
కాసి కేన చ కార్యేణ నిర్జనే స్థితవత్యసి
నీవెవరు? ఈ వెలవెలబోయిన చోట ఎందుకు నిలిచావు? ఏ పని కోసం ఇక్కడ ఉన్నావు?
చిత్రాఙ్గదేతి సుశ్రేణి విఖ్యాతాం విశ్వకర్మణః
సుశ్రేణి, విశ్వకర్మ కుమార్తెగా పేరుగాంచిన చిత్రాంగద అని పిలవబడే అమ్మాయిని గురించి చెబుతున్నాను.
నైమిషే కాఞ్చనాక్షీం తు విఖ్యాతాం ధర్మమాతరమ్
నైమిశారణ్యంలో ధర్మమాతగా ప్రసిద్ధి చెందిన బంగారు కన్నులవాళ్లను గురించి చెబుతున్నాను.
సురథేన స కామార్తో మామేవ శరణం గతః
సురథుడు, కోరికతో మునిగిపోయి, నన్నే ఆశ్రయించాడు.
తతః శప్తాస్మి తాతేన వియుక్తాస్మి చ భూభుజా
ఆ తరువాత నాన్నవారి శాపంతో రాజుతో విడిపోయాను.
శ్రీకణ్ఠమగమం ద్రష్టుం తతో గోదావరం జలమ్
అప్పుడతర్వాత శ్రీకంఠుణ్ని దర్శించడానికి వెళ్లి, అక్కడినుంచి గోదావరి నదీ తీరానికి చేరుకున్నాను.
న చాపి దృష్టః సురథః స మనోహ్లాదనః పతిః
కానీ నా మనసును ఆనందపరిచే భర్త సురథుడు అక్కడ కనబడలేదు.
సమాగతా హి తచ్ఛంస మమ సత్యేన భామిని
సుందరి, నాకు జరిగిన సంగతులన్నీ నిజంగా నీకు చెప్పాను.
యతా యాత్రాఫలే వృత్తే సమాయాతాస్మి పుష్కరమ్
యాత్ర ఫలితం వచ్చినప్పుడు నేను పుష్కరానికి చేరుకున్నాను.
రమమాణా వనేద్దేశే దృష్టాస్మి కపనా సఖి
అక్కడ అడవిలో సంతోషంగా విహరిస్తున్నప్పుడు ఓ సఖీ, ఒక యాచకుడు నన్ను చూశాడు.
ఆనీతాస్యశ్రమాత్ కేన భూపృష్ఠాన్మేరుపర్వతమ్
ఆ యాచకుని ఆశ్రమం నుంచి ఎవరో నన్ను భూమిపై ఉన్న మేరు పర్వతానికి తీసుకువచ్చారు.
నామ్నా వేదవతీత్యేవం మేరోరపి కృతాశ్రయా
అక్కడ మేరు పర్వతంపై ఆశ్రయం తీసుకుని, నేను వేదవతిగా ప్రసిద్ధి చెందాను.
సమారూఢాస్మి సహసా బన్దుజీవం నగోత్తమమ్
ఆకస్మాత్తుగా నేను బందుజీవ అనే గొప్ప పర్వతాన్ని ఎక్కాను.