ద్రష్టుం శ్రికణ్ఠమవ్యక్తం గాలవో నామ నామతః
అప్రకటమైన శ్రీకంఠుణ్ణి దర్శించడానికి గాలవుడు అనే ఒకడు ఉన్నాడు.
ప్రవివేశ శుచిః స్నాత్వా కాలిన్ద్యా విమలే జలే
కాళిందీ నదిలోని శుద్ధమైన నీటిలో స్నానం చేసి, ఆ పవిత్రుడు లోపలికి ప్రవేశించాడు.
గాయేతే సుస్వరం గీతం యక్షాసురసుతే తతః
తర్వాత యక్షాసురుల కుమార్తెలు మధురమైన స్వరంతో పాట పాడారు.
గన్ధర్వకన్యేక చైతే సందేహో నాత్ర విద్యతే
ఇవాళ్లు గంధర్వకన్యలే; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
కృతజప్యః సమధ్యాస్తే కన్యాభ్యామబివాదితః
జపం పూర్తి చేసి, ఆ ఇద్దరు కన్యల గౌరవంతో ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు.
కులాలఙ్కారణే భక్తియుక్తే భవస్య హి
భక్తితో భవుని వంశాన్ని అలంకరించాడు.
జాతో విదితవృత్తాన్తో గాలవస్తపతాం వరః
తపస్వులలో శ్రేష్ఠుడైన గాలవుడు, ఆ సంగతులను తెలుసుకొని జన్మించాడు.
ప్రాతరుత్థాయ గౌరీసం సంపూజ్య చ విధానతః
ప్రభాతంలో లేచి, విధిగా గౌరీపతిని పూజించాడు.
ఆమన్త్రయామి వాం కన్యే సమనుజ్ఞాతుమర్హథః
ఓ కన్యలారా, నేను మిమ్మల్ని ఆహ్వానిస్తున్నాను; మీరు అనుమతి ఇవ్వాలి.
కిమర్థం పుష్కరారణ్యం భవాన్ యాస్యత్యథాదరాత్
భవంతుడు ఏ కారణంతో, గౌరవంతో పుష్కరారణ్యంలోకి వెళ్లాలని కోరుతున్నాడు?
కార్తికీ పుణ్యదా భావిమాసాన్తే పుష్కరేషు హి
కార్తిక మాసం ఎంతో పుణ్యాన్ని ఇస్తుంది, ముఖ్యంగా ఆ నెల చివర్లో పుష్కర తీర్థాలలో స్నానం చేస్తే మరింత ఫలితం లభిస్తుంది.
న త్వయా స్మ వినా బ్రహ్మన్నిహ చస్థాతుం హి శక్నువః
బ్రాహ్మణుడా, నీవు లేకుండా మేము ఇక్కడ ఉండలేము.
గతే తే ఋషిణా సార్ద్ధూ పుష్కరారణ్యమాదరాత్
ఆ ఋషితో కలిసి నీవు వెళ్లినప్పుడు, గౌరవంతో పుష్కర అరణ్యంలోకి ప్రవేశించావు.
పార్థివా జానపద్యాశ్చ ముక్త్వైకం తమృతధ్వజమ్
రాజులు, ప్రజలు అందరూ, ధర్మధ్వజుడిని ఒక్కడిని వదిలి వెళ్లిపోయారు.
రాజానశ్చ మహాభాగా నాభాగేక్ష్వాకుసంయుతాః
నాభాగుడు, ఇక్ష్వాకువారితో కూడిన మహాత్ములైన రాజులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
స్నాతుం స పుష్కరే తీర్థే మధ్యమే ధనుషాకృతౌ
వారు అందరూ మధ్యలో విలాకారంలో ఉన్న పుష్కర తీర్థంలో స్నానం చేయడానికి వెళ్లారు.
బహ్వీభిర్మత్స్యకన్యాభిః ప్రీయమాణం పునః పునః
అనేక మత్స్యకన్యలు అతనిని మళ్లీ మళ్లీ సంతోషపరిచాయి.
జనాపవాదం ఘోరం హి న శక్తః సోఢుముల్బణమ్
ప్రజల భయంకరమైన అపవాదాన్ని అతను భరించలేకపోయాడు.
తాపసం కన్యకాభ్యాం వై విచరన్తం యథేచ్ఛయా
ఆ తపస్వి తన ఇష్టానుసారం ఆ కన్యలతో సంచరించేవాడు.
జనాపవాదాత్ తత్కిం త్వం బిభేషు జలమధ్యగః
నీకు ప్రజల అపవాదం భయమేమిటి? నీకిప్పుడు నీళ్ల మధ్యలో ఉన్నావు కదా!
రాగాన్ధో నాపి చ భయం విజానాతి సుబాలిశః
కామాంధుడైన మూర్ఖుడు భయాన్ని కూడా గుర్తించడు.
నోత్తత్తార నిమగ్నో ఽపి తస్థౌ స విజితేన్ద్రియః
అతను నీళ్లలో మునిగిపోయినా పైకి రాలేదు; ఇంద్రియాలను జయించినవాడిగా అక్కడే ఉండిపోయాడు.
ఋషయః పార్థివాశ్చాన్యే నానా జానపదస్తదా
ఆ సమయంలో ఇతర ఋషులు, వివిధ దేశాల రాజులు కూడా అక్కడికి వచ్చారు.
చిత్రాఙ్గదా సుచార్వఙ్గీ వీక్షన్తీ తనుమధ్యమే
చిత్రాంగదా, అందమైన అవయవాలతో, సన్నని నడుము గలవారిని చూసింది.
సంస్థితే నిర్జనే తీర్థే గాలవో ఽన్తర్జలే తథా
ఆ తీర్థం వెలవెలబోయినప్పుడు, గాలవుడు కూడా నీళ్లలో ఉండిపోయాడు.
పర్జన్యతనయా సాధ్వీ ఘృతాచీర్గర్భసంభవా
పర్జన్యుని సతీమణి, ఘృతాచీ కుమార్తె అక్కడ ఉంది.
దదర్శ కన్యాత్రితయముభయోస్తటయోః స్థితమ్
రెండు ఒడ్డులపై నిలబడి ఉన్న మూడు కన్యలను ఆమె చూసింది.
కాసి కేన చ కార్యేణ నిర్జనే స్థితవత్యసి
నీవెవరు? ఈ వెలవెలబోయిన చోట ఎందుకు నిలిచావు? ఏ పని కోసం ఇక్కడ ఉన్నావు?
చిత్రాఙ్గదేతి సుశ్రేణి విఖ్యాతాం విశ్వకర్మణః
సుశ్రేణి, విశ్వకర్మ కుమార్తెగా పేరుగాంచిన చిత్రాంగద అని పిలవబడే అమ్మాయిని గురించి చెబుతున్నాను.
నైమిషే కాఞ్చనాక్షీం తు విఖ్యాతాం ధర్మమాతరమ్
నైమిశారణ్యంలో ధర్మమాతగా ప్రసిద్ధి చెందిన బంగారు కన్నులవాళ్లను గురించి చెబుతున్నాను.