మాసో వైశాఖనామా చ ప్రథమం పత్రకం స్మృతమ్
వైశాఖమాసం మొదటి దళంగా గుర్తించబడింది.
జ్యేష్ఠమాసాశ్చ తత్పత్రం ద్వితీయం పరికీర్తితమ్
జ్యేష్ఠమాసం రెండవ దళంగా చెప్పబడింది.
మాసో ఆషాఢనామా చ తృతీయం పత్రకం స్మృతమ్
ఆషాఢమాసం మూడవ దళంగా గుర్తించబడింది.
మాసః శ్రావణ ఇత్యుక్తశ్చతుర్థం పత్రకం స్మృతమ్
శ్రావణమాసం నాలుగవ దళంగా గుర్తించబడింది.
మాసో భాద్రస్తథా ప్రోక్తః పఞ్చమం పత్రకం స్మృతమ్
భాద్రమాసం ఐదవ దళంగా చెప్పబడింది.
మాసశ్చాశ్వయుజో నామ ష్ష్ఠం తత్ పత్రకం స్మృతమ్
ఆశ్వయుజమాసం ఆరవ దళంగా గుర్తించబడింది.
మాసశ్చ కార్తికో నామ సప్తమం పత్రకం స్మృతమ్
కార్తీకమాసం ఏడవ దళంగా గుర్తించబడింది.
మాసో మార్గశిరో నామ త్వష్టమం పత్రకం స్మృతమ్
మార్గశిరమాసం ఎనిమిదవ దళంగా గుర్తించబడింది.
పౌషతి గదితో మాసో నవమం పరికీర్తితమ్
పౌషమాసం తొమ్మిదవదిగా చెప్పబడింది.
మాఘో నిగదితో మాసః పత్రకం దశమం స్మృతమ్
మాఘమాసం పదవ దళంగా గుర్తించబడింది.
పత్రకం ఫాల్గునం ప్రోక్తం తదేకాదశముత్తమమ్
ఫాల్గుణమాసం పదకొండవ ఉత్తమ దళంగా చెప్పబడింది.
ఇదం ద్వాదశమం ప్రోక్తం పత్రం వై కేశవస్య హి
ఇది కేశవుని పన్నెండవ దళంగా ప్రకటించబడింది.
త్రివ్యూహమేకమూర్తిశ్చ తథోక్తః పరమేశ్వరః
పరమేశ్వరుడు మూడు రూపాల సమాహారంగా, ఒకే రూపంగా వివరించబడ్డాడు.
యస్మిన్ జ్ఞాతే మునిశ్రేష్ఠ న భూయో మరణం భవేత్
ఓ మునిశ్రేష్ఠా! ఆయనను తెలుసుకున్నవారికి మరణం మళ్లీ ఉండదు.
చతుర్బాహుముదారాఙ్గం శ్రీవత్సధరమవ్యయమ్
ఆయన నాలుగు చేతులతో, ఔన్నత్యమైన అవయవాలతో, శ్రీవత్సం ధరించి, నిత్యుడై ఉంటాడు.
సహస్రవదనః శ్రీమాన్ ప్రజాప్రలయకారకః
ఆయన వెయ్యి ముఖాలతో, కాంతివంతుడై, సృష్టి లయాలకు కారణమైనవాడు.
ద్విభుజో ధారయన్ మాలం సృష్టికృచ్చాదిపూరుషః
రెండు చేతులతో, మాల ధరించి, సృష్టికర్తగా, ఆదిపురుషుడిగా ఆయన కనిపించాడు.
అతో మరీచిప్రముఖాస్తథాన్యే ఽపి సహస్రశః
తర్వాత మరీచి మొదలైన వారు, వేలు సంఖ్యలో, అలాగే ప్రత్యక్షమయ్యారు.
చుతుర్భుజం తం స మురుర్దురాత్మా కృతాన్తవాక్యాత్ పునరాససాద
నలుగురు చేతులతో ఉన్న ఆయన దగ్గరకు, దుష్టుడు అయిన మురుడు, యమధర్మరాజు ఆజ్ఞతో మళ్లీ వచ్చాడు.
స ప్రాహ యోద్ధుం సహ వై త్వయాద్య తం ప్రాహ భూయః సురశత్రుహన్తా
అతడు, 'ఈ రోజు నీతో యుద్ధం చేస్తాను' అని చెప్పగా, దేవతలకు శత్రువులను సంహరించేవాడు మళ్లీ సమాధానం ఇచ్చాడు.
కథం క్వ కస్యేతి ముహుస్తథోక్త్వా నిపాతయామాస విపన్నబుద్ధిః
ఎలా? ఎక్కడ? ఎవరిది? అని మళ్లీ మళ్లీ అనుకుంటూ, అయోమయంతో ఉన్న అతడు దెబ్బ కొట్టాడు.
చిచ్ఛేద దేవాస్తు గతవ్యథాభవన్ దేవం ప్రసంసన్తి చ పద్మనాభమ్
దేవతలు అతన్ని చీల్చి, బాధల నుంచి విముక్తులయ్యారు; వారు పద్మనాభుని స్తుతించారు.
అతః ప్రసిద్ధిం సముపాజగామ మురారిరిత్యేవ విభుర్నృసింహః
అందువల్ల, మహాబలుడు నృసింహుడు, మురుని సంహరించినవాడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
ఊచుర్దేవం నమస్కృత్య జగత్సంక్షుబ్ధికారణమ్
దేవునికి నమస్కరించి, జగత్తును కలవరపరిచే కారణమైన ఆయనను వారు ఉద్దేశించి మాటలాడారు.
స తవ్త్స్యతి మహాజ్ఞానీ జగత్క్షుబ్ధం చరచరమ్
ఆయన, మహాజ్ఞాని గా, చరాచర జగత్తు కలవరపడి ఉన్నంత కాలం అక్కడే ఉంటాడు.
న తత్ర దేవం న వృషం న దేవీం న చ నన్దినమ్
అక్కడ దేవుడిని, వృషభాన్ని, దేవిని, నందిని ఎవ్వరినీ చూడలేకపోయారు.
తాన్ మూఢదృష్టీన్ సంప్రోక్ష్య దేవాన్ విష్ణుర్మహాద్యుతిః
మూఢమైన దృష్టి కలిగిన ఆ దేవతలపై మహాతేజస్సు గల విష్ణువు అభిషేకం చేశాడు.
తమూచుర్నైవ దేవేశం పశ్యామో గిరిజాపతిమ్
వారు, 'మేము దేవతాధిపతిని, గిరిజాపతిని చూడలేకపోతున్నాం' అని అన్నారు.
తానువాచ జగన్మూర్తిర్యూయం దేవస్య సాగసః
జగత్తుకు రూపమైన ఆయన, 'మీరు దేవునికి అపరాధం చేశారు' అని వారికి చెప్పారు.
తేన జ్ఞానవివేకో వై హృతో దేవేవన శూలినా
అందుకే, త్రిశూలధారి దేవుడు మీ నుండి జ్ఞానవివేకాన్ని తీసుకున్నాడు.