నమస్కృత్య తతః సర్వే తస్థుః ప్రాఞ్జలయో మునే
తర్వాత అందరూ నమస్కరించి, చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు, ఓ మునీ.
దదర్శ దగ్ధుం కోపేన సర్వాంశ్చైవ సురామురాన్
కోపంతో, అందరు దేవతలు మరియు అసురులను కాల్చాలని చూశాడు.
భయాదన్యే హరం దృష్ట్వా గతా వైవస్వతక్షయమ్
హరుణ్ణి చూసి భయంతో, మరికొందరు యమలోకానికి వెళ్లిపోయారు.
దృష్టమాత్రాస్త్రినేత్రేణ భస్మీభూతాభవన్ క్షణాత్
తన మూడవ కన్ను చూసిన వెంటనే వారు క్షణంలో బూడిదయ్యారు.
దుద్రావ విక్లవగతిర్దక్షిణాసహితో ఽమ్బరే
అతడు తడబడుతూ, దక్షిణ దిశతో కలిసి ఆకాశంలో పారిపోయాడు.
శరం పాశుపతం కృత్వా కాలరూపీ మహేశ్వరః
పాశుపతాస్త్రాన్ని చేతిలో తీసుకొని, కాలస్వరూపుడైన మహేశ్వరుడు సిద్ధంగా నిలిచాడు.
అర్ద్ధేన గగనే శర్వః కాలరూపీ చ కథ్యతే
ఆకాశంలో అర్ధంగా కనిపించే శర్వుడు కాలరూపంగా చెప్పబడతాడు.
లక్షణం చ స్వరూపం చ సర్వం వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
ఆయన లక్షణాలు, నిజమైన స్వరూపం అన్నీ పూర్తిగా వివరించాలి.
యేనామ్బరం మునిశ్రేష్ఠ వ్యాప్తం లోకహితేప్సునా
మహర్షీ, లోకాలకు మేలు కావాలని ఆకాశాన్ని ఎవరు వ్యాపించారు?
మేషో రాశిః కుజక్షేత్రం తచ్ఛిరః కాలరూపిణః
మేషరాశి, కుజుని క్షేత్రం, ఆ కాలరూపుడి తలగా చెప్పబడింది.
సౌమ్యార్ద్ధ వృషనామేదం వదనం పరికీర్తితమ్
చంద్రుడు పాలించే వృషభరాశి ఆయన నోరుగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
మిథునం భుజయోస్తదస్య గగనస్థస్య శూలినః
గగనంలో నిలిచిన త్రిశూలధారి భుజాలు మిథునరాశిగా చెప్పబడతాయి.
సూర్యక్షేత్రం విభోర్బ్రహ్మన్ హృదయం పరిగీయతే
సూర్యుని రాశి, బ్రహ్మన్, పరమేశ్వరుని హృదయంగా పాటించబడుతుంది.
సోమపుత్రస్య సద్మైతద్ ద్వితీయం జఠరం విభోః
చంద్రుని కుమారుని గృహం రెండవది, అది ప్రభువు పొట్టగా భావించబడుతుంది.
ద్వితీయం సుక్రసదనం తులా నాభిరుదాహృతా
శుక్రుని రెండవ గృహమైన తులారాశి నాభిగా చెప్పబడింది.
ద్వితీయం వృశ్చికో రాశిర్మేఢ్రం కాలసవరూపిణః
రెండవ రాశి అయిన వృశ్చికం, కాలరూపుడి జననాంగంగా చెప్పబడింది.
ఊరుయుగలమీశస్య అమరర్షే ప్రగీయతే
అమరమహర్షీ, ప్రభువు రెండు తొడలు ఇలా ప్రసిద్ధి చెందాయి.
ధనిష్ఠార్ధం శతభిషా జానునీ పరమేష్ఠినః
ధనిష్ఠా అర్ధం, శతభిష రాశులు పరమేశ్వరుని మోకాళ్లుగా చెప్పబడ్డాయి.
సౌరేః సద్మాపరమిదం కుమ్భో జఙ్ఘే చ విశ్రతే
శనిగ్రహానికి ముఖ్యమైన గృహమైన కుంభరాశి, ఆయన కాలులకు స్థానం అయింది.
ద్వితీయం జీవసదనం మీనస్తు చరణావుభౌ
బృహస్పతికి రెండవ గృహమైన మీనరాశి రెండు పాదాలుగా చెప్పబడింది.
విద్ధశ్చాసౌ వేదనాబుద్ధిముక్తః ఖే సంతస్థౌ తారకాభిశ్చితాఙ్గః
వేధింపులూ, ఆలోచనలు లేని వాడు నక్షత్రాలతో అలంకరించబడిన దేహంతో ఆకాశంలో నిలిచాడు.
తేషాం విశేషతో బ్రూహి లక్షణాని స్వరూపతః
ఇప్పుడు వాటి లక్షణాలు, నిజమైన స్వరూపాలు పూర్తిగా వివరించు.
యాదృశా యత్ర సంచారా యస్మిన్ స్థానే వసన్తి చ
అవి ఎలా సంచరిస్తాయో, ఎక్కడ నివసిస్తాయో చెప్పు.
సంచారస్థానమేవాస్య ధాన్యరత్నాకరాదిషు
వాటి సంచారస్థానాలు ధాన్యాలు, రత్నాలు మొదలైన వాటిలోనే ఉంటాయి.
నిత్యం చరతి ఫుల్లేషు సరసాం పులినేషు చ
అతడు ఎప్పుడూ పుష్పాలతో విరజిల్లే తీరాల్లో, సరస్సుల ఒడ్డుల్లో సంచరిస్తూ ఉంటాడు.
తస్యాధివాసభూమిత్తు కుషీవలధరాశ్రయః
ఆయన నివాసం భూమి మీదే, పొలాలు ఆయన ఆశ్రయం.
వీణావాద్యధృఙ్ మిథునం గీతనర్తకశిల్పిషు
వీణా వాయిద్యంలో నైపుణ్యం కల జంట, గాయకులు, నర్తకులు, కళాకారుల మధ్య ప్రసిద్ధి చెందింది.
మిథునం నామ విఖ్యాతం రాశిర్ద్వేధాత్మకః స్థితః
మిథునం అనే పేరుతో ప్రసిద్ధమైన ఆ రాశి, రెండు స్వభావాలతో స్థిరంగా ఉంది.
కేదారవాపీపులినే వివిక్తావనిరేవ చ
పొలాల్లో, చెరువుల ఒడ్డు వద్ద, ఒంటరిగా ఉన్న నదీ తీరాల్లో కూడా ఉంటాడు.
వసతే వ్యాధపల్లీషు గహ్వరేషు గుహాసు చ
వాడు వేటగాళ్ల గ్రామాల్లో, కొండల గుహల్లో, లోపలి గుహల్లో నివసిస్తాడు.