తాం దృష్ట్వా చారుసర్వాఙ్గీం గిరిరాజసుతాం వనే
అందమైన ప్రతి అవయవంతో, పర్వతరాజు కుమార్తెను అడవిలో చూసి—
కస్యేయం చారుసర్వాఙ్గీ వనే చరతి సున్దరీ
ఈ అందమైన రూపవతి ఎవరి అమ్మాయో, అడవిలో తిరుగుతోంది?
తన్మదీయేన జీవేన క్రియతే నిష్ఫలేన కిమ్
నా జీవితం నాకు ప్రయోజనం లేకుండా ఉంటే, దాని ఉపయోగం ఏమిటి?
అతో ధిఙ్ మమ రూపేణ కిం స్థిరేణ ప్రయోజనమ్
అందుకే, నా అందానికి లాభం ఏమిటి? అది నాకేమీ తీరకపోతే దాని అవసరం ఏమిటి?
యో మామసితకేశాం తాం యోజయేన్ మృగలోచనామ్
ఎవడైనా నన్ను ఆ నల్ల జుట్టు, మృగనయన వనితతో కలిపితే—
పిధాయ కర్ణో హస్తాభ్యాం శిరఃకమ్పం వచో ఽబ్రవీత్
చేతులతో చెవులను మూసుకుని, తల ఊపుతూ ఇలా అన్నాడు:
లోకనాథస్య భార్యోయం శఙ్కరస్య త్రిశూలినః
ఆమె లోకనాథుడు, త్రిశూలధారి శంకరుని భార్య.
భవతః పరదారోయం మా నిమజ్జ రసాతలే
ఆమె పరాయివాడు భార్య, ప్రభూ! నీవు పాతాళంలో మునిగిపోకు.
శత్రవస్తే ప్రకుర్వన్తు పరదారావగాహనమ్
నీ శత్రువులు మాత్రమే పరాయివాడు భార్యను ఆశించాలి.
దృష్ట్వా సైన్యం విప్రధేనుప్రసక్తం తథ్యం పథ్యం సర్వలోకే హితం చ
బ్రాహ్మణుల గోవును కాపాడుతున్న సైన్యాన్ని చూసి, అది నిజమైనది, మంచిది, లోకానికి మేలు చేసేదని గ్రహించాడు.
వరం క్లీబైర్భావ్యం న చ పరకగలత్రాభిగమనం వరం భిక్షార్థిత్వం న చ పరధనాస్వాదమసకృత్
పరాయివాడు భార్యను ఆశించడంకన్నా, నిస్సహాయుడిగా ఉండటం మంచిది; పరధనం ఆస్వాదించడంకన్నా, భిక్ష అడగడం మంచిది.
ఇయం సా శత్రుజననీత్యేవముక్త్వా ప్రదుద్రువే
'ఆమె శత్రువుల తల్లి' అని చెప్పి, అక్కడి నుంచి పారిపోయాడు.
తాన్ రురోధ బలాన్నన్దీ వజ్రోద్యతకరో ఽవ్యయః
నంది, చేతిలో వజ్రాయుధాన్ని ఎత్తి, అపరాజేయుడిగా వారిని బలవంతంగా అడ్డగించాడు.
కులిశోనాహతాస్తూర్ణం జగ్ముర్భీతా దిశో దశ
వజ్రాయుధంతో గట్టిగా కొట్టబడిన వారు, భయంతో పది దిశలకు పారిపోయారు.
పరిఘేణ సమాహత్య పాతయామాస నన్దినమ్
అతడు ఒక గొడ్డలితో నందిని మీద కొట్టి నేలకూల్చాడు.
శతరూపాభవద్ గౌరీ భయాత్ తస్య దురాత్మనః
ఆ దుష్టుని భయంతో శతరూపా, గౌరీగా మారింది.
యథా వనే మత్తకరీ పరిభ్రమన్ కరేణుమధ్యే మదలోలదృష్టిః
అడవిలో మత్తులో ఉన్న ఏనుగు, ఆడ ఏనుగుల మధ్య తిరుగుతూ, దృష్టి చెలరేగినట్టు—
నాత్రాశ్చర్యం న పశ్యన్తి చత్వారో ఽమీ సదైవ హి
ఇక్కడ ఆశ్చర్యం ఏమీ లేదు; ఈ నలుగురు ఎప్పుడూ చూడరు.
సో ఽపశ్యమానో గిరిజాం పశ్యన్నపి తదాన్ధకః
గిరిజను చూస్తున్నా, ఆ అంధకుడు నిజంగా ఆమెను చూడలేదు.
తతో దేవ్యా స దుష్టాత్మా శతవర్యా నిరాకృతః
తర్వాత ఆ దుష్టుడు, వంద వజ్రాల్లాంటి దేవి చేత తిరస్కరించబడ్డాడు.
వీక్ష్యాన్ధకం నిపతితం శతరూపా విభావరీ
అంధకుడు పడిపోయినదాన్ని చూసి, శతరూపా రాత్రిలా ప్రకాశించింది.
పతితం చాన్ధకం దృష్ట్వా దైత్యదానవయూథపాః
అంధకుడు పడిపోయినదాన్ని చూసి, దైత్య-దానవ నాయకులు—
తేషామాపతతాం శబ్దం శ్రుత్వా తస్థౌ గణేశ్వరః
వారంతా దూసుకొస్తున్న శబ్దం విని, గణాధిపతి నిలకడగా నిలిచాడు.
ఆదాయ వజ్రం బలవాన్ మఘవానివ గణేశ్వరః
వజ్రాయుధాన్ని పట్టుకుని, బలవంతుడైన గణాధిపతి, ఇంద్రుడిలా కనిపించాడు.
దేవీ చ తా నిజా మూర్తిః ప్రాహ గచ్ఛధ్వమిచ్ఛయా
అప్పుడు దేవి తన స్వరూపాలకు, "మీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళండి" అని చెప్పింది.
వసతిర్భవతీనాం చ ఉద్యానేషు వనేషు చ
మీరు తోటల్లో, అడవుల్లో నివసించాలి.
వనస్పతిషు వృక్షేషు గచ్ఛధ్వం ప్రణిపత్యామ్బికాం క్రమాత్
మీరంతా చెట్లలో, వృక్షాల్లో తిరుగుతూ, ఒక్కొక్కరుగా అంబికకు నమస్కరించండి.
స్వబలం నిర్జితం దృష్ట్వా తతః పాతాలమాద్రవాత్
తన సైన్యం ఓడిపోయినదాన్ని చూసి, వెంటనే పాతాళానికి పారిపోయాడు.
రాత్రౌ న శేతే మదనేషుతాడితో గౌరీం స్మరన్కామబలాభిపన్నః
కామబాణాలతో గాయపడి, గౌరీని స్మరించుకుంటూ, కామబలంతో బాధపడి, రాత్రి నిద్రపోలేకపోయాడు.
అనధకం యోధయామాస ఏతన్మే వక్తుమర్హసి
అంధకుడితో యుద్ధం ఎలా జరిగిందో నాకు చెప్పాలి; దయచేసి ఇది వివరించు.