స్వబన్ధుహన్తా భవితా కథం త్వహం సంచిన్తయన్నేవ తతః స్థితో ఽభూత్
'నేను నా బంధువును ఎలా చంపగలను?' అని ఆలోచిస్తూ అక్కడే నిలబడ్డాడు.
అభ్యేత్య చోచుర్మహిషం సశైలం భిన్దస్వ శక్త్యా కురు దేవకార్యమ్
వారు దగ్గరకు వచ్చి, 'మహిషుడిని, ఆ పర్వతాన్ని నీ శక్తితో ఛేదించు; దేవతల పని నెరవేర్చు' అని అన్నారు.
కథం హి మాతామహనప్తృకం వధే స్వభ్రాతరం భ్రాతృసుతం చ మాతుః
తల్లి మేనల్లుడు, మేనకోడలు, సోదరుడు, సోదరుని కుమారుడు — వీరిని ఎలా చంపగలం?
కృత్వా చ యస్యా మతముత్తమాయాః స్వర్గం వ్రజన్తి త్వతిపాపినో ఽపి
అయినా, పరమ తల్లికి ఇష్టమైనదాన్ని చేయడం వల్ల, ఎంత పెద్ద పాపులు అయినా స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
కృతాపరాధా అపి నైవ వధ్యా ఆచార్యముఖ్యా గురవస్తథైవ
పాపం చేసినవారైనా, ముఖ్యంగా గురువులు, పెద్దలు — వారిని చంపకూడదు.
యదా దైత్యో నిర్గామిష్యద్ గుహాన్తః తదా శక్త్యా ఘాతాయిష్యామి శత్రుమ్
ఆ దైత్యుడు గుహ నుంచి బయటకు వచ్చినప్పుడు, నేను నా శక్తితో శత్రువును సంహరిస్తాను.
మత్తో భవాన్ న మతిమాన్ వదసే కిమర్థం వాక్యం శృణుష్వ హరిణా గదితం హి పూర్వమ్
నువ్వు నన్ను మించినవాడివి కాదు; మరి ఎందుకు ఇలా మాట్లాడుతున్నావు? హరిచేత ముందే చెప్పిన మాట విను.
నిహతో నముచిః పూర్వం సోదరో ఽపి మమానుజః
నాముచి, నా సోదరుడే అయినా, ఇంతకుముందే సంహరించబడ్డాడు.
ఘాతయస్వ పరాక్రమ్య శక్త్యా పావకదత్తయా
పావకుడు ఇచ్చిన శక్తితో, నీ పరాక్రమాన్ని చూపించి అతన్ని సంహరించు.
కుమారః ప్రాహ వచనం కమ్పమానః శతక్రతుమ్
ఆ యువకుడు, వణికుతూ, శతక్రతువుకు ఇలా అన్నాడు.
యేనాధిక్షిపసే మాం త్వం ధ్రువం న మతిమానసి
నువ్వు నన్ను తప్పుపడుతున్నావంటే, నీవు తెలివిగలవాడు కాదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
తం గృహః ప్రాహ ఏహ్యేహి యుద్ధ్యస్వ బలవాన్ యది
అప్పుడు ఆ ఇల్లు ఇలా చెప్పింది: 'రా రా! నీవు బలవంతుడివైతే, నాతో పోరాడి చూపించు!'
ప్రదక్షిణం శీఘ్రతరం యః కుర్యాత్ క్రౌఞ్చమేవ హి
ఎవరైనా క్రౌంచపర్వతాన్ని మరింత వేగంగా ప్రదక్షిణం చేస్తే—
ప్రదక్షిణం పాదచారీ కర్త్తు తూర్ణతరో ఽబ్యగాత్
పాదాలమీద నడిచి వెళ్లినవాడు మరింత త్వరగా ఆ ప్రదక్షిణం పూర్తి చేశాడు.
కృత్వా తస్థౌగుహో ఽభ్యేత్య మూఢఙ్కిం సంస్థితో భవాన్
అలా చేసి గుహ అక్కడ నిలబడి, 'ఓ మూర్ఖా! నువ్వు ఎందుకు అలా నిల్చున్నావు?' అని అడిగాడు.
కృతో ఽస్య న త్వయా పూర్వం కుమారః శక్రమబ్రవీత్
ఇది ముందు నువ్వు చేయలేదు—అని ఆ కుమారుడు శక్రునితో చెప్పాడు.
ప్రాప్యోచతుర్మహేశాయ బ్రహ్మణే మాధవాయ చ
అది సాధించి, వారు మహేశ్వరుడికి, బ్రహ్మదేవునికి, మాధవునికి చెప్పారు.
పప్రచ్ఛాద్రిమిదం కేన కృతం పూర్వం ప్రదక్షిణమ్
అతడు ఆ పర్వతాన్ని అడిగాడు: 'ఇంతకుముందు ఈ ప్రదక్షిణం ఎవరు చేశారు?'
పప్రచ్ఛాద్రిమిదం కేన కృతం పూర్వం ప్రదక్షిణమ్
అతడు ఆ పర్వతాన్ని అడిగాడు: 'ఇంతకుముందు ఈ ప్రదక్షిణం ఎవరు చేశారు?'
చకార గోత్రభిత్ పశ్చాత్త్వాయా కృతమథో గుహ
నీవు చేసిన తర్వాత, గుహ కూడా ఆ ప్రదక్షిణం చేశాడు, ఓ గోత్రభిత్.
బిభేద శక్త్యా కౌటిల్యో మహిషేణ సమం తదా
అప్పుడు వంకర మనసున్నవాడు తన కటారి తో పాటు మహిషుడిని పొడిచాడు.
బ్రహ్మేన్ద్రరుద్రశ్వివసుప్రధానా జగ్ముర్దివం మహిషమీక్ష్య హతం గుహేన
గుహ మహిషుడిని సంహరించడాన్ని చూసి, బ్రహ్మ, ఇంద్ర, రుద్రుడు, అశ్వినులు, వసువులలో ముఖ్యులు స్వర్గానికి వెళ్లారు.
నివారితశ్చక్రధరేణ వేగాదాలిఙ్గ్య దోర్భ్యా గురురిత్యుదీర్య
చక్రాయుధాన్ని ధరించినవాడు వేగంగా వచ్చి, తన చేతులతో అతడిని ఆలింగనం చేసి, 'గురు!' అని పిలిచాడు.
హరిః కుమారం సశిఖణ్డినం నయద్వేగాద్దివం పన్నగశత్రుపత్రః
పన్నగశత్రువైన హరి, కుమారుడిని శిఖండితో కలిసి వేగంగా స్వర్గానికి తీసుకెళ్లాడు.
భ్రాతా మయా మాతులజో నిరస్తస్తస్మాత్ కరిష్యే స్వశరీరశోషమ్
నా అన్నయ్య, నా మేనమామ కుమారుడు, నా చేతిలో ఓడిపోయాడు; అందుకే నేను నా శరీరాన్ని క్షీణింపజేస్తాను.
స్నాత్వౌఘవత్యాం హరమీక్ష్య భక్త్యా భవిష్యసే సూర్యసమప్రభావః
ఘవతీ నదిలో స్నానం చేసి, భక్తితో హరుడిని దర్శిస్తే, నీవు సూర్యుని వంటి తేజస్సుతో మెరిసిపోతావు.
స్నాత్వార్చ్య దేవాన్ స రవిప్రకాశో జగామ శైలం సదనం హరస్య
స్నానం చేసి దేవతలను పూజించి, సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, హరుడి నివాసమైన పర్వతానికి వెళ్లాడు.
ఆరాధయానో వృషభధ్వజం తదా హరో ఽస్య తుష్టో వరదో బభూవ
అప్పుడు వృషభధ్వజుడిని భక్తిగా ఆరాధించగా, హరుడు సంతోషించి, అతనికి వరమిచ్చాడు.
ఛిన్ద్యాద్యథా త్వప్రతిమం కరేణ బాణస్య తన్మే భగవాన్ దదాతు
ఎవరైనా చేతితో విగ్రహాన్ని ఎలా తెగదీస్తారో, అలాగే నాకు బాణుడిపై అలాంటి శక్తిని భగవంతుడు ప్రసాదించాలి.
బాణస్య తద్బాహుబలం ప్రవృద్ధం సంఛేత్స్యతే నాత్ర విచారణాస్తి
బాణుడి బలమైన చేతుల శక్తి ఎంత పెరిగినా, అది ఖచ్చితంగా నశించిపోతుంది — ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.