దృష్ట్వాద్రవద్గదాపాణిర్మకరాక్షో మహాబలః
అది చూసి, గొప్ప బలశాలి, గదాధారి మకరాక్షుడు అక్కడినుంచి పారిపోయాడు.
స చాపి తేన సంయుక్తో వ్రీడాయుక్తో మహామనాః
అతడూ ఆ యుద్ధంలో పాల్గొని, ఉన్నత మనసున్నవాడైనా, లజ్జతో నిండిపోయాడు.
బాణో ఽపి మకారాక్షేణ తాడితో ఽభూత్పరాఙ్ముఖః
మకరాక్షుడి చేత బాణుడు గట్టిగా కొట్టబడిన వెంటనే, వెనక్కు తిరిగి పారిపోయాడు.
ఖడ్గోద్యతకరో దైత్యః ప్రదుద్రావ గణేశ్వరాన్
ఖడ్గాన్ని పైకి ఎత్తుకున్న ఆ దైత్యుడు, గణాధిపతుల్ని చూసి పరుగెత్తాడు.
సమాతరశ్చాపి పరాజితా రణే స్కన్దం భయార్త్తాః శరణం ప్రపేదిరే
ఇతర దైత్యులూ యుద్ధంలో ఓడిపోయి భయంతో స్కందుని ఆశ్రయించడానికి వచ్చారు.
దృష్ట్వైవ శక్త్యా హృదయే బిభేద స భిన్నమర్మా న్యపతత్ పృథివ్యామ్
వారిని చూసిన స్కందుడు తన శక్తితో హృదయాన్ని చీల్చాడు; ప్రాణాలు పోయి, ఆ దైత్యుడు నేలపై పడిపోయాడు.
సంత్యజ్య సంగ్రామశిరో దురాత్మా జగామ శైలం స దిమాచలాఖ్యమ్
సంగ్రామాన్ని వదిలేసి, ఆ దుష్టుడు దిమాచలమనే పర్వతానికి వెళ్లిపోయాడు.
భయాద్ వివేశోగ్రమపాం నిధానం గర్ణైర్బలే వధ్యతి సాపరాధే
భయంతో, భయంకరమైన గుహలోకి ప్రవేశించాడు; గణులు యుద్ధంలో దోషులను సంహరిస్తుండగా, అతడు అక్కడ దాగుకున్నాడు.
మయూరమారుహ్య శిఖణ్డమణ్డితం యయౌ నిహన్తుం మహిషాసురస్య
పిచ్చుకల పక్షాలతో అలంకరించబడిన మయూరంపై ఎక్కి, మహిషాసురుడిని సంహరించడానికి బయలుదేరాడు.
కైలాసముత్సృజ్య హిమాచలం తథా క్రౌఞ్చం సమభ్యేత్వ గుహం వివేశ
కైలాసాన్ని వదిలి, హిమాచలాన్ని, తర్వాత క్రౌంచాన్ని చేరి, ఆ గుహలోకి ప్రవేశించాడు.
స్వబన్ధుహన్తా భవితా కథం త్వహం సంచిన్తయన్నేవ తతః స్థితో ఽభూత్
'నేను నా బంధువును ఎలా చంపగలను?' అని ఆలోచిస్తూ అక్కడే నిలబడ్డాడు.
అభ్యేత్య చోచుర్మహిషం సశైలం భిన్దస్వ శక్త్యా కురు దేవకార్యమ్
వారు దగ్గరకు వచ్చి, 'మహిషుడిని, ఆ పర్వతాన్ని నీ శక్తితో ఛేదించు; దేవతల పని నెరవేర్చు' అని అన్నారు.
కథం హి మాతామహనప్తృకం వధే స్వభ్రాతరం భ్రాతృసుతం చ మాతుః
తల్లి మేనల్లుడు, మేనకోడలు, సోదరుడు, సోదరుని కుమారుడు — వీరిని ఎలా చంపగలం?
కృత్వా చ యస్యా మతముత్తమాయాః స్వర్గం వ్రజన్తి త్వతిపాపినో ఽపి
అయినా, పరమ తల్లికి ఇష్టమైనదాన్ని చేయడం వల్ల, ఎంత పెద్ద పాపులు అయినా స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
కృతాపరాధా అపి నైవ వధ్యా ఆచార్యముఖ్యా గురవస్తథైవ
పాపం చేసినవారైనా, ముఖ్యంగా గురువులు, పెద్దలు — వారిని చంపకూడదు.
యదా దైత్యో నిర్గామిష్యద్ గుహాన్తః తదా శక్త్యా ఘాతాయిష్యామి శత్రుమ్
ఆ దైత్యుడు గుహ నుంచి బయటకు వచ్చినప్పుడు, నేను నా శక్తితో శత్రువును సంహరిస్తాను.
మత్తో భవాన్ న మతిమాన్ వదసే కిమర్థం వాక్యం శృణుష్వ హరిణా గదితం హి పూర్వమ్
నువ్వు నన్ను మించినవాడివి కాదు; మరి ఎందుకు ఇలా మాట్లాడుతున్నావు? హరిచేత ముందే చెప్పిన మాట విను.
నిహతో నముచిః పూర్వం సోదరో ఽపి మమానుజః
నాముచి, నా సోదరుడే అయినా, ఇంతకుముందే సంహరించబడ్డాడు.
ఘాతయస్వ పరాక్రమ్య శక్త్యా పావకదత్తయా
పావకుడు ఇచ్చిన శక్తితో, నీ పరాక్రమాన్ని చూపించి అతన్ని సంహరించు.
కుమారః ప్రాహ వచనం కమ్పమానః శతక్రతుమ్
ఆ యువకుడు, వణికుతూ, శతక్రతువుకు ఇలా అన్నాడు.
యేనాధిక్షిపసే మాం త్వం ధ్రువం న మతిమానసి
నువ్వు నన్ను తప్పుపడుతున్నావంటే, నీవు తెలివిగలవాడు కాదని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
తం గృహః ప్రాహ ఏహ్యేహి యుద్ధ్యస్వ బలవాన్ యది
అప్పుడు ఆ ఇల్లు ఇలా చెప్పింది: 'రా రా! నీవు బలవంతుడివైతే, నాతో పోరాడి చూపించు!'
ప్రదక్షిణం శీఘ్రతరం యః కుర్యాత్ క్రౌఞ్చమేవ హి
ఎవరైనా క్రౌంచపర్వతాన్ని మరింత వేగంగా ప్రదక్షిణం చేస్తే—
ప్రదక్షిణం పాదచారీ కర్త్తు తూర్ణతరో ఽబ్యగాత్
పాదాలమీద నడిచి వెళ్లినవాడు మరింత త్వరగా ఆ ప్రదక్షిణం పూర్తి చేశాడు.
కృత్వా తస్థౌగుహో ఽభ్యేత్య మూఢఙ్కిం సంస్థితో భవాన్
అలా చేసి గుహ అక్కడ నిలబడి, 'ఓ మూర్ఖా! నువ్వు ఎందుకు అలా నిల్చున్నావు?' అని అడిగాడు.
కృతో ఽస్య న త్వయా పూర్వం కుమారః శక్రమబ్రవీత్
ఇది ముందు నువ్వు చేయలేదు—అని ఆ కుమారుడు శక్రునితో చెప్పాడు.
ప్రాప్యోచతుర్మహేశాయ బ్రహ్మణే మాధవాయ చ
అది సాధించి, వారు మహేశ్వరుడికి, బ్రహ్మదేవునికి, మాధవునికి చెప్పారు.
పప్రచ్ఛాద్రిమిదం కేన కృతం పూర్వం ప్రదక్షిణమ్
అతడు ఆ పర్వతాన్ని అడిగాడు: 'ఇంతకుముందు ఈ ప్రదక్షిణం ఎవరు చేశారు?'
పప్రచ్ఛాద్రిమిదం కేన కృతం పూర్వం ప్రదక్షిణమ్
అతడు ఆ పర్వతాన్ని అడిగాడు: 'ఇంతకుముందు ఈ ప్రదక్షిణం ఎవరు చేశారు?'
చకార గోత్రభిత్ పశ్చాత్త్వాయా కృతమథో గుహ
నీవు చేసిన తర్వాత, గుహ కూడా ఆ ప్రదక్షిణం చేశాడు, ఓ గోత్రభిత్.