దక్షస్య యజ్ఞం విశతి క్షయఙ్కరే జాతో ఋషీణాం ప్రవరో హి సాధ్వసః
నాశనం కలిగించేవాడు దక్షుని యజ్ఞంలోకి ప్రవేశించగా, ఋషుల్లో ప్రముఖుడు భయంతో వణికిపోయాడు.
తస్మాత్ స్థానాదపాక్రమ్య కుబ్జామ్రే ఽన్తర్హితః స్థితః
ఆ స్థలాన్ని విడిచి, వంకర మామిడి చెట్టులో దాగి ఉన్నాడు.
సా తు జాతా సరిచ్ఛ్రేష్ఠా సీతా నామ సరస్వతీ
ఆమె సీత సరస్వతి అనే పేరుతో ఉత్తమ నదిగా మారింది.
కాన్దిశీకా లయం జగ్ముః సమభ్యేత్యైవ శఙ్కరమ్
కాందిశీకులు శంకరుని దగ్గరకు వెళ్లి, లయలో లీనమయ్యారు.
సమాసాద్య పురోడాశం భక్ష్యాశ్చ మహామునే
మహామునీ, పరోడాశం మరియు ఇతర భక్ష్యాలు పొందారు.
ఉత్పత్యరుహ్య గగనం స్వమధిష్ఠానమాస్థితః
అతడు ఎగిరి, ఆకాశంలోకి చేరి, తన స్వస్థానంలో స్థిరపడ్డాడు.
పుష్పాఞ్జలిపుటా భూత్వా ప్రణతాః సంస్థితా మునే
పుష్పాలతో చేతులు జోడించి, నమస్కరిస్తూ నిలబడ్డారు, మునీ.
శక్రాదీనాం సురేశానాం కృపణం విలలాప హ
ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతాధిపతుల కోసం ఆమె దయనీయంగా విలపించింది.
తలప్రహారైరమరా బహవో వినిపాతితాః
తన తాడనాలతో అనేక దేవతలు నేలకూలిపోయారు.
దృష్ట్యగ్నినా తథైవాన్యే దేవాద్యాః ప్రలయీకృతాః
తన చూపులోని అగ్నితో ఇంకొంతమంది దేవతలు, ఇతరులు నాశనం అయ్యారు.
క్రోధాద్ బాహూ ప్రసార్యథ ప్రదుద్రావ మహేశ్వరమ్
కోపంతో చేతులు చాచి, మహేశ్వరుడి వైపు పరుగెత్తాడు.
బాహుభ్యాం ప్రతిజగ్రాహ కరేణైకేన శఙ్కరః
శంకరుడు రెండు చేతులతో అతన్ని పట్టుకుని, ఒక్క చేతితో గట్టిగా అదిలించాడు.
కరాఙ్గులిభ్యో నిశ్చేరురసృగ్ధారాః సమన్తతః
అతని వేలుల నుంచి చుట్టూ రక్తధారలు పారిపొయాయి.
భ్రామయామాస సతతం సింహో మృగశిశుం యథా
సింహం పిల్లమును తిప్పినట్లు, అతన్ని ఎప్పుడూ తిప్పుతూ ఉండేవాడు.
భుజౌ హస్వత్వమాపన్నౌ త్రుటితస్నాయుబన్ధనౌ
అతని చేతులు బలహీనంగా మారి, మణికట్టు, నరాలు తెగిపోయాయి.
ప్రోవాచైహ్యేహి కాపాలిన్ పునః పునరథేశ్వరమ్
అతడు, 'ఇక్కడికి రా కపాలినీ,' అని రథాధిపతిని మళ్లీ మళ్లీ పిలిచాడు.
ముష్టినాహత్య దశనాః పాతితా ధరణీతలే
ఒక ముష్టిపోటుతో అతని పళ్ళు నేలపై పడిపోయాయి.
పపాత భువి నిఃసంజ్ఞో వజ్రాహత ఇవాచలః
వజ్రంతో కొట్టిన కొండలా, అతడు స్పృహ కోల్పోయి భూమిపై పడిపోయాడు.
నేత్రాభ్యాం ఘోరరూపాభ్యాం వృషధ్వజమవైక్షత
తీవ్రమైన రెండు కళ్లతో వృషధ్వజుడిని చూశాడు.
నిపాతయామాస భువి క్షోభయన్సర్వదేవతాః
అతన్ని భూమిపై పడేసి, అందరు దేవతలను కలవరపరిచాడు.
నమస్కృత్య తతః సర్వే తస్థుః ప్రాఞ్జలయో మునే
తర్వాత అందరూ నమస్కరించి, చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు, ఓ మునీ.
దదర్శ దగ్ధుం కోపేన సర్వాంశ్చైవ సురామురాన్
కోపంతో, అందరు దేవతలు మరియు అసురులను కాల్చాలని చూశాడు.
భయాదన్యే హరం దృష్ట్వా గతా వైవస్వతక్షయమ్
హరుణ్ణి చూసి భయంతో, మరికొందరు యమలోకానికి వెళ్లిపోయారు.
దృష్టమాత్రాస్త్రినేత్రేణ భస్మీభూతాభవన్ క్షణాత్
తన మూడవ కన్ను చూసిన వెంటనే వారు క్షణంలో బూడిదయ్యారు.
దుద్రావ విక్లవగతిర్దక్షిణాసహితో ఽమ్బరే
అతడు తడబడుతూ, దక్షిణ దిశతో కలిసి ఆకాశంలో పారిపోయాడు.
శరం పాశుపతం కృత్వా కాలరూపీ మహేశ్వరః
పాశుపతాస్త్రాన్ని చేతిలో తీసుకొని, కాలస్వరూపుడైన మహేశ్వరుడు సిద్ధంగా నిలిచాడు.
అర్ద్ధేన గగనే శర్వః కాలరూపీ చ కథ్యతే
ఆకాశంలో అర్ధంగా కనిపించే శర్వుడు కాలరూపంగా చెప్పబడతాడు.
లక్షణం చ స్వరూపం చ సర్వం వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
ఆయన లక్షణాలు, నిజమైన స్వరూపం అన్నీ పూర్తిగా వివరించాలి.
యేనామ్బరం మునిశ్రేష్ఠ వ్యాప్తం లోకహితేప్సునా
మహర్షీ, లోకాలకు మేలు కావాలని ఆకాశాన్ని ఎవరు వ్యాపించారు?
మేషో రాశిః కుజక్షేత్రం తచ్ఛిరః కాలరూపిణః
మేషరాశి, కుజుని క్షేత్రం, ఆ కాలరూపుడి తలగా చెప్పబడింది.