ముఖే ఽఙ్గుష్ఠం సమాక్షిప్య రురోద ఘనరాడివ
ఆ చిన్నవాడు తన బొటనవేళ్లను నోటిలో పెట్టుకుని, మబ్బు కురిసినట్లు గట్టిగా ఏడ్చాడు.
దదృశుః స్వేచ్ఛయా యాన్త్యో బాలం శరవణే స్థితమ్
వాళ్లు తమ ఇష్టానుసారం ముందుకు వచ్చేటప్పుడు, ఆ పిల్లవాడు మునగచెట్ల మధ్య నిలబడి ఉన్నాడని చూశారు.
అహం పూర్వమహం పూర్వం తస్మై స్తన్యే ఽభిచుక్రుశుః
"నేనే ముందుగా! నేనే ముందుగా!" అని అందరూ పాల కోసం ఆ చిన్నవాడిని పిలిచారు.
అబీభరంశ్చ తాః సర్వాః శిశుం స్నేహాచ్చ కృత్తికాః
కృతికలు అందరూ, ప్రేమతో, ఆ శిశువును ఒక్కొక్కరు ముద్దుగా పాలిచారు.
కార్త్తికేయేతి విఖ్యాతో జాతః స బలినాం వరః
బలవంతులందరిలో శ్రేష్ఠుడైన వాడు, కార్తికేయుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు.
కియత్ప్రమాణః పుత్రస్తే వర్త్తతే సామ్ప్రతం గుహః
"గుహా! నీ కుమారుడు ఇప్పుడు ఎంత పరిమాణంలో ఉన్నాడు?"
ప్రోవాచ పుత్రం దేవేశ న వేద్మి కతమో గుహః
దేవతాధిపతి తన కుమారుడితో, "నాకు గుహా ఎవరో తెలియదు," అని అన్నాడు.
త్రైయమ్బలం త్రిలోకేశ జాతః శరవణే శిశుః
మూడు లోకాల అధిపతీ! మునగచెట్ల మధ్య జన్మించిన ఆ శిశువు మూడింటికీ బలంగా ఉన్నాడు.
వేగినం మేషమారుహ్య కుటిలా తం దదర్శ హ
కుటిలా, వేగంగా పరుగెత్తే మేకపై ఎక్కి, అతడిని చూసింది.
సో ఽబ్రవీత్ పుత్రదుష్ట్యర్థం జాతం శరవణే శిశుమ్
"మునగచెట్ల మధ్య జన్మించిన ఆ చిన్నవాడు, కుమారుని శత్రువును నాశనం చేయడానికి పుట్టాడు," అని అతడు అన్నాడు.
వివదన్తౌ దదర్సాథ స్వేచ్ఛాచారీ జనార్దనః
తన ఇష్టానుసారం వ్యవహరించే జనార్దనుడు, ఇద్దరు వాదిస్తున్న వారిని చూశాడు.
తావూచతుః వుత్రహేతో రుద్రశుక్రోద్భవాయ హి
వాళ్లు ఇద్దరూ, "రుద్రుడు, శుక్రుడు కలసి పుట్టిన కుమారుని కోసం ఇది జరుగుతోంది," అని చెప్పారు.
స యదా వక్ష్యతి దేవేశస్తత్కురుధ్వమసంశయమ్
దేవతాధిపతి ఏది చెప్పాడో, అదే సందేహం లేకుండా చేయండి.
సమ్భ్యేత్యోచతుస్తథ్యం కస్య పుత్రేతి నారద
వాళ్లు అందరూ చేరి, "నారదా, ఇతడు ఎవరి కుమారుడు?" అని అడిగారు.
దిష్ట్యా దిష్ట్యేతి గిరిజాం ప్రోద్భూతపులకో ఽబ్రవీత్
అతడు ఆనందంతో రోమాలు నిక్కబొడుచుకుని, గిరిజను చూచి, "అదృష్టం! అదృష్టం!" అని అన్నాడు.
ప్రష్టుం సమాశ్రయేద్ యం స తస్య పుత్రో భవిష్యతి
ఆ పిల్లవాడు ఎవరిని అడగడానికి దగ్గరగా వెళ్తాడో, అతడే అతని కుమారుడవుతాడు.
సహోమయా కుటిలయా పావకేన చ ధీమతా
నాతో పాటు, కూటిలా, తెలివైన పావకుడూ కలసి,
దదృశుః శిశుకం తం చ కృత్తికోత్సఙ్గశాయినమ్
వాళ్లు ఆ పిల్లవాడిని కృతికల ఒడిలో పడుకుని ఉన్నట్టు చూశారు.
యోగీ చతుర్మూర్తిరభూత్ షణ్ముఖః స శిశుస్త్వపి
ఆ యోగి నాలుగు రూపాలతో కనిపించాడు. చిన్నవాడైనా, అతనికి ఆరు ముఖాలు ఉండేవి.
కుటిలామగమచ్ఛాఖో మహాసేనో ఽగ్నిమభ్యయాత్
కుటిలా దగ్గరకు వచ్చింది. మహాసేనుడు అగ్నిదేవుని వైపు వెళ్లాడు.
పావకశ్చాపి దేవేశః పరాం ముదమవాప చ
పావకుడైన దేవతాధిపతి పరమానందాన్ని అనుభవించాడు.
తా అబ్రవీద్ధరః ప్రతీత్యా విధివద్ వచనం మునే
అప్పుడా హరి అక్కడికి వచ్చి, నియమించిన మాటలు మునికీ చెప్పారు.
కుటులాయాః కుమారేతి పుత్రో ఽయం భవితావ్యయః
ఈ కుమారుడు కూటిలా నుండి పుట్టినవాడని, అతడిని 'కుమారుడు' అని పిలవాలని చెప్పారు.
గుహ ఇత్యేవ నామ్నా చ మమాసౌ తనయః స్మృతః
ఇతడిని 'గుహుడు' అని కూడా, నా కుమారుడిగా గుర్తిస్తారు.
మాహాసేన ఇతి ఖ్యాతో హుతాశస్యాస్తు పుత్రకః శారద్వత ఇతి ఖ్యాతః సుతః శరవణస్య చ
ఇతడు 'మాహాసేనుడు' అని, హుతాశుని కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. అలాగే 'శారద్వతుడు' అని, శరవణుని కుమారుడిగా కూడా పిలవబడతాడు.
షడాస్యత్వాన్ మహాబాహుః షణ్ముఖో నామ గీయతే
ఆరు ముఖాలు, గొప్ప బాహువులు కలవాడైనందున ఇతడిని 'షణ్ముఖుడు' అని పాటలు పాడుతారు.
సస్మార దైవతైః సార్ద్ధ తే ఽప్యాజగ్ముస్త్వరాన్వితాః
అతడు దేవతలతో కలిసి స్మరించాడు. వారు కూడా త్వరగా వచ్చారు.
దృష్ట్వా హుతాశనం ప్రీత్యా కుటిలాం కృత్తికాస్తథా
హుతాశనుని ఆనందంగా చూసి, కూటిలాను, కృత్తికలను కూడా చూశారు.
దదృశుర్బాలమత్యుగ్రం షణ్ముఖం సూర్యసంనిభమ్ ముష్ణన్తమివ చక్షుంషి తేజసా స్వేన దేవతాః
వారు ఆ చిన్నవాడైన, భయంకరమైన షణ్ముఖుణ్ని, సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, తన తేజంతో వారి కళ్లను కాల్చేలా ఉన్నవాడిని చూశారు.
దేవకార్యం త్వయా దేవ కృతం దేవ్యాగ్నినా తథా
దేవా! నీతో పాటు దేవీ, అగ్నిదేవుడు కూడా దేవతల పనిని పూర్తిచేశారు.