పాతాలం ప్రవివేశాథ తతః స్వభవనం గతః
తర్వాత అతడు పాతాళంలోకి ప్రవేశించి తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
అకార్యకారకేత్యేవం భృయో మాలవటం గతః
తప్పు పనులు చేసే వాడివని పిలవబడి, మాలవట వద్దకు వెళ్లాడు.
సమం జగామ తత్ పుణ్యం యక్షమణ్డలముత్తమమ్
అతడు ఆ పవిత్రమైన, శ్రేష్ఠమైన యక్షుల ప్రాంతానికి వెళ్లాడు.
అజీజనత్ సుతం శుభ్రం మహిషం కామరూపిణమ్
అతడు పవిత్రమైన కుమారుడిని, కావలసిన రూపం ధరించగల మహిషాన్ని పుట్టించాడు.
సా చాభ్యగాద్ దితివరం రక్షన్తీ శీలమాత్మనః
ఆమె తన స్వభావాన్ని కాపాడుకుంటూ, గొప్ప దితి వద్దకు వెళ్లింది.
ఖఙ్గ నిష్కృష్య తరసా మహిషం సముపాద్రవత్
వేగంగా ఖడ్గాన్ని తీసి, మహిషంపై దూకాడు.
రక్షితా గుహ్యకైః సాధ్వీ నివార్య మహిషం తతః
ఆ సతీమంతుడు గుహ్యకులు కాపాడగా, వారు మహిషాన్ని ఆపారు.
నిపపాత సరో దివ్యం తతో దైత్యైఽభవన్మృతః
అతడు దివ్యమైన సరస్సులో పడిపోయి, ఆ దైత్యుడు అక్కడే చనిపోయాడు.
యక్షానాశ్రిత్య తస్థౌ స కాలయన్ శ్వాపదాన్ మున్
ఓ మునీశ్వరా, అతడు యక్షులను ఆశ్రయించి, అడవి జంతువులను తరిమేశాడు.
చితామారోపితః సా చ శ్యామా తం చారుహత్ పతిమ్
ఆ ముదురు రంగు గల ఆమె, తన భర్తతో పాటు చితిపై ఎక్కింది.
వ్యద్రావయత్ స తాన్ యక్షాన్ ఖఙ్గపాణిర్భయఙ్కరః
ఆయన భయంకరంగా ఖడ్గాన్ని చేతపట్టుకొని ఆ యక్షులను తరిమికొట్టాడు.
ఋతే సంరక్షితారం హి మహిషం రమ్భనన్దనమ్
కాని రంభ కుమారుడైన మహిషుడు, రక్షకుడిగా మిగిలిపోయాడు.
యో ఽజయత్ సర్వతో దేవాన్ సేన్ద్రరుద్రార్కమారుతాన్
అతడు ఇంద్రుడు, రుద్రుడు, సూర్యుడు, మారుతులు సహా అందరు దేవతలను అన్ని వైపులా జయించాడు.
రాజ్యే ఽభిషిక్తశ్చ మహాసురేన్ద్రైర్వినిర్జితైః శమ్బరతారకాద్యైః
శంబరుడు, తారకుడు మొదలైన మహాసురులను ఓడించి, అసురేంద్రుల చేత రాజ్యంలో అభిషేకం పొందాడు.
స్థానాని త్యక్తాని శశీన్ద్రభాస్కరైర్ధర్మశ్చ దూరే ప్రతియోజితశ్చ
చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, సూర్యుడు తమ స్థానాలను వదిలిపెట్టారు; ధర్మం దూరంగా తోసిపారబడింది.
జగ్ముః పురస్కృత్య రిచామహం తే ద్రష్టుం తదా చక్రధరం శ్రియః పతిమ్
ఆ సమయంలో నేను ఒక ఋచతో ముందుండి, వారు శ్రీమహావిష్ణువును దర్శించడానికి వెళ్లారు.
దృష్టావా ప్రణమ్యైవ చ సిద్దిసాధకౌ న్యవేదయంస్తన్మహిషాదిచేష్టితమ్
ఆయనను దర్శించి, నమస్కరించి, విజయాన్ని సాధించే వారు ఇద్దరూ మహిషాసురుని చేసిన పనులను ఆయనకు వివరించారు.
ఆక్రమ్య నాకాత్తు నిరాకృతా వయం కృతావనిస్థా మహిషాసురేణ
మహిషాసురుడు మమ్మల్ని స్వర్గం నుండి తరిమివేసి, భూమిపై ఉండేలా చేశాడు.
న చేద్ వ్రజామో ఽద్య రసాతలం హి సంకాల్యమానా యుధి దానవేన
ఈ రోజు మనం పాతాళానికి పోకపోతే, యుద్ధంలో ఆ దానవుడు మనల్ని నాశనం చేస్తాడు.
దృష్ట్వాథ చక్రే సహసైవ కోపం కాలాగ్నికల్పో హరిరవ్యయాత్మా
ఇది చూసి, అవినాశి హరిదేవుడు కాలాగ్ని వంటి కోపంతో అకస్మాత్ కోపించాడు.
తథైవ శక్రాదిషు దైవతేషు మహర్ద్ధి తేజో వదనాద్ వినిఃసుతమ్
అదే విధంగా, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతల ముఖాల నుండి గొప్ప తేజస్సు వెలువడింది.
కాత్యాయనస్యాప్రతిమస్య తేన మహర్షిణా తేజ ఉపాకృతం చ
అదంతా అపూర్వుడైన మహర్షి కాత్యాయనుడు ఆ తేజస్సును కూడగట్టాడు.
తస్మాచ్చ జాతా తరలాయతాక్షీ కాత్యాయనీ యోగవిశుద్ధదేహా
ఆ తేజస్సు నుండి, విశాలమైన చంచలమైన కళ్లతో, యోగశుద్ధమైన శరీరంతో కాత్యాయనీ జన్మించింది.
యామ్యేన కేశా హరితేజసా చ భుజాస్తథాష్టాదశ సంప్జజ్ఞిరే
ఆమె జుట్టు యమునుంచి, చేతులు హరిదేవుని తేజస్సుతో, అలా పదెనిమిది చేతులు ఏర్పడ్డాయి.
ఊరబ చజఙ్ఘే చ నితమ్బసంయుతే జాతే జలేశస్య తు తేజసా హి
ఆమె తొడలు, కాళ్లు, నితంబాలు జలదేవుని తేజస్సుతో ఏర్పడ్డాయి.
దివాకరాణమపి తేజసాఙ్గులీః కరాఙ్గులీశ్చ వసుతేజసైవ
ఆమె వేళ్లు సూర్యుని తేజస్సుతో, చేతి వేళ్లు భూమి తేజస్సుతో ఏర్పడ్డాయి.
సాధ్యేన చ భ్రయుగలం సుకాన్తిమత్ కన్దర్పబాణాసనసన్నిభం బభౌ
ఆమె అందమైన కనుబొమ్మలు సాధ్యుల తేజస్సుతో, మన్మథుని విల్లు వలె మెరిసిపోయాయి.
కాత్యాయనీత్యేవ తదా బభౌ సా నామ్నా చ తేనైవ జగత్ప్రసిద్ధా
ఆమె కాత్యాయనీ అనే పేరుతో వెలిగిపోయింది; ఆ పేరుతోనే లోకంలో ప్రసిద్ధి పొందింది.
శక్తిం హుతాశః శ్వసనశ్చ చాపం తూణౌ తథాక్ష్య్యశరౌ వివస్వాన్
అగ్ని తన శక్తిని ఇచ్చాడు, వాయువు తన విల్లు ఇచ్చాడు, సూర్యుడు ఎప్పటికీ తరుగని బాణాలతో కూడిన తుప్పిని, బాణాలను ఇచ్చాడు.
బ్రహ్మఽక్షమాలాం సకమణ్డలుం చ కాలో ఽసిముగ్రం సహ చర్మణా చ
బ్రహ్మా జపమాలను, కమండలును ఇచ్చాడు; కాలుడు ఉగ్రమైన ఖడ్గాన్ని, తోడు కవచాన్ని ఇచ్చాడు.