శ్రీధరాయ నమస్తస్మై ఛద్మవామనరూపిణే
శ్రీధరునికి నమస్కారం, ఆయన వామనునిగా మారి, మాయతో చిన్నవాడిగా కనిపించారు.
నారదః పరిపప్రచ్ఛ పురాణం వామనాశ్రయమ్
వామనునిపై ఆధారపడిన పురాణాన్ని నారదుడు అడిగాడు.
వామనత్వం ధృతం పూర్వం తన్మమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః
వామన రూపాన్ని ముందుగా ఎలా ధరించారో, నేను అడుగుతున్నాను, దయచేసి చెప్పండి.
త్రిదశైర్యుయుధే సార్థమత్ర మై సంశయో మహాన్
ఈ విషయములో దేవతలు కలిసి యుద్ధం చేశారు; దీనిలో నాకు గొప్ప సందేహం ఉంది.
శఙ్కరస్య ప్రియా భార్యా బభువ వరవర్ణినీ
శంకరుని ప్రియమైన భార్య, అద్భుతమైన వర్ణం కలిగినవారు.
జాతా హిమవతో గేహే గిరీన్ద్రస్య మహాత్మనః
ఆమె హిమవంతుడైన మహాపర్వతాధిపతికి ఇంటిలో జన్మించింది.
ఏతన్మే సంశయం ఛిన్ధి సర్వవిత్ త్వం మతో ఽసి మే
నా ఈ సందేహాన్ని తొలగించు; నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను.
వ్రతానాం వివిధానాం చ విధిమాచక్ష్వ మే ద్విజ
వివిధ వ్రతాల విధానాన్ని నాకు వివరించు, ఓ ద్విజుడా.
ప్రోవాచ వదతాం శ్రేష్ఠో నారదం తపసో నిధిమ
మహా తపస్సుతో నిండిన నారదునికి, ఉత్తమ వక్త ఆయన మాట్లాడాడు.
అవధానం స్థిరం కృత్వా శృణుష్వ మునిసత్త్మ
నీ మనస్సును స్థిరంగా పెట్టుకుని విను, ఓ మునిశ్రేష్ఠా.
ఉవాచ వచనం దృష్ట్వా గ్రీష్మకాలముపస్థితమ్
వేసవి కాలం వచ్చినదని గమనించి, ఆయన ఈ మాటలు చెప్పాడు.
యత్ర వాతాతపౌ గ్రీష్మే స్థితయోర్నౌ గమిష్యతః
వేసవిలో గాలి, వేడి కొనసాగుతున్నప్పుడు, మనిద్దరం ప్రయాణిస్తున్నాం.
నిరాశ్రయో ఽహం సుదతీ సదారణ్యచరః శుభే
ఓ సుందరి, నేను ఆశ్రయం లేకుండా, ఎప్పుడూ అడవిలో తిరుగుతున్నాను.
నిదాఘకాలమనయత్ సమం శర్వేణ సా సతీ
ఆ సతీ, శివునితో కలిసి వేసవి కాలాన్ని గడిపింది.
ఘనాన్ధకారితాశో వై ప్రావృట్కాలోషతిరాగవాన్
వర్షాకాలం మేఘాలతో దిక్కులను చీకటిగా చేసి, ప్రేమతో నిండింది.
ప్రోవాచ వాక్యం దేవేశం సతీ సప్రణయం తదా
ఆ సమయంలో సతీ, దేవతల అధిపతికి స్నేహంతో ఇలా చెప్పింది.
స్ఫురన్తి నీలాభ్రగణేషు విద్యుతో వాశన్తి కేకారవమేవ బర్హిణః
నీలిరంగు మేఘాల్లో మెరుపులు మెరుస్తున్నాయి, నెమళ్లు తమ కేకా అరుపులతో అరుస్తున్నాయి.
కదమ్బసర్జ్జార్జునకేతకీద్రుమాః పుష్పాణి ముఞ్చన్తి సుమారుతాహతాః
కదంబ, సర్జ, అర్జున, కేతకీ చెట్లు మృదువైన గాలికి తాకి పువ్వులు వదులుతున్నాయి.
యథాశ్రయాన్ యోగిగణః సమన్తాత్ ప్రవృద్ధమూలానపి సంత్యజన్తి
యోగులు ఎవరిపైనా ఆధారపడినా, ఎంత బలమైన వేర్లు ఉన్నవారినైనా అన్ని దిశల నుండీ విడిచిపెడతారు.
నూనం సమృద్ధిం సలిలస్య దృష్ట్వా చరన్తి శూరాస్తరుణద్రుమేషు
నీరు సమృద్ధిగా ఉన్నదని చూసి ధైర్యవంతులు పచ్చని చెట్ల మధ్య సంచరిస్తారు.
కిమత్ర చిత్రం యదనుజ్జ్వలం జనం నిషేవ్య యోషిద్ భవతి త్వశీలా
ప్రభావం లేని మనుషులతో మెలిగిన తరువాత ఒక స్త్రీ నియమాలు పాటించకపోవడంలో ఏమి ఆశ్చర్యం ఉంది?
ఫలైశ్చ బిల్వాః పయసా తథాపగాః పత్రైః సపద్మైశ్చ మహాసరాంసి
బిల్వ వృక్షాలు ఫలాలు ఇస్తాయి, నదులు నీరు ఇస్తాయి, పెద్ద సరస్సులు ఆకులు, పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
గృహం కురుష్వాత్ర మహాచజలోత్తమే సునిర్వృతా యేన భవామి శంభో
ఈ గొప్ప నీటి దగ్గర మంచి ప్రదేశంలో ఒక ఇల్లు కట్టించు శంభూ, నేను సంతోషంగా ఉండేందుకు.
న మే ఽస్తి విత్తం గృహసంచయార్థే మృగారిచర్మావరణం మమ ప్రియే
ఇంటి సామానుల కోసం నాకు ధనం లేదు ప్రिये, నాకు కప్పుకోడానికి మృగచర్మమే ఉంది.
కేయూరమేకం మమ కమ్బలస్త్వహిర్ద్వితీయమన్యో భుజగో ధనఞ్జయః
నాకు ఒకే ఒక్క కంకణం ఉంది, నీవే నా కంబళం, ఇంకొకటి ధనంజయ అనే పాము.
నీలో ఽపి నీలాఞ్జనతుల్యవర్ణః శ్రోణీతటే రాజతి సుప్రతిష్ఠః
నీలం వర్ణం కలవాడు, నీలాంజనానికి సమానంగా, నడుము వద్ద బలంగా మెరిసిపోతున్నాడు.
అవనితసమవేక్ష్య స్వామినో వాసకృచ్ఛ్రాత్ పరివదతి సరోషం లజ్జయోచ్ఛ్వస్య చోష్మ్
యజమాని నివాసం కోసం ఎంత కష్టపడుతున్నాడో చూసి, సేవకుడు కోపంతో, లజ్జతో ఊపిరి పీల్చుతూ వాదిస్తున్నాడు.
వృక్షమూలే స్థితాయా మే సుదుఃఖేన వదామ్యతః
వృక్షమూలంలో నిలబడి, నేను ఎంతో దుఃఖంతో మాట్లాడుతున్నాను.
తతో ఽభవన్నామ తేదశ్వరస్య జీమూతకేతుస్త్వితి విశ్రుతం దివి
ఆ గుర్రానికి జీమూతకేతు అనే పేరు ఆకాశంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.
లోకాన్న్దకరీ రమ్యా శరత్ సమభవన్మునే
ప్రపంచాలను ప్రకాశవంతం చేస్తూ, మునీశ్వరా, ఆ శరదృతువు అందంగా వచ్చింది.