వామనపురాణమ్

नारदः परिपप्रच्छ पुराणं वामनाश्रयम्

వామనునిపై ఆధారపడిన పురాణాన్ని నారదుడు అడిగాడు.

वामनत्वं धृतं पूर्वं तन्ममाचक्ष्व पृच्छतः

వామన రూపాన్ని ముందుగా ఎలా ధరించారో, నేను అడుగుతున్నాను, దయచేసి చెప్పండి.

त्रिदशैर्युयुधे सार्थमत्र मै संशयो महान्

ఈ విషయములో దేవతలు కలిసి యుద్ధం చేశారు; దీనిలో నాకు గొప్ప సందేహం ఉంది.

शङ्करस्य प्रिया भार्या बभुव वरवर्णिनी

శంకరుని ప్రియమైన భార్య, అద్భుతమైన వర్ణం కలిగినవారు.

जाता हिमवतो गेहे गिरीन्द्रस्य महात्मनः

ఆమె హిమవంతుడైన మహాపర్వతాధిపతికి ఇంటిలో జన్మించింది.

एतन्मे संशयं छिन्धि सर्ववित् त्वं मतो ऽसि मे

నా ఈ సందేహాన్ని తొలగించు; నీవు అన్నీ తెలిసినవాడివని నేను భావిస్తున్నాను.

व्रतानां विविधानां च विधिमाचक्ष्व मे द्विज

వివిధ వ్రతాల విధానాన్ని నాకు వివరించు, ఓ ద్విజుడా.

प्रोवाच वदतां श्रेष्ठो नारदं तपसो निधिम

మహా తపస్సుతో నిండిన నారదునికి, ఉత్తమ వక్త ఆయన మాట్లాడాడు.

अवधानं स्थिरं कृत्वा शृणुष्व मुनिसत्त्म

నీ మనస్సును స్థిరంగా పెట్టుకుని విను, ఓ మునిశ్రేష్ఠా.

उवाच वचनं दृष्ट्वा ग्रीष्मकालमुपस्थितम्

వేసవి కాలం వచ్చినదని గమనించి, ఆయన ఈ మాటలు చెప్పాడు.

यत्र वातातपौ ग्रीष्मे स्थितयोर्नौ गमिष्यतः

వేసవిలో గాలి, వేడి కొనసాగుతున్నప్పుడు, మనిద్దరం ప్రయాణిస్తున్నాం.

निराश्रयो ऽहं सुदती सदारण्यचरः शुभे

ఓ సుందరి, నేను ఆశ్రయం లేకుండా, ఎప్పుడూ అడవిలో తిరుగుతున్నాను.

निदाघकालमनयत् समं शर्वेण सा सती

ఆ సతీ, శివునితో కలిసి వేసవి కాలాన్ని గడిపింది.

घनान्धकारिताशो वै प्रावृट्कालोषतिरागवान्

వర్షాకాలం మేఘాలతో దిక్కులను చీకటిగా చేసి, ప్రేమతో నిండింది.

प्रोवाच वाक्यं देवेशं सती सप्रणयं तदा

ఆ సమయంలో సతీ, దేవతల అధిపతికి స్నేహంతో ఇలా చెప్పింది.

स्फुरन्ति नीलाभ्रगणेषु विद्युतो वाशन्ति केकारवमेव बर्हिणः

నీలిరంగు మేఘాల్లో మెరుపులు మెరుస్తున్నాయి, నెమళ్లు తమ కేకా అరుపులతో అరుస్తున్నాయి.

कदम्बसर्ज्जार्जुनकेतकीद्रुमाः पुष्पाणि मुञ्चन्ति सुमारुताहताः

కదంబ, సర్జ, అర్జున, కేతకీ చెట్లు మృదువైన గాలికి తాకి పువ్వులు వదులుతున్నాయి.

यथाश्रयान् योगिगणः समन्तात् प्रवृद्धमूलानपि संत्यजन्ति

యోగులు ఎవరిపైనా ఆధారపడినా, ఎంత బలమైన వేర్లు ఉన్నవారినైనా అన్ని దిశల నుండీ విడిచిపెడతారు.

नूनं समृद्धिं सलिलस्य दृष्ट्वा चरन्ति शूरास्तरुणद्रुमेषु

నీరు సమృద్ధిగా ఉన్నదని చూసి ధైర్యవంతులు పచ్చని చెట్ల మధ్య సంచరిస్తారు.

किमत्र चित्रं यदनुज्ज्वलं जनं निषेव्य योषिद् भवति त्वशीला

ప్రభావం లేని మనుషులతో మెలిగిన తరువాత ఒక స్త్రీ నియమాలు పాటించకపోవడంలో ఏమి ఆశ్చర్యం ఉంది?

फलैश्च बिल्वाः पयसा तथापगाः पत्रैः सपद्मैश्च महासरांसि

బిల్వ వృక్షాలు ఫలాలు ఇస్తాయి, నదులు నీరు ఇస్తాయి, పెద్ద సరస్సులు ఆకులు, పద్మాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.

गृहं कुरुष्वात्र महाचजलोत्तमे सुनिर्वृता येन भवामि शंभो

ఈ గొప్ప నీటి దగ్గర మంచి ప్రదేశంలో ఒక ఇల్లు కట్టించు శంభూ, నేను సంతోషంగా ఉండేందుకు.

न मे ऽस्ति वित्तं गृहसंचयार्थे मृगारिचर्मावरणं मम प्रिये

ఇంటి సామానుల కోసం నాకు ధనం లేదు ప్రिये, నాకు కప్పుకోడానికి మృగచర్మమే ఉంది.

केयूरमेकं मम कम्बलस्त्वहिर्द्वितीयमन्यो भुजगो धनञ्जयः

నాకు ఒకే ఒక్క కంకణం ఉంది, నీవే నా కంబళం, ఇంకొకటి ధనంజయ అనే పాము.

नीलो ऽपि नीलाञ्जनतुल्यवर्णः श्रोणीतटे राजति सुप्रतिष्ठः

నీలం వర్ణం కలవాడు, నీలాంజనానికి సమానంగా, నడుము వద్ద బలంగా మెరిసిపోతున్నాడు.

अवनितसमवेक्ष्य स्वामिनो वासकृच्छ्रात् परिवदति सरोषं लज्जयोच्छ्वस्य चोष्म्

యజమాని నివాసం కోసం ఎంత కష్టపడుతున్నాడో చూసి, సేవకుడు కోపంతో, లజ్జతో ఊపిరి పీల్చుతూ వాదిస్తున్నాడు.

वृक्षमूले स्थिताया मे सुदुःखेन वदाम्यतः

వృక్షమూలంలో నిలబడి, నేను ఎంతో దుఃఖంతో మాట్లాడుతున్నాను.

ततो ऽभवन्नाम तेदश्वरस्य जीमूतकेतुस्त्विति विश्रुतं दिवि

ఆ గుర్రానికి జీమూతకేతు అనే పేరు ఆకాశంలో ప్రసిద్ధి చెందింది.

लोकान्न्दकरी रम्या शरत् समभवन्मुने

ప్రపంచాలను ప్రకాశవంతం చేస్తూ, మునీశ్వరా, ఆ శరదృతువు అందంగా వచ్చింది.