शौनकः महर्षिं पप्रच्छ— भगवन्, हर्यीश्वरयोः पूजाविधिं विस्तरेण कथय। शर्वस्य च केशवस्य च पूजनं कियत् प्रकारेण भवति? तदा श्रीपतिः देवानां पतिः, नागशय्यायां सुप्तः दृश्यते। देवमातरः अपि, एकैकशः, निद्रां गताः। सर्वेषां वस्तूनां यथाक्रमं, प्रथमं जनार्दनं पूजयेत्। एकादश्यां दिने जगन्नाथः शयनीयः। यथाविधि यज्ञोपवीतं धारयित्वा, द्विजातीन् सम्यक् पूजयित्वा, पीताम्बरधारी, आशीषः प्राप्य, शयनाय नीयते। सुगन्धिकदम्बपुष्पैः शोभिते शय्यायाम्, सुवर्णपद्मेन निर्मिते, स्निग्धे सुप्रसारिते चोत्तरे, व्याघ्रचर्मणा, जटासमूहबन्धेन च शय्योपधानं कृतम्। तत्र देवतानां रात्रिः आरभ्यते, यदा सूर्यस्य दक्षिणायनमार्गः प्रवर्तते। स भगवान् शय्यायां सुप्तः, सर्वलोकान् परममार्गं दर्शयति। पञ्चमे दिने विनायको पूज्यते, तस्मिन्नेव च धर्मराजः। अष्टमे कात्यायनी पूज्या, नवमे पद्मालयावासिनी देवी। कृष्णपक्षस्यैकादश्यां, ब्रह्मन्, साध्याः अपि निद्रां यान्ति। यदा देवाः सुप्ताः, वृष्टिकालः आगच्छति। तस्मिन्काले काकाः अपि, गर्भिण्यः सन्तानभारगुरवः, निद्रां यान्ति। द्वितीयः स दिनः पुण्यः शुभश्च, अनशून्यशय्या-प्रबोधनाख्यः प्रसिद्धः। शय्यायां लक्ष्म्या सह उपविष्टः, गन्धपुष्पैः समलङ्कृतः, मुनिवर, एवं गन्धद्रव्यैः पूजयित्वा, मधुसूदनं प्रार्थयेत्— "त्वदीयया कृपया अस्माकं शय्या कदापि न शून्या भवतु। सत्येन, अचिन्त्यशक्ते विष्णो, मम गार्हस्थ्यविनाशः मा भूयात्।" रात्रौ, दिव्यऋषे, तैलक्षाररहितं भोजनं कर्तव्यम्। "लक्ष्मीवाहनः मयि तुष्टो भवतु" इति उच्चार्य, हविः समर्पयेत्। यावत् सूर्यः वृश्चिकसंघातमध्यम्, तावत्। तुलाराशौ सूर्ये स्थिते, हरिः इच्छति; ततः परं शर्वः प्रबुध्यते। शय्योपधानैः स्वशक्त्या यथाशक्ति च पूजनम्। एवं कृत्वा, कस्यचित् वियोगः न भवति। मृगशीर्षयोगयुक्तायां तिथौ, सा अष्टमी स्मृता, यथाकालं। तत्र मन्दिरे निवासः अक्षयपूजास्वरूपः। स्नात्वा, त्रिनेत्रं धत्ते धत्तूरपुष्पैः पूजयेत्। ब्राह्मणाय सुवर्णेन सह दक्षिणा दातव्या। सर्जधूपं दद्यात्, मधुसर्पिषा हविः च। "हिरण्याक्षः मयि तुष्टो भवतु" इति वदेत्, तिलदानं नियतम्। श्रीवासनधूपं दद्यात्, मधुपायसाहुतिं च। "स्थावराः गावः मयि तुष्टाः स्युः" इति कोमलवाचा वदेत्। मार्गशीर्षमासे स्नानं दधिना च पूजनं पुण्यस्मृतम्। "नमः शर्वाय तुष्टो भव" इति विद्वद्भिः उच्चार्यं। मधुधूपं दद्यात्, मधुसर्पिषा मोदकैश्च हविः समर्पयेत्।