यदा त्रिनेत्रेण दृष्टः स तदा आकाशात् पतितः। यदृच्छया पतितः, बन्धनात् विमुक्तः, शिलावत् भूमौ अप्रतिष्ठत। स खलु अन्तरिक्षात् पतन् किन्नरचरनैः परिवृतः, अर्धपक्वतालफलवत् वानरैः परिवेष्टितः दृष्टः। तदा तस्मै उक्तम्—"यदि परमं श्रेयः इच्छसि, हरिक्षेत्रे पत।" स पप्रच्छ—"किं तद् हरिक्षेत्रं? शीघ्रं कथय।" तदा उक्तम्—"एष नियतं वासुदेवस्य च शङ्करस्य च। तत् हरिक्षेत्रं वाराणसी नाम पुरी।" सा पुरी वरुणायाः अस्याश्च मध्ये अवतीर्णा। स तत्र वरुणां प्रविश्य स्वेच्छया निमग्नः। त्रिनेत्राग्निना संतप्तः स सर्पत्कोटिवत् विचरन् दग्धवत् अभवत्। तदा नागा विद्यातराः खगाः अप्सरसोऽपि बहवः ब्रह्मलोकं गत्वा ब्रह्माणं निवेदयामासुः। तदा मन्दरः पर्वतः, यः महेश्वरस्य वासः, सूर्यस्य हेतोः आनीतः। तम् आराध्य स वारणस्यां नीतः। तं लोल इति नाम कृत्वा पुनः रथोपस्थे स्थापयामास। ततः स्वबन्धुभिः स्वपुरीया च सह पुनः दिवं नीतः। तदा वैराजः केशवं दैवं प्रपन्नः स्वगृहं प्रतिनिवृत्तः। यद्यपि भवेन्द्रदृष्ट्या भूमौ पतितः सूर्यः, तथापि स न दग्धः। आत्मजेन ब्रह्मणा रजनीचराधिपः स्वनगरबन्धुभिः सह दिवि स्थाप्यते स्म। ततः शौनकः पप्रच्छ—"हर्यीशयोः पूजां कथं कुर्वन्ति?" तस्मै प्रत्युवाच—"शर्वस्य च केशवस्य च पूजायै, तदा श्रीपतिः देवेशः अनन्तशयने शेषे शयितुम् आरभते। देवमातरः अपि एकैकशः निद्रां प्रयान्ति। सर्वेषां यथाक्रमं, प्रथमं जनार्दनं पूजयेत्। एकादश्यां जगन्नाथः शयनीयः। यज्ञोपवीती द्विजान् सम्यक् पूजयित्वा, पीताम्बरधारी, आशीर्वादं लब्ध्वा, शयनीयं नीयते। कदम्बसुरभिपुष्पैः अलङ्कृतशय्यायाम्, सुवर्णपद्मनिर्मिते मृदुलशय्योपशोभिते, व्याघ्रचर्ममुनिजटासमूहशय्यायाम्, तत्र देवतानां रात्रिः आरभ्यते, दक्षिणायनसूर्यगमनम्। स शय्योपविष्टः लोकानां परममार्गं दर्शयति। पञ्चम्यां विनायकः पूज्यते, तदहनि धर्मराजः अपि। अष्टम्यां कात्यायनी, नवम्यां पद्मालयावासिनी देवी पूज्यते। कृष्णपक्षे एकादश्यां साध्याः अपि शयनीयाः। देवतानां शयने वर्षाकालः आगच्छति। तदा वयांसि अपि, वत्सभार्यः काकाः, निद्रां यान्ति। द्वितीया तु पुण्या, शुभा, शून्यशय्याबोधिनी इति विख्याता। तत्र लक्ष्म्या सह शय्योपविष्टः, गन्धपुष्पैः समलङ्कृतः, स भगवान् विराजते।