योगवित् तदा निशाचरवृद्धिं समीक्ष्य चिन्तयामास। ये देवब्राह्मणपूजारता धर्मनिष्ठाश्च सन्तः, तेषां धर्मे स्थितिः सदा वर्धते। अथ सूर्यः स्वतेजोनखैः तस्य नाशाय मनसा विचिन्त्य स्थितः। स्वधर्मात् विचलनं सर्वधर्मनाशकं भवतीति श्रूयते। सूर्यकिरणैः राक्षसपुरी यथेष्टं दृश्यते स्म। तदा सः दिवः पतितः, पुण्यक्षयात् तारा इव निपातितः। सः उच्चैः शब्दमकरोत्—"नमः भवाय, नमः शर्वाय" इति। सर्वे जनाः व्याहरन्—"हाय! हरभक्तः पतति" इति। तदाकर्ण्य सः चिन्तयामास—"कस्य कारणेन सः पृथिव्यां पत्यते?" इति। राक्षसपुरी पतितायां त्रिनेत्रः कोपाविष्टः अभवत्। त्रिनेत्रेण दृष्टमात्रेण सः तदा व्योम्नः पतितः। यदृच्छया बन्धनविमुक्तः शिलायाः पतनमिव पतितः। खं त्यक्त्वा किन्नरचारणसंघैः परिवृतः अपतत्। वानरैः परिवृतः अर्धपक्वतालफलमिव पतितः। "यदि श्रेयः इच्छसि, हरिक्षेत्रे पत" इति उक्तम्। "किं तत् पुण्यं हरिक्षेत्रम्? शीघ्रं कथय" इति सः पप्रच्छ। एतत् क्षेत्रं वासुदेवस्य शंकरस्य च नियतम्। एतत् हरिक्षेत्रं वाराणसी नाम नगरी। सा नगरी वरुणास्योर्मध्ये अवतरत्। सः वरुणां प्रविश्य यथेष्टं निमग्नः। त्रिनेत्राग्निदग्धः सः ज्वलनचक्रवत् विचरन् अभवत्। नागविद्याधरखगाप्सरसश्च बहवः ब्रह्मलोकं गत्वा तद्वृत्तान्तं निवेदयामासुः। मन्दरो रम्यः, महेश्वरालयः, सूर्यकारणात् समानीयः। तं सम्पूज्य तं वाराणस्याम् आनयत्। "लोला" इति नाम कृत्वा पुनः रथोपरी स्थापयामास। स्वबन्धुभिः सह नगरी च दिवि पुनः स्थापिता। केशवमभिवन्द्य, वैराजः स्वगृहं प्रत्यगच्छत्। भवदृष्ट्या भूमौ पतितः अपि सूर्यः न दग्धः। स्वयम्भुवैः निशाचरपतिः स्वनगरबन्धुभिः सह दिवि स्थाप्यते स्म। ततः शौनकः पप्रच्छ—"हर्यीशयोः पूजाविधिं कथय।" शर्वकेशवयोः पूजार्थं कथ्यते। तदा देवानां पतिः श्रीपतिः अनन्तशय्यां विश्राम्यति। देवमातृणश्च एकैकशः सुप्ताः। सर्वेषां सम्यक् व्यवस्थायां, प्रथमं जनार्दनः पूजनीयः। एकादश्यां विश्वेश्वरः शय्यायाम् स्थापनीयः। यज्ञोपवीती द्विजातीन् पूज्य, पीताम्बरधारी, आशीर्वादान् लब्ध्वा, शय्यायाम् नयनीयः। कदम्बसुगन्धिपुष्पैः भूषिते शय्यायाम्, सुवर्णपद्मेन निर्मिते मृदुपुष्पोपधाने च, भगवान् शयनीयः।