शून्ये तटे नदीस्य जीवनं त्यक्तम् आसीत्, करुणनादेन सह। तस्य दुःखस्य प्रभावः समग्रं जगत् व्याप्य, कदापि न अस्तमितम्। सा पतिस्नेहेन संतप्तया, घोरं तपः अकरोत्। तस्य तपस्याः प्रभावात्, चन्द्रः सूर्यं जयति, यः नूनं न अस्तमितः। रात्रौ अपि तैः विधिविधानि कृतानि, हे महर्षे। केचित् सूर्याय, केचित् चन्द्राय, अन्ये ब्रह्मणे, अन्ये हराय पूजा अकरोत्। यदि रात्रिः चन्द्रप्रभया सदा दीप्तया रमणीया भवति, तदा शुद्धपुष्पैः, महान् गन्धैः च, सः पूजितः। द्वितीयं व्रतम् 'अशून्यशयनम्' नाम्ना, सर्वकामान् ददाति। अशून्यं महाभोगैः, अव्ययशिखरेण। रुद्रपूजनेच्छया कृतं घोरं तपः दृष्ट्वा, तया तुष्टः शम्भुः वरं दत्तवान्। तस्मिन् व्रतेन, अक्षतत्वचः, चन्द्रः आकाशे अक्षतः। विष्णोः अपरिमिततेजसः द्विपादौ पूज्य, सः दिवा सूर्यवत् प्रकाशते, सुखं ददाति। चन्द्रेण जितः सूर्यः पूर्ववत् न प्रकाशते। कमलानि विकसन्ति, नूनं सूर्योदयो जातः। एवं ज्ञायते चन्द्रः उदितः, दीप्तिमान्। सः चिन्तयामास—'किमेतत्? नूनं लोकः शुभाशुभं कथयति।' सर्वत्र त्रिलोक्यं रात्रिचरैः व्याप्य, भक्षितम्। योगविद् रात्रिचरस्य अभिवृद्धिं चिन्तयामास। ये देवब्राह्मणपूजायाम्, धर्मनिष्ठाः तिष्ठन्ति—सूर्यः महादीप्तनखैः तस्य नाशं विचारयामास। स्वधर्मविचलनं सर्वधर्मनाशकं इति कथ्यते। सूर्यकिरणैः, राक्षसपुरं यथेष्टं दृष्टम्। सः आकाशात् पतितः, पुण्यक्षये ग्रहः इव। सः उच्चैः उद्गिरितवान्—'नमः भवाय शर्वाय।' सर्वे उच्चैः—'हाहा!'—हरभक्तः पतति। तत् श्रुत्वा, सः विचारयामास—'कस्य कारणेन भूमौ पतितः?' राक्षसपुरे पतिते, त्र्यक्षः क्रुद्धः। त्र्यक्षं दृष्ट्वा, सः आकाशात् पतितः। यदृच्छया पतितः, विमुक्तसंयमः, शिलाभवत्। किन्नरचरनैः परिवृतः, वायुमण्डलात् पतितः। वानरैः परिवृतः, अर्धपक्वतालफलवत्। 'यदि श्रेयः इच्छसि, हरिक्षेत्रे पत।' 'किम् तत् हरिक्षेत्रं? शीघ्रं कथय।' एतत् वासुदेवस्य शङ्करस्य च नियतम्। हरिक्षेत्रं वाराणसी नाम नगरम्। वरुणास्योर्योर्यः मध्ये, तत् अवतरितम्। वरुणाम् प्रवेश्य, यथेष्टं तत्र निमग्नम्।