पारियात्रपर्वतस्य मूलात् सिप्रा च अवन्ती च प्रवहन्ति, इमे प्रसिद्धाः नद्यः। तथैव मन्दाकिनी, दशार्णा, चित्रकूटात् प्रवहन्ती च नदी दृश्यन्ते। अन्याः अपि तत्र सन्ति—पिप्पलश्रोणी, विपाशा, वञ्जुलावती च। ऋक्षपादात् जाताः अन्याः नद्यः बलवाहिनी च सह तत्र प्रवहन्ति। वेण, वैतरिणी, सिनीवाहु, कुमुद्वती च अपि तत्र सन्ति। विंध्यपादात् उत्पन्नाः सर्वाः नद्यः पुण्याः, विशुद्धाः, शुभदाः च स्मृताः। तुंगभद्रा, सुप्रयोगा, बाह्या, कावेरी च सह्यपादेभ्यः प्रवहन्ति, महानद्यः एव। सिनी, सुदामा, शुक्तिप्रभवा अपि तत्र गण्यन्ते। एते सर्वाः नद्यः जगतः जननीः, सागरसत्रियः च स्मृताः। उत्तरमध्यदेशात् उत्पन्नानि पुण्यक्षेत्राणि स्वेच्छया पिबन्ति। मीनाः, कुशट्टा, कुणिकुण्डला, पाञ्जालका, कोसलस्त्रियः च तत्र वर्तन्ते। शका, समशका, मध्यदेशवासिनः, अपरान्ताः, शूद्राः, पल्लवाः, खेठकाः च अपि तत्र निवसन्ति। शातद्रव, ललित्थ, पारावत, समूषकादयः अपि दृश्यन्ते। श्रात्रिय, प्रतिवैश्य, वैश्यशूद्रकुलानि च तत्र निवसन्ति। चीन, तुषार, बहिर्देशजना, शून्यपेटकाः अपि गण्यन्ते। लम्पक, तावकाराम, शूलिक, तङ्गणादयः च तत्र दृश्यन्ते। तामस, क्रममास, सुपार्श्व, पुण्ड्रक च तत्र निवसन्ति। माण्डव्य, मालवीय, उत्तरमार्गनिवासिनश्च अपि तत्र सन्ति। तथैव प्रवङ्ग, वाङ्गेय, मांसभक्षक, बलदन्तिकाश्च दृश्यन्ते। प्राज्योतिष, शूद्र, विदेह, ताम्रलिट्टनिवासिनः अपि गण्यन्ते। पुण्ड्र, केरलीय, चौड, कुल्य, राक्षसाश्च तत्र वसन्ति। महाराष्ट्र, माहिषिक, कालिङ्गाश्च अपि दृश्यन्ते। वलिन्ध्य, विंध्यमौलिय, वैदर्भ, दण्डकाश्च तत्र निवसन्ति। दक्षिणदेशीयाः शालकटङ्कटाः अपि गण्यन्ते। पुलियाः, नीलचिह्निनः, तपस्विनः, तामसप्रकृतयः च तत्र दृश्यन्ते। भरकच्छ, समहेय, सरस्वताश्च अपि तत्र निवसन्ति। उत्तमर्ण, दशार्ण, भोज, किङ्कवराश्च तत्र वर्तन्ते। तुरुष, तुम्बर, वहन, नैषधाश्च तत्र निवसन्ति। एते सुकॆश, वन्ध्यमूलनिवासिनः प्रकीर्तिताः। निराहार, हंसमार्ग, कुपथ, तङ्गण, क्षशाश्च अपि तत्र दृश्यन्ते। त्रिगर्त, किरात, तोमर, शिशिरपर्वतनिवासिनः च तत्र वर्तन्ते। एवं विविधेषु देशेषु जातीनां व्यवहाराः यथावत् कथ्यन्ते, तत्र शृणु। हे रजनिचर! अमत्सरता, शौचं, तपश्च धर्मः स्मृतः। ब्राह्मणस्य चतुर्वर्णाश्रमधर्मः अपि नियतः। तद् वद, केवलं शृण्वन् न तृप्तिं प्राप्नोमि। तत्र तस्य धर्मः यथावत् कथ्यते, सविशेषं शृणु। आचार्यं निवेद्य, तस्य अनुज्ञया एव कार्यम् आरभेत। तेन आहूय, केवलं तत्र चित्तं स्थाप्य, अन्यत्र चित्तं न स्थापयेत्, पाठं कुर्यात्।