पूर्वदिशायां च उत्तरदिशायां च हिरण्यः राक्षसाधिपः स्थितः। दक्षिणभागे भारतदेशः प्रतिष्ठितः, तत्र दक्षिण-पश्चिमदिशायां हरिः विराजते। उत्तरदिशायां कुरुक्षेत्रं विद्यमानं, यत्र कल्पवृक्षैः परिवृतं भूः अस्ति। भारतदेशात् अन्यानि अष्ट क्षेत्राणि इलावृताद्यानी निर्दिष्टानि सन्ति। तेषु कस्यापि प्रदेशस्य न पुनरावृत्तिः, न च श्रेष्ठता, न च हीनता, न च मध्यता दृश्यते। सर्वे समुद्रैः पृथग्भूताः, अन्योन्यं दुर्लभाः, अतीव दुर्गमाः च। नागद्वीपः, कठाहः, सिंहलः, वारुणः चापि एवं कीर्तिताः। कुमारद्वीपः दक्षिणोत्तरयोः मध्ये स्थितः इति वर्णितम्। दक्षिणे आन्ध्राः, उत्तरे तु तुरुष्काः, हे वीर, निवसन्ति। ते पूजादिभिः, युद्धेन, व्यापारादिभिः कर्मभिः शुद्धीमाप्नुवन्ति। विन्ध्यः, पारियात्रः, सप्त मुख्यपर्वतानां मध्ये गणितौ। ते पर्वताः विशालाः, उन्नताः, सुन्दरा, महान्, शुभसंकटा च। वातन्धमः, वैद्युतः, मैनाकः, सरसः च तत्र सम्मिलिताः। उज्जायनः, पुष्पगिरिः, अर्बुदः, रैवतः च अपि। श्रीपर्वतः, कोंगणः च शतशः अन्ये पर्वताः अपि तत्र सन्ति। एतेषु पर्वतेषु अग्रगण्याः नद्यः उत्पद्यन्ते; तेषां नामानि शृणु। शतद्रुः, चन्द्रिका, नीलः, वितस्ता, इरावती, कुहू च। गोमती, धूतपापा, बाहुदा, सदृशद्वती च। सरुः, लौहित्यः हिमालयस्य पादात् प्रवहन्ति। पर्णाशा, नन्दिनी, पावनी, मही च। शिप्रा, अवन्ती पारियात्रपर्वतस्य स्रोतः इति प्रसिद्धे। मन्दाकिनी, दशार्णा, चित्रकूटात् प्रवहन्ति या नदी। पिप्पलश्रोणी, विपाशा, वञ्जुलावती च अन्याः। ऋक्षपादात् उत्पन्नाः अन्याः नद्यः, बलवाहिनी च। वेणः, वैतरणी, सिनीवाहुः, कुमुद्वती च। विन्ध्यपादात् उद्भूताः नद्यः पुण्याः, शुद्धाः, शुभाः च। तुंगभद्रा, सुप्रयोगा, बाह्या, कावेरी च अपि। एताः सह्यपर्वतस्य पादात् उत्पन्नाः महानद्यः। सिनी, सुदामा, शुक्तिजाताः अपि ताः। सर्वाः एताः जगतो मातरः, सर्वाः समुद्रनार्यः। उत्तरे मध्यदेशे उत्पन्नाः शुभप्रदेशाः इच्छया पिबन्ति। मत्स्याः, कुशट्टः, कुणिकुण्डलः, पाञ्जालकः, कोसलनार्यः च सह। शाकाः, समशकाः, मध्यदेशीयजनाः च। अपरान्तः, शूद्राः, पल्लवाः, खेठकाः च। शातद्रवः, ललित्थः, पारावतः, समूषकः च। श्रत्रियः, प्रतिवैश्यः, वैश्यशूद्रकुलानि च। चीनाः, तुषाराः, बहवः बाह्यजनाः शून्तोदरा अपि। लम्पकः, तावकारामः, शूलिकः, तङ्गणः च। तामसः, क्रममासः, सुपार्श्वः, पुण्ड्रकः अपि। माण्डव्यः, मालवीयः, उत्तरमार्गे वसन्तः च। एवं भारतवर्षस्य विविधप्रदेशाः, पर्वताः, नद्यः, जनाः, तत्र तत्र स्थिताः, स्वधर्मेण, स्वभावेन, यथास्थानं विराजन्ति।