अन्धकः प्रबलं लोहेन मुद्गरं उत्थाप्य अग्निदेवम् अभिमुखं गर्जन् "तिष्ठ तिष्ठ" इति उच्चैः आक्रान्तवान्। भूमेः तं मुद्गरं निष्कृष्य सशक्त्या समारोप्य, अन्धकः अग्निदेवम् उपसृतवान्। तस्य आघातेन अग्निः शम्बरं मुक्त्वा शीघ्रं अन्धकं प्रति अभिमुखं अभ्यगच्छत्। दैत्याधिपस्य प्रहारात् अग्निः भीत्या रणभूमिं परित्यज्य पलायितवान्। वीरः सर्वान् रणभूमिं पराङ्मुखान् बाणैः निपातितवान्। ततः दैत्यश्रेष्ठैः पूजितः अन्धकः भूमिं उपसृतवान्। अप्सरसः सह तैः सर्वे अधःस्थले सेवायै आगत्य तत्र निवसन्ति स्म। यदा सूर्यः भूमौ पतितः तदा कः देशः, के स्थानानि, किमर्थं च तत्र अभवत्? सूर्यः आकाशात् भूमिं प्रति किमर्थं भास्करेण पतितः? यथा स्वयंभूः स्वयम् उक्तवान्, अहं तद् यथाश्रुतं वर्णयिष्यामि, हे निष्पाप! तस्य पुत्रः धर्मश्रेष्ठः सुकैशः तदा जातः। तस्मै अवध्यत्वं शत्रुभिः अपि न हन्यते इति वरं दत्तवान्। सः निशाचरैः सदा प्रमुदितः धर्ममार्गे स्थितः। तत्र सः शुद्धात्मनां ऋषीणां आश्रमाणि अपश्यत्। "भवान् यथेष्टं कथयतु; अहं न आज्ञापयामि," इति उक्तवान्। "कस्मात् धर्मिष्ठः पूज्यते, कस्मात् सुखं प्राप्नोति?" इति पृष्टवान्। तैः विचार्य यथोचितं अस्मिन लोके परत्र च उत्तमं यद् अस्ति तद् उक्तम्। "यद् उत्तमं शुभं अस्मिन लोके परत्र च, अव्ययम्—" इति। "यः धर्मिष्ठः तद् आश्रित्य पूज्यते, सुखी च भवति।" "यद् देवादिभिः अपि न पतन्ति, तद् कथ्यताम्।" "स्वाध्यायवेदज्ञानं विष्णुपूजायाः भक्तिरेव तद् उक्तम्।" "नीतिशास्त्रज्ञानं हरभक्तिः अपि उक्तम्।" "स्वाध्यायनिष्ठा ब्रह्मज्ञानं तयोः तथा भक्त्या लभ्यते।" "सरस्वत्यां भक्तिः नित्या; गन्धर्वपथे धर्मः उक्तः।" "विद्याधराणां धर्मः एषः; भवान्यां केवलं भक्तिः।" "किंपुरुषाणां सर्वशिल्पकौशलं धर्मः मन्यते।" "सर्वत्र इच्छानुसारं आचारः पितृधर्मः इति।" "नियमेन धर्मज्ञानं प्राप्त्यर्थं; अयम् अर्थधर्मः इति।" "अमायित्वं, सहजत्वं, दया, अहिंसा, क्षमा, आत्मनिग्रहः—" "शंकर, भास्कर, देवी—एषः मानवधर्मः इति प्रसिद्धः।" "अभिमानः, नम्रताभावः—गुह्यकधर्मः इति।" "स्वाध्यायः, त्र्यम्बकभक्तिः—राक्षसधर्मः इति।" "पिशाचानां धर्मः—सदा मांसलोभः।" "एते द्वादश पुण्यपथाः ब्रह्मणा प्रवृत्ताः।" "एतेषु मानवधर्मान् पुनः वक्तव्यः।" ये पुरुषाः सप्तद्वीपेषु भूमौ वसन्ति—"जलस्य उपरि भूमिः तिष्ठति, यथा नदीमध्ये नौका।" "सः परमं उच्चं पद्मबीजाकृतिं निवासं स्थापितवान्।" "सृष्टिकर्ता द्वीपानि स्थानानि निर्मितवान्।" "तेषां विस्तारः योजनैः मीयते, तस्य वर्णनं क्रियते।