स तदा उवाच—"मा भैष्ठ, अहं यावत् अस्मि, कोऽयम् देवद्विषां नीचः शत्रुः?" इति। ततः स प्रचण्डनिनादं निनाद यथा वर्षाकाले मेघराजः। तेन निनादेन दैत्यदानवश्रेष्ठाः प्रमोदिताः "साधु साधु" इति उच्चैः शब्दं कृतवन्तः। तं घोरनिनादं यमः सहिष्णुं मन्यमानः, तत्र स्थातुं अशक्तः सन् अन्तर्धानमगात्। ततः स महाबलः सर्वतो देवसेनां विदारयामास। गदया प्रहारं कृत्वा विरोचनः तस्य प्रतिपक्षे समुपस्थितः। अपि च, स वारुणं गदाभिः शिलाभिश्च ताडयामास। बलवान् स त्वरया गत्वा मदोन्मत्तद्विपं पाशैः बद्धवान्। तत्र समीपं गत्वा नारदः वरुणं मध्ये गृहीत्वा बन्धनं चकार। स पादैः वारुणाधिपतीन् तेषां वाहनानि च पद्भ्यां पद्भ्याम् अतिक्रामन्, पुनः पुनः तान् पादेन दारयामास। ततः समीपं गत्वा तीक्ष्णबाणैः शरीरेषु विदारयन् प्रहारं चकार। महाबलः स भूमिं पादैः स्पृशन्, शिरांसि हस्ताभ्यां गृहीत्वा, तान् आकाशे चिक्षेप। विरोचनं च तस्य हस्तेन स्वद्विपेन सारथिना वाहनेन च सह उद्धृत्य आकाशे प्रक्षिप्य च। तस्य नगरी प्राकारद्वारमण्डपैः विराजमाना, शोभनरश्मिभिः सूर्यवत् दीप्तिमती बभूव। तदा दैत्यैः मुक्तः परमः शब्दः मेघनिनादसमः आसीत्। "प्रह्लाद त्वं च अन्ये च—जम्भः कुजम्भः च—सर्वेऽपि अन्धकसहिताः आत्मानं रक्षन्तु।" इति उच्चैः घोषः श्रावितः। स तु पाशेन बद्ध्वा गदया च निपातयन्, यथा महेन्द्रः अश्वमेधे पशुं हन्ति, तथा देवसेनां निघ्नन्। ते दैत्याः जम्भमुख्याः अग्निसंक्रान्तमक्षिकाः इव वारुणेश्वरं प्रति त्वरया धावन्तः। किन्तु वारुणेश्वरः गदां विक्षिप्य, तान् शत्रून् जम्भप्रमुखान् अपाकरोत्। पादेन स वृतं कुजम्भं च बलं च मुष्टिना ताडयामास। तदा अन्धकः शीघ्रं समुपेत्य वारुणेश्वरं युद्धाय समभ्यगच्छत्। स पाशं क्षिप्त्वा गदां गृहित्वा तां वारुणेश्वरं प्रति प्रक्षिप्य त्वरया सागरमगात्। तदनन्तरं अन्धकः देवसेनां विदारयामास। तत्र महाबाहुः मायावान् दानवः मयः समुपागच्छत्। तं शम्बरः शूलप्रहारं कण्ठे कृत्वा बलात् गृहीत्वा ताडयामास। तदा मयः ज्वलितः, शम्बरः अपि, यथा वह्निः कण्ठे शूलाग्रस्थले प्रज्वलति। यथा मत्तद्विपः कानने सिंहेन आहतः करुणं नदति, तथा सः व्यथितः ननाद। "अहो! किमिदम्? केन मया च दानवेन शम्बरेण च युद्धे पराजितः?" इति सः उच्चैः वाचम् उदाहरत्। "स्वात्मानं रक्ष, अन्यः कोऽपि युद्धे वह्निम् अग्रतः स्थित्वा न सहते।" इति सर्वे तत्र सूचयामासुः। तदा स लोहमुसलं उच्चालयन् बलात् वह्निं प्रति धावन् "तिष्ठ तिष्ठ" इति घोषयामास। भूमिं छित्वा तद् मुसलं प्रहरन्, अन्धकः वह्निं प्रति समुपेत्य तस्य समीपं गच्छति स्म। तदा अग्निः शम्बरं मुक्त्वा शीघ्रं अन्धकं प्रति धावन्। दैत्याधिपेन ताडितः अग्निः युद्धभूमिं त्यक्त्वा भयात् पलायितः। ततः स वीरः पृष्ठतः पलायमानान् सर्वान् शरैः निपातयामास। तदनन्तरं अन्धकः दैत्यश्रेष्ठैः पूजितः पृथिवीं प्रति समुपेत्य तत्र न्यवसत्। अप्सरसः अपि तैः सह पातालं प्रति आगत्य तत्र सेवायै स्थिताः। अथ सूर्यः पृथिव्यां पतितः, तदा कस्यां दिशि, केषु स्थलेषु सः पतितः? किमर्थं सूर्यः आकाशात् भूमौ भगवता भास्करेण पतितः? यथाऽहं स्वयम्भुवो वचनं श्रुतवान्, तथा निष्पाप, अहं ते सम्यक् आख्यास्यामि।