शृणु, भगवन्! यत् मलयगिरौ पूर्वं यः वृत्तान्तः जातः तन्तुवायुपुत्रस्य विषये, तस्य प्राचीनस्य पुण्यकथायाः महती मे कौतूहलता जाता। स कथा सत्य एव, पूर्वाचारबन्धनात्, हे भृगुवंशश्रेष्ठ! तत्र कश्चन ब्राह्मणः तन्तुवायुः नाम्ना आसीत्, तपःपरायणः। तस्य भार्या वात्स्यायनकन्या आसीत्, साध्वी पतिसंयता। स ब्राह्मणः मूकवत् वदति, अन्धवत् पश्यति इति सा चिन्तयन्ती, षष्ठे दिवसे गृहमुखे तम् परित्यज्य, स्वं कृशकुमारम् आदाय, सा सूरपाक्षी नाम्ना, तं गृहीत्वा शालोदरनाम्नि पर्वते भोजनाय ययौ। तदा दृष्टिविहीनः सः पत्युः पप्रच्छ—"किं किम् आनयितम्, प्रिय?" सा प्रत्यवदत्—"कुलालब्राह्मणपुत्रः आनयितः, प्रभो।" स ब्राह्मणः पुनरुवाच—"स ब्राह्मणश्रेष्ठः महाज्ञानी, कोपितः शापं दास्यति। शीघ्रमेव अन्यस्य पुत्रं आनय, शुभे।" सा स्त्री त्वरया गगनं लङ्घयन्ती तत्र ययौ। सा स्फुटस्वरेण आक्रोशयामास, अङ्गुष्ठं मुखे स्थापयित्वा—"पश्य स्वयं, मुनिवर, तव पुत्रः शब्दं करोति।" तदा स ब्राह्मणश्रेष्ठः तं बालकं अपश्यत्। ततः स तन्तुवायुः हसन् प्रियतमे अवदत्—"कश्चन सुन्दरः पृथिव्यां अस्मान् मोहयितुम् उपस्थितः।" स कुशहस्तेन भूमौ चिह्नं कृत्वा तं बालकं बद्धवान्। सा स्त्री अदृश्यत्वं गता, तदा स तं बालकं गृहे दूरं भूमौ अपातयत्। यदा राक्षसी स्वपुत्रग्रहणाय आगता, तदा न शशाक तम् अपि गृहीतुं। सा यथावृत्तं, ब्राह्मणपुत्रग्रहणं, सर्वं न्यवेदयत्। स राक्षसपुत्रः, हे ब्राह्मण, स्वपत्नीं प्रति कथितः। स दधिक्षीरिकाञ्चसिरसमिश्रितः अभवत्। तस्य पिता तयोः नामानि दत्तवान्—निशाकरः दिवाकरश्च। ततः ब्राह्मणः तयोः सम्यक् उपनयनसंस्कारं अकरोत्। निशाकरः मन्दमतित्वात् जपं न अकरोत्, यथा श्रुतम्। तस्मात् मलयवासिनः तम् न निन्दितवन्तः। स महान् शिलाखण्डः उपरि स्थाप्य आच्छादयामास। तस्य जननी तम् अन्धकारपूर्णशिलासंछन्नकूपम् उपागच्छत्। सा उच्चैः पप्रच्छ—"केन एषा शिला कूपस्योपरी स्थापिता?" स प्रत्यवदत्—"मम पित्रा एषा शिला कूपस्य उपरि स्थापिताऽभूत्।" स एवमपि अवदत्—"अहं तव पुत्रः, निशाकरनामकः।" सा उवाच—"निशाकरनाम्ना मम पुत्रः नास्ति।" इति श्रुत्वा सा दीप्तां शिलां उद्धृत्य, अश्रूणि नेत्राभ्यां स्रवमाणानि, स्वं पुत्रं स्वसदृशं, स्वं च बालकं अपश्यत्। सा सर्वं न्यवेदयत्, स्वपुत्रकृत्यम् अपि। यत् त्वया पूर्वं न उक्तम्, तत् मम महत् कौतूहलम् उत्पादितम्।