वामनपुराणम्

समुद्रः, मकरालयः, यदा विक्षिप्तः भवति, तदा दितिसुताः उद्भवन्ति, तीरपर्यन्ते तरङ्गैः पूर्णैः। धर्मः, सत्यम्, यथायोग्यम् च, अतिशयेन प्रयत्नेन प्रकाश्यते। यत् मुरारिणः हिताय वाक्यं वक्तव्यम्, अथवा स्वजनस्य हिताय, तद् यथार्थम्, यथायोग्यम्, मम प्रियं, तदेव उक्तव्यम्; अहं तद् एव करिष्यामि, अन्यत् न। चिन्तयित्वा नारदः, त्रिकालज्ञः, सर्वदिशं वेदितुम् समर्थः, प्रोवाच। शास्त्रस्य प्रमाणं यज्ञभोक्तृणां बहिः स्थितम्; तस्मिन् अर्थे हरिः आगच्छति। प्रभो, यज्ञे किञ्चित् अपि दातव्यम् न—न तृणम्, न भूमेः सुवर्णकणः। यस्य उदरे भूमिः, लोकपालाः, अधोलोकाः च सदा वसन्ति। जनार्दनः, लोकनाथः, यदा विनयेन रूपेण आगच्छति, किञ्चित् अल्पं याचति, कथं तद् सम्भवेत्? सत्यं, तद् एव दृश्यते, ब्राह्मणश्रेष्ठ, एषा सत्यम्। अत्र, यानि कर्माणि वाचि, शरीरे, मनसि च लीनानि। यत् आचरणं पूर्वं मलये जातम्, तन्तुवायस्य पुत्रे सम्बन्धितम्। मम महती जिज्ञासा अस्ति, प्राचीनं पुण्यकथां प्रति। भृगुवंशश्रेष्ठ, तद् पूर्वाभ्यासेन बद्धम्, सत्यम्। तत्र एकः ब्राह्मणः तन्तुवायः नाम्ना, तपस्यायाम् निरतः आसीत्। तस्य पत्नी, वात्स्यायनकन्या, सती, पतिसंनिष्टा आसीत्। सः मूकवत् वदति, अन्धवत् पश्यति। एवं चिन्तयित्वा, षष्ठदिने, सा गृहद्वारे तं त्यक्तवती। स्वस्य कृशं पुत्रं गृहीत्वा, सूपाक्षी नाम्ना, सा। तम् आदाय, शालोदरे पर्वते भोजनाय गतवती। अदृष्टः सः पप्रच्छ—"किम् आनयितम्, प्रिय?" "तन्तुवायब्राह्मणस्य पुत्रः आनीतः, प्रभो।" "सः ब्राह्मणश्रेष्ठः, महाज्ञः; तस्य कोपः शापं दास्यति।" "शिघ्रं अन्यस्य पुत्रं आनय, सुन्दरी।" सा शीघ्रं आकाशे उद्यतवती। सा स्वमुखे अङ्गुष्ठं स्थाप्य, स्पष्टया वाचा रुदती, ब्राह्मणः। "स्वयं पश्य, मुनिश्रेष्ठ—तव पुत्रः शब्दं करोति।" तदा ब्राह्मणश्रेष्ठः तं बालं अपश्यत्। ततः सूपकारः स्मितं कृत्वा प्रियाय उवाच—"कश्चित् सुन्दरः पृथिव्यां वञ्चनाय स्थितः।" सः तं बन्धितवान्, भूमौ कुशं हस्तं च स्थापयित्वा। सा अदृश्यत्वं प्राप्तवती, तदा सः तं बालं गृहात् दूरं भूमौ क्षिप्तवान्। राक्षसी स्वस्य पुत्रं गृहितुं आगता, न शक्नोत्। सा यत् जातम्—ब्राह्मणपुत्रस्य ग्रहणम्—आख्यातवती। राक्षसपुत्रः, ब्राह्मण, तस्य पत्नीं प्रति उक्तः। सः क्षीरदधि इक्षुरसैः सम्यक् मिश्रितः। तस्य पिता तयोः नामानि दत्तवान्—निशाकरः दिवाकरः च। ततः ब्राह्मणः तयोः यथाक्रमं उपनयनं कृतवान्। निशाकरः, मन्दबुद्धितया, न जपं कृतवान्—एवं श्रुतम्। मलयवासिनः तं न निन्दितवन्तः। सः महत् शिलां उपरि आवरणं स्थापितवान्।