स्वानैः समाहृतः स महाकोशे पापनाशनः भगवान् विराजते स्म। विंध्यशिखरे महाशैरिन्, कण्ठायां मधुसूदनः, लौहदण्डे हृषीकेशः, कोसले मनोहरः सन्निविष्टः। देवकानद्यां भूधरः, महोदायां कुशप्रियः, सिन्धुवने सूनेत्रः, शूरपुरे स्थिता शूरः। भीमायां शङ्कुकर्णः, शालवने भीमाख्यः, महिलाशैले महेशः, कामरूपे शशिप्रभः, सिंहलद्वीपे उपेन्द्रः, शक्राह्वे कुन्दमालिन्, तत्रैव कालाग्निरुद्रः, कृतिवासाः च अन्यः। महातले देवेशः चागलेश्वरनाम्ना प्रसिद्धः। सहस्राक्षः ख्यातः, यो दैत्यनिग्रहे गदां समुत्क्षिप्य स्थितः। पृथिव्याम् अब्जसदृशः, भूमौ चक्रपाणिः प्रतिष्ठितः। महर्लोके अगस्त्यः, मनुष्येषु कपिलः स्थितः। सप्तमे ब्रह्मलोके ब्रह्मा प्रतिष्ठितः, यः अव्यक्तः, निरालम्बः, आकाशरहितः, तपसा पूर्णः इति कीर्त्यते। प्लक्षद्वीपे, हे मुनिश्रेष्ठ, गरुडवाहनः प्रसिद्धः। शाकद्वीपे सहस्रकिरणः तिष्ठति, पुष्करे धर्मराजः प्रतिष्ठितः। अत्रापि, सर्वत्र, स्थावरजङ्गमेषु, पृथिव्यां सान्द्रभूमितः परान्तभूमिपर्यन्तम्। अत्र धर्मदातारः महाशक्तिमन्तः स्तुत्याः, मेघनाशनाः हविभोजकाः च। देवाः, मनुष्याः, साध्याश्च धर्मार्थकाममोक्षान् प्राप्नुवन्ति। ततः स भगवान् उवाच—"उत्तिष्ठामि, असुरेन्द्रस्य महायज्ञं गच्छामि, देवानां हितार्थं, हे ब्राह्मण।" इत्युक्त्वा स गिरिश्रेष्ठात् क्रीडया निर्गत्य कुरुजाङ्गलम् अगच्छत्। तदा समुद्राः कम्पिताः, नभसि तारागणचक्रं विचित्रमणडलम्, स्वगत्याकुलितम् आसीत्, हे महर्षे। तत्र कश्चन चिन्तयामास—"यथा मया महेश्वरेण दग्धः, तथा वासुदेवः मां न दहति कुतः?" तत्र द्विजश्रेष्ठैः भक्त्या समर्पितानि अपि, भयात् प्रभुना न गृहीतानि। ततः स शुक्रं, उशनसः पुत्रम् उपसृत्य, अञ्जलिपुटेन प्रणम्य पप्रच्छ—"अत्र, यज्ञे, असुरभागेषु सम्यक् हुतानि अपि, वह्नयः हविं न गृह्णन्ति कुतः? दिशः च तमसा व्याप्यन्ते, एष दोषः कस्य?" इति। तदा कारणं विज्ञाय बली वाक्यम् उवाच—"यत्र मन्त्रैः अग्नौ हविः समर्प्यते, तत्र वासुदेवः स्वयम् आगच्छति। यदा समुद्रः, मकरालयः, कम्पते, तदा दितिसुताः उदधिवेलायां जायन्ते। धर्मः, सत्यम्, यथोचितं च, सर्वं परिश्रमेण व्यवह्रियते। यत् मुरारेर् हिताय वक्तव्यम्, स्वहिताय वा, यत् सत्यं, यथोचितं, प्रियं मम, तत् वक्ष्यामि, अन्यत् न करिष्यामि।" एवं विचिन्त्य, नारदः—यो भूतं भविष्यद् दिशः च वेद—प्राह। "शास्त्रस्य प्रमाणत्वं यज्ञभोक्तॄणां बहिः स्थितम्; तस्मात् हरीः आगच्छति। हे प्रभो, यज्ञे किञ्चिदपि न दातव्यम्—न तृणं, न सुवर्णरेणुः। यस्य उदरे भूमिः, लोकपालाः, अधोलोकाः च नित्यं वसन्ति। यदा जनार्दनः, जगन्नाथः, विनयान्वितरूपेण किञ्चिदल्पम् अपि याचते, तर्हि कथं तद्दानम् उचितम्? एवं दृश्यते, सत्यम् एतत्, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ। अत्र वाङ्मनःकायगतम् अपि कर्म, यद् गुह्यम् अस्ति..." इति।