तत्र तत्समये वनं कोकनदोत्पलैः समन्तात् पूरितम् आसीत्, यथा पद्मराशिना सरः शोभते स्म। तद्वद् ते परमसुखेन मनसा तद्गहनं प्रविशन्ति स्म, हंसाः इव महति सरसि प्रमुदिताः। हे ब्राह्मण, तस्य वनस्य पश्चिमदिशं प्रति मुखं धनवनैः समाच्छन्नं ददृशुः। उत्तरदिशं प्रति तद् वनं शुद्धस्फटिकप्रभया दीप्तिमन्तं मोक्षहेतवे बभूव। द्वापरयुगस्य अन्ते तिष्यसंवत्सरस्य आरम्भे धर्मस्य आश्रमः तत्र स्थाप्यते स्म, आश्रमस्यैव हिताय। तत्रैव तदविच्छिन्नसलिलयुक्ते स्थले परमं सुखं प्राप्नुवन्। तत्र च जगन्नाथः चतुर्भिः रूपैः पूर्वमेव प्रतिष्ठितः। तत्र सेवया, तपसा, ब्रह्मचर्येण च, हे नारद, तानि सर्वाणि अनुष्ठितानि आसन्। ततः असुरभयात् ते अविच्छिन्नगिरौ शरणं प्रपन्नाः। कलिन्द्या जलैः स्नात्वा तदनन्तरं दक्षिणदिशं प्रति प्रस्थिताः। विष्णोः प्रसादेन तत्र महासुराणामपि प्रवेशः दुष्करः अभवत्। तत्र रुद्रगणेषु शरणं प्राप्य ते ब्रह्मचारिणः स्थिताः। तत्र भृगुनन्दनः शुक्रः तान् सर्वान् यज्ञकर्मणि नेतृत्त्वेन स्थितः। शुक्रः एव बलेः यथाविधि दीक्षां कृतवान्। बलिः पृष्ठतः मृगचर्मणा आच्छादितः, विविधान् कुशान् धारयन् आसीत्। तत्र हयग्रीवः, प्रलम्बः च, अग्रतः मायया बाणेन च सह, तैः सहितः। सहस्रकन्यायाम् एकया प्रमुख्या मुनिकन्या आसीत्। सा कन्या भूमौ विचरितुं मुक्ताऽभवत्, तामनु तरकाक्षः अन्वगच्छत्। त्रिमासेषु गतेषु, अग्नौ हविः दीयमानः आसीत्। तदा देवानां जननी माधवम् वामनरूपेण ससूत। ततः ब्रह्मा महर्षिभिः सहितः तं महात्मानं स्तोतुं उपजगाम। "नमस्ते, शत्रुपाकदाहकाग्ने; नमस्ते, पापकाननदाहकाग्ने। नमो विश्वधारिणे, नमः पुरुषोत्तमाय। पीताम्बरधराय, श्रीप्रियाय, जनार्दनाय नमः। सर्वधारिणे, पृथिवीधारिणे, रूपधारिणे नमः। देवेश, इन्द्रस्य अश्रूणि आपोहय।" भगवान् माम् उक्तवान्, "महाबाहो, कुरून् आनयने कथं कर्तव्यमिति।" भरद्वाजः, बृहस्पतेः पुत्रः, तपसा समृद्धः, तेजस्वी च आसीत्। तदा सर्वे स्नेहेन परस्परं वरान् दत्तवन्तः। कुम्भयोनि मृगचर्म दत्तवान्, भरद्वाजः मेखलां दत्तवान्। वरुणिः मणिमालां दत्तवती, अङ्गिराः तन्तुं च वेदं च दत्तवान्। बृहस्पतिः तेजस्वी विष्णवे कमण्डलुं दत्तवान्। मुनिभिः स्तुतः स वेदं शाखोपेतं शुश्राव। महाकथाभिः, गन्धर्वैः सह, सः श्रुत्वा, लोकव्यवहारज्ञानाय वेदेषु कौशलं प्राप्तवान्। सः भरद्वाजं ब्राह्मणश्रेष्ठं इदं वचनम् अब्रवीत्— "तत्र दैत्याधिपतेः अश्वमेधयज्ञः प्रवर्तते। तेनाहं वदामि— बलिः कुरुक्षेत्रं गतः। वयं विष्णो, बलेर्यज्ञं प्रति यास्यामः; त्वं चिन्तां मा कृथाः। आत्मनः उपस्थितिं मां वद, तत्त्वेन ज्ञातुमिच्छामि।