सा पतिव्रता ख्यातिं या या पतिस्नेहसमन्विता धर्मनिष्ठा च व्यवहारतः। तस्याः सुतः श्रीमानुपमन्युर्नाम जातः। सा दुःखपरम्परायामपि सति, यल्लभ्यते तेन क्षीरदुग्धेन तं पुत्रं पोषयामास। स्नेहवशात् सा तस्य व्रीहिचूर्णरससमं पायसं कृतवती। स पुत्रः क्षीरपाकं तदन्नं स्वादुपुष्टिकरं भुक्त्वा तुष्टिमवाप। द्वितीये दिने, मातृदत्तं सत्वरं चूर्णपायसं तेन न स्वीकृतम्। तदा सा माता शोकविह्वला, अश्रुपूरितकण्ठ्या वाचा पुत्रमिदमुवाच— “यदा विरूपाक्षः प्रसन्नो न भवति, कथं क्षीरयुक्तमन्नं लभ्यते? अतः त्वं देवाधिदेवं त्रिशूलधरं विरूपाक्षं पूजय। तं प्रसाद्य अमृतपानं लभ्यते—किं पुनः क्षीरान्नभोजनम्।” तत उपमन्युः पप्रच्छ— “कोऽयं विरूपाक्षः येन पूज्येति त्वया प्रोक्तम्?” तदा सा माता सस्नेहमुवाच— “शृणु, पुत्र, विरूपाक्षस्य चरितम्। स हि पुरा समस्तलोकान् विजित्य, लक्ष्मीं स्ववशे कृतवान्। स महाबलवान् वासुदेवस्य श्रीवत्सलाञ्छनं हर्तुमिच्छन्, तस्य नाशाय महेश्वरं समीपमगमत्। हिमालयस्य शुष्के स्थले स्थित्वा, स हरिः स्वयमेव परात्मानं पूजयामास। योगिभिर्गम्यं निर्गुणं तद्ब्रह्म स स्तुतवान्। तदा दिव्यः तेजस्वी सुदर्शनचक्रः स्फुरन् प्रादुरभूत्। शङ्करः विष्णवे प्रोवाच— ‘एष चक्रः कालचक्रसदृशः। द्वादशारः षण्नाभिकः, द्वन्द्वगतः शीघ्रगामी चायम्। धर्मरक्षणाय षडृतवः अपि तत्र स्थिताः। इन्द्रः अग्निश्च, सर्वे विश्वेदेवाः प्रजापतयश्च तत्रैव सन्निहिताः। चैत्रादिभिः मासैः फाल्गुनान्तैः सह तत्रैव संस्थितम्। अयं चक्रः अमोघः, सुरपतिना पूजितः, मया तपःशक्त्या नेत्रे स्थापितः।’ तदा विष्णुः पप्रच्छ— ‘कथं भो शम्भो, ज्ञास्यामि किमयं अमोघः वा मर्षणीयः?’ शङ्करः प्रत्युवाच— ‘तव परीक्षणार्थं अत्रैव क्षिप, तं गृहाण।’ विष्णुः शङ्करस्य वचः श्रुत्वा संशयरहितचित्तः तदचक्रं शीघ्रं क्षिप्तवान्। तद्वेगात् स शङ्करं प्रति तद्वीर्यं स्रष्टुमिच्छन्। तेन सर्वाधिपः यज्ञेशः यजमानश्च त्रिधा कृतः। तस्य शरीरं लज्जया नम्रं सञ्जातम्। तथापि, ‘मम स्वभावः न नश्यति, न छेद्यः न दाह्यः च’ इत्युक्त्वा स स्थितः। यानि पुण्यकर्माणि कृतानि, तानि निश्चितं फलं दास्यन्ति। तृतीयः स विरूपाक्षः, एते त्रयः नराणां पुण्यदायकाः। यदा श्रीदाम्नी विष्णुना हन्यते, तदा देवाः प्रमोदं प्राप्स्यन्ति। विष्णुः दिव्यगिरिशिखरं गत्वा श्रीदाम्नम् अपश्यत्। स तत्र सुदर्शनं वेगेन प्रहस्त्य, ‘हतः सः’ इति पुनःपुनः घोषयन्, तस्य शिरः छित्त्वा, स पर्वतशिखरवत् विद्युन्मुषितः भूमौ पतितः। ततः स विष्णुः उत्तमं सुदर्शनं चक्रं प्राप्य, सागरालयं स्वं धाम प्रतस्थे। अतः, पुत्र, यं विरूपाक्षं त्वं पूजयसि, तेन त्वं क्षीरयुक्तमन्नं निश्चितं प्राप्स्यसि।