सहस्रशः फलद्रुमाः समुत्पन्नाः। हरस्य कृपया देवश्रेष्ठानां योग्यं भोजनं समुत्पादितम्। पुष्पानां निमित्तं तु अक्षयः शिवः शिशिरगिरिं तपःकर्तुं गतवान्। तत्र स देवैः स्तुतः सुरश्रेष्ठैः पूजितश्च, अनङ्गाख्यं महाधनुः समादत्त। ततः स्मितपूर्वकं गन्धर्वः इदं वचनं प्रोवाच— "अत्र उपविश।" शीघ्रमेव वसन्तः गम्भीरचिन्तायाम् अपतत्, महर्षे। भगवाञ्छुभः वसन्तं प्राह— "इह आगच्छ, तिष्ठ।" स स्वस्य ऊरुतः सुवर्णाङ्गीं कन्यां सृष्टवान्। तदा कामदेवः चकितः— "एषा का? किमियं मम प्रिया रती वा?" इति चिन्तयामास। सा कन्या सुश्रोणिः, सुगण्डः, सुशीतलदृष्टिः, सुमुखी च आसीत्। तस्याः स्तनद्वयं पूर्णं, नितरां संलग्नं, सुहृदामिव मिलनं शोभते। तस्या नाभ्याः प्रदेशे सूक्ष्मरोमावलिसुशोभिता सममुदरं विराजते। सा अपि निर्झरतटात् पद्मसरः प्रति भ्रमरसमूहवद् शोभते। सा लक्ष्मीसागरमन्थनकाले मन्दरगिरिबन्धनं सर्पेण कृतमिव दृश्यते। तस्याः रूपं कमलकेसरसमानं विराजते। तस्याः पादौ अपि लाक्षारसारुणैः शोभमानौ। कामदेवः तस्याः रूपेण मोहितः— कः अन्यः तादृशं सहनं कर्तुं शक्ष्यति, महर्षे? स चिन्तयामास— "कच्चिदेषा एव कामस्य राजधानी अत्र स्थापिता?" सा कन्या, सूर्यरश्मितापभीता, शरणार्थिनी समुपागता। तत्र माधवः मुनिवद् ध्यानस्थितः स्थितवान्। एवं दृष्ट्वा स धर्मात्मा स्मितपूर्वकं वचनमुवाच— "एषा सुरलोकं नीयतां, वासवाय दत्तां।" ततः स तां रूपयौवनसमन्वितां सहस्राक्षाय दत्तवान्। तदा तस्य इन्द्रस्य कामादयः समुत्पन्नाः, स च महदाश्चर्यं जगाम। सा कन्या पाताले, मनुष्येषु, सर्वासु दिशासु अपि गतवती। तस्मिन्नेव काले दानवः प्रह्लादः राजा अभिषिक्तः। ततः पृथिव्यां नृपाः विधिवत् यज्ञान् अकुर्वन्। वैश्याः गोपालनपराः, शूद्राः सेवायां तुष्टाः। तदा देवाः स्वस्वकर्मसु प्रवृत्ताः। स नर्मदां स्नानाय, अकुलीश्वरतीर्थं च अगच्छत्। तत्र केकरलोहितः नाम नागः तं अवरोहन्तं जग्राह। स कमलनयनं स्मृत्वा, सर्पः विषरहितः अभवत्। विषमुक्तः स नागश्रेष्ठः च्यवनं मुमोच। स तु सर्वतः नागकन्याभिः पूजितः विचरन्। तस्य पूजनकाले दैत्येश्वरः प्रह्लादः तम् अपश्यत्। स तं सत्कार्य, उपवेश्य, आगमनकारणं पप्रच्छ। स उवाच— "अद्य केवलं स्नानाय, अकुलीश्वरदर्शनाय च आगतः। पातालं नीतः, अत्र च त्वां दृष्टवानस्मि।" ततः स वाक्यविशारदः धर्मयुक्तं वचनमुवाच— "कानि तीर्थानि रसायां सन्ति, तद् वद मे।