एकदा दानं यः कश्चन दाता दत्तवान्, तस्य दानं पुनः प्रत्याहर्तुं न शक्यते, अन्यः तद् दानं हरतुं न समर्थः। तदा द्विजातीनां श्रेष्ठानां मध्ये, समर्थवराणां मध्ये, वीर्यवान् महाबाहुः तस्मै दानं दातुं प्रार्थितः। दैत्याधिपः, हे दैत्येश्वर, तव शक्तिः एतावत् एव, अधिकं रक्षितुं न शक्यते, इति तं प्रार्थितम्। तदा सः दैत्येश्वरः द्विजातीनां श्रेष्ठाय त्रिविक्रमस्य त्रिपदं दानं दत्तवान्, अन्यं किंचित् न स्वीकृतवान्। अनन्तशक्तिः भगवतः त्रिविक्रमरूपं धृत्वा, पृथिवीं पर्वतान् समुद्रांश्च, रत्ननगरैः शोभितां, एकस्मिन पदेन व्याप्य गृहीतवान्। द्वितीयेन पदेन देवः, देवप्रियं इच्छन्, शीघ्रं क्रमशः तद् अपि गृहीतवान्। त्रिविक्रमः भगवतः मेरुपर्वतसमं शरीरं भूमौ प्रक्षिप्य, पृष्ठे पतितः। तत्र भूमौ त्रिसहस्रयोजनगभीरं गर्तं दृढं कृतवान्। रेतः वृष्ट्वा तं गर्तं समपूरयत्। ततः सर्वे देवाः त्रिलोक्यं प्राप्तवन्तः, कष्टविहीनाः अभवन्। भगवतः कालिन्दीरूपं धृत्वा तत्रैव अन्तर्धानं कृतवान्। तस्मिन् पुण्याश्रमे दैत्यराजपुत्रः पुण्यशीलमहर्षिं समीपं गतवान्। एकरात्रोपवासं कृत्वा, विभक्तलिङ्गगिरिं अगच्छत्। पुनः एकरात्रोपवासं कृत्वा, केदारतीर्थं प्राप्नोत्। सप्तदिनानि तत्र स्थित्वा, कुब्जाम्रं अगच्छत्। तत्र उत्तमतीर्थे स्नात्वा, उपवासं कृत्वा, इन्द्रियैः संयमितः, हृषीकेशं पूज्य, बदरिकाश्रमं प्राप्नोत्। वराहतीर्थे गरुडासनं दृष्ट्वा, भक्तिपूर्णः तं पूजितवान्। शिवं दृष्ट्वा पूज्य, विपाशानदीं समीपं अगच्छत्। उपवासं कृत्वा, इरावतीतीरे परमेश्वरं दृष्ट्वा। सः परमं रूपं, दुर्लभं ऐश्वर्यं प्राप्तवान्। अतुल्यं स्वास्थ्यं, अनन्तं संततिं लब्धवान्। विकृतिं त्यक्त्वा, सौन्दर्यं समृद्धिं च प्राप्तवान्। तपस्विन्, यथा त्रेतायुगारम्भे पूर्वम् अभवत्, शकल नाम नगरं प्रसिद्धं आसीत्। तत्र एकः धन्यः, धर्मिष्ठः, कामिनः, विविधशास्त्रनिपुणः पुरुषः निवसति स्म। सः महाकारवानेन सह, विविधविपण्यः संपन्नः आसीत्। रात्रौ भीषणः चोरः तं आक्रम्य, तं लुटितवान्। सः एकाकी, मरुभूमौ, नियंत्रितः अपि, उन्मत्तवत् विचरति स्म। तत्र, स्वस्य सदृशः, शुभः शमीवृक्षः मरुभूमौ दृष्टः। ततः सः प्रेतः, शतशः प्रेतैः परिवृतः, तं अभिगच्छत्। तस्य पुरतः कर्कशरूपाः प्रेताः, खाद्यगर्दभान् भक्षयन्तः, त्वरया आगच्छन्ति स्म। शमीवृक्षस्य मूलं समीपं गत्वा, व्यापारीपुत्रं दृष्टवान्। छायायां सुखेन उपविष्टं दृष्ट्वा, तस्य कुशलं पृष्टवान्, उत्तरं प्राप्तवान्। "कुतः आगतः? क्व गन्तुम् इच्छसि, शुभपुरुष?" इति पृष्टवान्। "सुखेन आगतः, सर्वं वद," इति पुनः उक्तवान्। ब्राह्मणः स्वदेशस्य, धनस्य नाशं सर्वं उक्तवान्। तदा प्रेताधिपः व्यापारीपुत्रं स्वबान्धववत् सम्बोधितवान्। "पुनः धनं प्राप्तव्यम्, यदि भाग्यशक्तिः तव सह अस्ति।" "यस्य शरीरं दुर्बलं, तस्य चिन्तायाः उत्थानं न भवति," इति उक्तवान्।