योगात्मा चिन्तयितुम् आरभ्यते—क्व विष्णुः अधुना स्थितः इति। तस्य आत्मवशित्वात्, ऊर्ध्वनाभिकं भूम्यधस्तात् लोकान् विचेतुम् इच्छति। स मेरुं पर्वतानां अधिपतिं ददर्श, यः सुवर्णसदृशः प्रभामयान् महात्म्ययुक्तः अस्ति। तत्र स मातरं पश्यति, पशु-पक्षिसमूहैः परिवृतां। देवतानां मातरं अपि स पशु-पक्षिसमूहैः परिवृतां ददर्श। ततः दानवाधिपः मधुसूदनं अन्वेष्टुम् प्रविष्टः। देवमातुः गर्भे सर्ववरदैर् पूज्यं, सर्वैः भीषितं च एकं ददर्श। तत्र देवदानवसमूहैः सहितं सर्वतः व्याप्यं रूपं पश्यति। तदा विष्णुः, यः दैत्यतेजः हरति, स्वभावस्थः तिष्ठति। प्रह्लादः मधुसूदनं प्रणम्य मधुरं वचनं अब्रवीत्—हे दैत्याधिप, येन कारणेन दैत्याः तेजोहीनाः जाताः। ते त्रिलोकनाथं हरिं शरणं गताः। हरिः, महाबाहुः, अदितेः गर्भे अवतरितः। सूर्यस्य उदये तमः स्थातुं न शक्नोति, हे बले। नियतकर्मणा प्रेरितः, बली प्रह्लादं प्रत्युवाच। मम सहस्रशः दैत्याः वासुदेवात् बलिनः। रणभूमौ भग्नगर्वाः पराजिताः स्वर्गं परित्यक्ताः। स शक्तिमान् विप्रचित्तिः मम सैन्यस्य अग्रतः। त्रिशिराः, मकराक्षः, वृषपर्वा च ये दुःसहाः। विष्णुः तेषां बलस्य षोडशभागमपि न समः। बली वैकुण्ठं निन्दन् वाचः अवमानपूर्वकं उवाच, तं तिरस्कृत्य 'धिक् धिक्' इति। कथं तव जिह्वा न पतितः, यः हरिं निन्दसि। हे दुर्मते, त्रिलोकगुरुं विष्णुं तिरस्करोषि। त्वं कठोरः, देवद्वेषिणः पुत्रः जातः। जनार्दनात् अन्यः मम प्रियः नास्ति। कथं सर्वेश्वरं देवम् अवमानं उक्तवान्। ममापि हरिः, जगद्गुरुः, पूज्यः। त्वं पापिन्, पूज्यं निन्दसि—कथं न पतितः। हे कठोरराजन्, वासुदेवद्वेषी लोकमध्ये। तस्मात्, पापाचरणेन, राज्यहानिं प्राप्स्यसि। मनसा, कर्मणा, वाचा—राज्याद् पतितः। सर्वेषु चतुर्दशसु लोकेषु, राज्याद् पतितः। यथा तव राज्यविहीनं रूपं पश्येयम्। ततः बली आसनात् अवतर्य, कृताञ्जलिः, समीपमागतः, हे ब्रह्मन्। यदा अपि बालाः अपराधं कुर्वन्ति, वृद्धाः तान् क्षमन्ति। अन्यैः न भयम्, न राज्यहानिः। त्वां प्रति अपराधात् मे दुःखं अधिकम्। यदा दोषः क्रियते, वृद्धाः दैत्येषु अपि समीपगतान् बालान् क्षमन्ति। दीर्घं चिन्तयित्वा, विस्मयेन, स तदनन्तरं पौत्रं प्रति मधुरं वचनं अब्रवीत्। येन सर्वव्यापी विष्णुः ज्ञायते, तव वंशे सप्तमः अहम्।