सर्वं चराचरं यत् कारणं त्वं एव, हे विश्वरूप प्रभो, रक्षस्व माम्। शत्रुजयेन कृतसंकल्पः अहं त्वाम् शरणं प्राप्तवान्। त्वां करवीरपुष्पैः पूज्य, धूपेन च, सूर्याय योग्यं नैवेद्यं समर्प्य, पुण्यस्तोत्रेण स्तुत्वा, उपवासेन तिष्ठन्ती सा भक्त्या पूजनं कृतवती। सुवर्णं तिलतैलं च द्विजातिभ्यः दत्त्वा, सा तव पुरतः शुद्धा अभवत्। तदा तस्याः पुरतः प्रकट्य स्थित्वा सः इदं वचनं अब्रवीत्—मम प्रसादात् दुर्लभं कामम् अवाप्स्यसि, न संशयः। दानवान् विनाशयिष्यामि, तव गर्भं प्रविश्य। सा पुनः पुनः कम्पमाना, लोकाधारं सम्बोधयति—यस्मिन गर्भे चराचरं विश्वं स्थितम्, यस्य उदरे सप्तसिन्धवः पर्वतैः सह स्थिताः। यथा अहं दुःखं न अनुभवामि, तथा भवतु, हे जनार्दन। सः उवाच—एवम्, अहं तव गर्भे जन्म गृह्णामि, हे देवी। योगेन आत्मानं धारयिष्यामि, मा विषादं कुरु, हे अम्बिके। तदा दैत्याः निश्चितं निर्बलाः भविष्यन्ति। ततः स्वतेजसः अंशेन सः देवीगर्भं प्रविष्टवान्, इन्द्रस्य हितार्थं, हे ब्राह्मण। यथा जगदाधारः उक्तवान्, तथा असुराः निर्बलाः अभवन्। तदा दानवसिंहः बली इदं वचनं अब्रवीत्—वद, त्वं शुभाशुभविवेककुशलः विज्ञः। कस्य कारणेन तव तेजः नष्टं जातम्, तथा किम् अतिवृद्धम्? योगात्मा विचिन्तयति—क्व विष्णुः अधुना स्थितः? सः ऊर्ध्वनाभे अधःपृथिव्याः लोकान् गन्तुम् इच्छति, आत्मन्यधीशः। मेरुं पर्वतराजं सुवर्णसदृशं, महद् ऐश्वर्ययुक्तं अपश्यत्। पशुपक्षिसमूहैर् आवृतां मातरं अपश्यत्। देवमातृं पशुपक्षिसमूहैः परिवृतां अपश्यत्। दानवराजः माधुसूदनं अन्वेष्टुम् प्रविष्टवान्। देवमातृगर्भे सर्ववरदैर् पूजितं, सर्वभीतं अपश्यत्। देवासुरसमूहैः युक्तं, सर्वतः व्याप्य स्थितं रूपं अपश्यत्। विष्णुः तदा दैत्यतेजः हरन् स्वस्वरूपे स्थितः। प्रह्लादः माधुसूदनं नमस्कृत्य मधुरं वाक्यं उवाच—कस्य कारणेन दैत्याः तेजःहीनाः अभवन्, हे दैत्यनाथ। ते हरिं त्रिलोकनाथं शरणं गताः। हरिः बलवान् अदितिगर्भं प्रविष्टवान्। सूर्यस्य उदये तमः स्थातुं न शक्नोति, हे बली। विधिसंप्रेरितः बली प्रह्लादं उवाच—मम सह शतशः दैत्याः सन्ति, ये वासुदेवात् बलवत्तराः। रणभूमौ पराजिताः, गर्वभङ्गेन स्वर्गं त्यक्तवन्तः। सः बलवान् विप्रचित्तिः मम सैन्यस्य अग्रगण्यः। त्रिशिराः, मकराक्षः, वृषपर्वा च, ये दुर्दान्ताः। विष्णुः तेषां बलस्य षोडशभागं अपि न समः।