श्रीभगवानुवाच— हिरण्यकशिपोः कुलोत्पन्नत्वात्, हे दानवश्रेष्ठ, तव एषा महिमा न विस्मयकारिणी। राजन्, त्वया तु दैत्यप्रपितामहः अपि अतिक्रान्तः। एवं बलिं दानवराजं प्रति उक्त्वा, सा तत्र प्रविष्टा। तस्यां प्रविष्टायां स्त्रियः विधवावद् अभवन्। तेजः, बुद्धिः, प्रयत्नः, श्रीः, ज्ञानं, आचारः, दया च—एतानि सर्वाणि बलौ आश्रयं प्राप्य, यथेष्टं विश्रान्तिं लेभिरे। स बलिः यज्ञकर्ता, तपस्वी, सौम्यः, सत्यवादी, दाता, पोषकः, स्वजनरक्षकश्च आसीत्। सदा श्रीमान् धर्मनिष्ठः, जितेन्द्रियः, मानुषोऽपि कामभुग् अभवत्। ततः शचीपतिः सह सर्वैः देवैः ब्रह्मणः निकेतनं जगाम। तत्र सः स्वपितरं कश्यपं मुनिभिः सहितं उपविष्टं ददर्श। ब्रह्माणं, कश्यपं, तपसा समृद्धान् ऋषींश्च अपश्यत्। तत्र शक्रः उवाच—“पितामह, बलिना बलवता मम राज्यं हृतम्। भगवन्, मया किम् अपराधितम्, तन्मे ब्रूहि?” ब्रह्मा उवाच—“दितेः गर्भः त्वया बलात् अनेकेषु अंशेषु छिन्नः। सा तदा अशुचिः आसीत्, तस्मात् गर्भच्छेदनं कृतम्। ततः, तस्याः सेवकः अपि वज्रेण हतः। महाबाहो, मम पापस्य प्रायश्चित्तं, नाशं च ब्रूहि। सर्वलोकहितं, विशेषतः शक्रस्य हितं यत्, तद् वद।” कश्यप उवाच—“तं एव शरणं गच्छ; स ते कल्याणं दास्यति।” देवाः तम् ऊचुः—“मर्त्यलोके क्षिप्रमेव महती श्रीः दृश्यते।” एवं, मित्रावरुणयोः पुत्रः शीघ्रं पृथिव्याः पृष्ठे प्राप्तः, दृढं तस्थौ। प्राचीनात् प्रदेशात्, यः पुरातनः प्रसिद्धः, वसूनां पुर्याः पश्चिमे तस्थौ। यः प्राज्ञः, शतसहस्रयाज्ञी, सहस्राश्वमेधयाजी राजा च—एते सर्वे ‘गदाधर’ इति ख्यातिं प्राप्नुवन्, यथा तीक्ष्णः काष्ठच्छेदकः पापवृक्षस्य। भगवत्कृपया, जनाः महायज्ञस्य अनन्तं फलम् आप्नुवन्ति। तेन, दृष्ट्वा, आस्वाद्य, अभिषेकं कृत्वा, लोकेषु पापानां परमं नाशं कृतम्। भगवतोऽर्चनाय आश्रमं स्थाप्य, तत्रैव निवसन् अभवत्। इन्द्रः सहस्राक्षः, गदाधरं देवम् उपास्य, तपः अकरोत्। संवत्सरं कामक्रोधरहितः, तत्र वव्र्धे। ततः भगवान् उवाच—“गच्छ, अहं तव तुष्टः अस्मि; त्वं पापात् विमुक्तः। शक्र, यथाभिलषितं भविष्यसि; अहं प्रयतिष्ये।” स्नानं कृत्वा, पुरुषाः तम् ऊचुः—“भगवन्, अस्य पापस्य उपायं वद।” “सुखयोः शैलयोः हिमालयकलीञ्जरयोः मध्ये एव वसतव्यं, हे पुलिन्दाः।” तदनन्तरं, पूजितः सः धर्मनिलयं मातरं प्राप, स्तुत्यां च। तस्याः पद्मकोशसदृशे पादे प्रणम्य, स्वं तपः निवेदितवान्। स्वबलात् सह देवगणैः युद्धविजयं अपि निवेदितवान्। सा दुःखार्ता, विष्णुं पुराणपुरुषं शरण्यं जगाम। सा चराचरस्य आदिं देवं सम्यग् अर्चयामास। सा निरपेक्षया, निगूढवाचा, शुद्धाचार्या, देवराजं शरणं प्रपद्य। “जय, हे पापोपजीवकाग्ने, यः अन्धकारसमूहं निवारयति—नमः, नमः ते!” इति।