भगवान् लोकनाथः मरुतां गणान् निगृह्य तेषां प्रति कर्म चकार। ततः शृणु, चाक्षुषमन्वन्तरस्य मध्ये यद् अभवत्, तद् अहम् एकाग्रचित्तः कथयामि। सप्तसर्ष्वतीनाम् पुण्ये स्थले स महातपाः महान् तपः समाचरन् आसीत्। तत्र सा अपि, तटं समुपेत्य, तं मुनिम् विक्षोभयितुम् आरब्धवती, सुशोभने। तदा मण्डनकः ऋषिः तां मोहिता स्त्रियम् शप्तवान्—"यज्ञसमाजे त्वां अश्वः विनाशयिष्यति।" सप्तसर्ष्वतीभ्यः सप्त मरुतः एव जाताः। येषां जन्म श्रुत्वा पापं नश्यति, धर्मो महाञ् जायते। तत्र प्रह्लादः मन्त्रदः आसीत्, शुक्रः कुलपुरोहितः। सर्वे समुदायाः तत्र समागताः, द्रष्टुकामाः। तदा स सर्वान् कुलश्रेष्ठान् पृष्टवान्—"किं मम श्रेयस्करं?" यत् कर्म तव शुभतमं, तथा अस्माकं हिताय च यत्, तत् कार्यम्। ततः स बलवान् हिरण्यकशिपुः त्रिषु लोकेषु इन्द्रत्वं प्राप। दानवेश्वराणां साक्षात् पश्यतां स नखैः विदारितः। तेषां कृते, महाबाहो, वयं त्रिशूलधारिणं शंकरं नमतः। कुजम्भः अपि विष्णुना तव साक्षात् दृष्ट्वा पशुवत् हतः। विरोचनः तव पितरं हतः, इति अहं ते वदामि। स सर्वैः महाअसुरैः सह युद्धाय सज्जीभूतः। पादातयः अन्ये च देवैः युद्धाय प्रस्थिताः। सेनायाः मध्ये बली च कालनेमिः अग्रतः स्थितौ। दक्षिणे तारेण भीषणः ताडितः। स तान् दैत्यगणान् संयोज्य युद्धाय आज्ञापयत्। भगवाञ् मातलिः रथं आरोह्य नित्यं सज्जः अभवत्। सर्वे स्वस्वयान् वाहनानि आरोह्य युद्धोत्सुकाः प्रस्थिताः। विद्याधराः, गुह्यकाः, यक्षाः, राक्षसाः, नागाः च—केचित् गजेषु, केचित् रथे, अन्ये अश्वेषु समारुह्य, दैत्यसेनायाः स्थितिं प्रति अभ्यद्रवन्त। तस्यां घटीं विष्णुः, देवानां श्रेष्ठः, आरोह्य अग्रे प्रस्थितः। स सर्वैः उत्तमदैवैः सह शिरसा नमस्कृत्य स्थितवान्। विष्णुः, सहस्राक्षः, मध्ये स्थितः, पृष्ठतः रक्षां कुर्वन्। दक्षिणपार्श्वे बलवान् वरुणः सेनां पालयन् अगच्छत्। विविधायुधधारिणः सेनायाः पर्वते शत्रुबलं प्रति समुपस्थिताः। तत्र वृक्षरहिते, विहङ्गरहिते स्थले, सुरासुरयुद्धम् अभवत्। तस्मिन्महापर्वते, पूर्वं वानरगजयोः युद्धवत् संग्रामः आसीत्। तदा गगने सन्ध्याकान्तिसमुल्लसिता मेघः प्रादुरभवत्, तपस्विनां श्रेष्ठ। निशिदिवं सर्वत्र शब्दः श्रूयते—"छिन्धि! भिन्धि!" इति। रक्तं रजसा मिश्रितम् असमञ्जसम् इव प्रवहन् आरब्धम्। सर्वे मिलित्वा प्राज्ञेन स्कन्देन सह समुत्पेतुः। तदा दैत्याः, मायया संरक्ष्यमाणाः, युद्धे चण्डाः, देवान् प्राहरन्। हे नारद, तदा दैत्यैः देवाः स्कन्देन सह युद्धे पराजिताः।