सः उवाच—कथं संग्रामे युध्येयम्? कथं वा अश्वान् नियंत्रयेयम्? तदा मम रिपून् नाशयिष्यामि—अन्यथा नास्ति उपायः कश्चन। अत्रैव अश्वाः सन्ति; त्वमेव तान् नियंत्रय। एतस्मिन्नन्तरे स भूमौ पतितः, तस्य माल्या वस्त्राणि च स्रंसमाने। इन्द्रं पतन्तं दृष्ट्वा पृथिवी कम्पिता। तस्य भार्या उवाच—नाथ, बालकं यथेष्टं बहिः नय। सा पुनरुवाच—नाथ, यन्मण्डलज्ञेन उक्तं तत् शृणु। यत् किंचिद् बहिः अस्ति, हे मुनिश्रेष्ठ, तत् द्विगुणं भविष्यति, मुने। ब्राह्मणः संदेहं विना शीघ्रं बालकं भूमौ बहिः निक्षिप्य। कालः अतीतः; अर्धं एव अनिष्टं भविष्यति। स द्वौ बालकौ दृष्टवान्, उभौ तुल्यरूपिणौ। स उवाच—अहं न जानामि यद् पृच्छामि; तत् मे कथय। अधुना मे तस्य भाग्यं कर्म च यद् उक्तं, तदपि वद। इत्युक्त्वा—अद्यैव मे कथय, अन्यथा अहं न भक्षयिष्यामि। येन त्वया आज्ञप्तं—अद्य बालकः किम् भविष्यति इति—तत् शृणु। तदा रथकुशलः सारथिः इन्द्रस्य साहाय्याय गतः। स इन्द्रस्य साहाय्यं जानन् स्वं तेजः वर्धितवान्। स उवाच—आगच्छ देवेश, अहं तव सारथिः सन्तोषात् भविष्यामि। इन्द्रः पप्रच्छ—कथं त्वं अश्वान् नियंत्रयिष्यसि? मम मनसि संशयः जायते। स तु गन्धर्वतेजसा युक्तः, अश्वसंचरणकुशलः आसीत्। स ब्राह्मणपुत्रः श्रीमान् मातलिः नाम्ना प्रसिद्धः। मातलिः शमीकसुतः रश्मीन् गृहीत्वा स्थितः। ततः सः प्रविश्य, महान्तं पतितं हलधरं दृष्टवान्। स देवश्रेष्ठस्य हस्तात् शरं समुद्धृत्य, सोमसमानं शुक्लं, धनुषि सायकं सम्यक् संधाय प्रणम्य स्थितः। तस्य शरस्य ब्रह्मा-शिव-विष्णु-नामानि आसन्, येन ते संग्रामे असुरान् विनाशयामासुः। नारद, सहस्राक्षः तान् तीक्ष्णास्त्रैः आच्छादयामास। महाबलः, शरेण आहतः, तत्क्षणाद् भूमौ पतितः, विमूर्चितः। रिपोः सेना नायकविहीना हता अभवत्। जम्भासुरः घोरगदां गृहीत्वा, अक्षयस्य देवेशस्य प्रति अगच्छत्। विष्णुना बलात् कुझम्भः हतः, सः रथात् भूमौ मृतः पतितः। कोपसमन्वितः, सः संग्रामे शक्रं प्रति सिंह इव गजं, उन्मत्तचित्तः, अभ्यधावत्। यमदण्डसमानं शूलं, अग्निना दत्तं, शत्रवे प्रक्षिप्य। तदा शीघ्रं, गदां भस्मीकृत्य, हृदि जम्भं विदारितवान्। तम् भूमौ पतितं, मूर्च्छितं दृष्ट्वा, दैत्याः भीतान् पलायितवन्तः। ते इन्द्रस्य बलं स्तुत्वा, गोत्रभित्सुतः शिवस्य समीपे स्थितः। अथ—“आगच्छ, आगच्छ, वीर, गृहं, महाअसुर; पुनः पर्वतमागत्य युध्यावः”—इति। “अहं रणभूमिं न परित्यक्ष्यामि, स्ववंशं स्वयमेव घोषयन्। अहं देवान्, दानवान्, गन्धर्वान्, इन्द्रमहेश्वरसहितान् जयिष्यामि।” इति सः शम्भुं सारथिं सान्त्वयित्वा, मधुरं वचनं उवाच।