वनमध्ये सः पुनः पुनः मुक्तकण्ठेन आक्रन्दयन् आक्रन्दयन् अभवत्। ततः शीघ्रं धनुः विनम्य दुःखाख्येन बाणेन पुनः तं विद्धवान्। तेन सर्वं जगत् पीडयन् गर्जन् गर्जन् सर्वान् दूरं प्रेषयन् अभवत्। कामबाणैः अत्यन्तं व्याकुलितः सः सर्वदिशः विस्तारयन् विचरन् अभवत्। तदा सः भ्रातृं प्रति उवाच—"भ्रातः, यद्यद् त्वं अद्य वदसि, तत् कुरु; त्वं अनन्तवीर्यः।" पुनः "आज्ञापय माम्, अनन्तबलशम्भो, त्वं देवः, अहं तव भक्तिपूर्णः दासः।" इति उक्तवान्। "उन्मत्तकामबाणैः ताडितः अहं न स्थिरताम्, न सुखम्, न हर्षम् उपलभे।" इति सः अभ्यधात्। "एतत् अन्यः कश्चन न सहिष्णु; अतः त्वमेव तत् स्वीकुरु।" इति उक्त्वा। ततः त्रिशूलधारी शीघ्रं तुष्टः सन् प्रसन्नः इदं वचनम् उवाच। "तव पूजायाः वररूपेण अहं जगति हासकारणं किञ्चित् दास्यामि।" इति। "वृद्धः, बालः, युवा, स्त्री वा—सर्वे तेन उन्मादेन गृहीताः स्युः।" इति। "तव पुरतः हासवाक्यसक्ताः भक्ताः भविष्यन्ति; योगयुक्ताः अपि तव स्युः।" इति। "मम प्रसादेन त्वं पुरुषेषु वरदः सर्वपूजितः भविष्यसि।" इति। "कालञ्जरस्य उत्तरतः हिमालयस्य दक्षिणतः पुण्यभूमिः अस्ति।" इति। तत्र गच्छन् त्रिनयनः प्रभुः अपि विन्ध्यगिरिं जगाम। तं ताडनाय सज्जं दृष्ट्वा हरः वचनं प्रोवाच। सः तत्र यत्र ऋषयः पत्नीसहिताः समागताः, प्रविष्टवान्। तदा भगवान् तान् उवाच—"भिक्षां देहि।" इति। तस्मिन्नेव काले नारदः सर्वाश्रमेषु विचरन् अभवत्। सर्वे दुर्बलचेतसः सर्वत्र व्याकुलिताः अभवन्। तेषां मनांसि पतिसम्माननविचारे स्थिता अभवन्। तत्र कामपीडिताः, कामविभ्रान्तेन्द्रियाः, यत्र यत्र गच्छन्ति। तं अनुगच्छन् स्त्रीमतङ्गाः मदोन्मत्तमतङ्गं यथा। सर्वे क्रोधपूर्णाः "तस्य लिङ्गं भूमौ पतितम् अस्तु!" इति ऊचुः। तदा त्रिशूलधारी नीलरक्तः दृष्टिपथात् अन्तर्धितः। शीघ्रं पातालं प्रविश्य ब्रह्माण्डं उपरितः विद्धवान्। सर्वे पाताललोकाः चलनाचलनियुक्तैः प्राणिभिः पूर्णाः अभवन्। सः माधवम् क्षीरसागरे द्रष्टुं जगाम। "भुवनाधिप, किं कारणं लोकव्यग्रता, महाबल?" इति उवाच। तस्य पतने भूमिः भारात् कम्पिता। "तत्र गच्छाम, देवाधिप," इति पुनः पुनः ऊचुः। ते तत्र यत्र भवस्य लिङ्गं अस्ति, आगच्छन्। तदा प्रभुः विस्मयपूर्णः पातालं प्रविष्टवान्। ब्रह्मन्, सः अन्तं न प्राप, विस्मितः पुनः प्रतिनिवर्तितः। चक्रधारी अपि गच्छन्, महर्षे, अन्तं न प्राप। तौ अञ्जलिपुटं कृत्वा देवम् स्तोतुं आरभेताम्। "मेघवाहन, कवि, शर्व, त्रिनयन, शङ्कर," इति। "दक्षयज्ञविनाशक, कालस्वरूप, नमः ते।" इति। "अनन्तः, भगवन्, सर्वव्यापकः, नमः ते।" इति। तदा स्वस्वरूपस्थितः प्रभुः उत्तमवक्ता इदं वचनं उवाच।