सर्वदेवानां प्रभुः त्रिशूलधारी गणाधिपः सुमधुरं स्मितं कृत्वा भाषितवान्। तेन महात्मना पाशुपतानां महदालिङ्गनं यथाकृतं, तस्य स्वरूपं, ज्ञानं, विवेकं च, सर्वं मुक्तहृदयः कथयितुम् उद्दिष्टः। सः सर्वे गणान्, सत्-असत् च चिन्तयन्तः, संबोधितवान्। ये अहंकारविमूढाः विष्णोः स्थानं निन्दन्ति, तान् प्रति अपि सः उक्तवान्—"अहं स विष्णुः, विष्णुः च अहमेव, अव्ययः।" अतः, ये गणाः भक्तियुक्ता, पुरुषसिंहाः, तैः अहं नित्यं निन्दितः, येषां मनांसि मोहितानि। इति वचनं श्रुत्वा गणाः महेश्वरं संबोधितवन्तः—"त्वं शुद्धः, निर्मलः, शान्तः, श्वेतः, धवलः च।" तेषां अर्थपूर्णं वचनं श्रुत्वा, मेघसम्भवः महेश्वरः उक्तवान्—"शृणु, सर्वं वक्ष्यामि, यत् मम कीर्तिं वर्धयति।" अपवादभीतः सः रहस्यं प्रकाशयितुम् उद्यतवान्—"युष्माभिः दृढप्रयत्नेन एकरूपं शरीरं धारयितव्यम्। चन्दनादि समर्पितं, एकचित्तेन अपि, मम तुष्टिं न जनयति। युष्मद्भक्तान्, यद्यपि ते नरकयोग्याः, मम कीर्त्यर्थं रक्षितवान्। यथा हरभक्ताः, यद्यपि तपस्विनः, नरकं पतन्ति, तथापि अद्य अहं वः अद्भुतं नरकं न प्रक्षिपामि।" यः श्वेतः, पीतः, रक्तः, अञ्जनवर्णः च, स भगवान्, सदा पूजनीयः, सदाशिवः, एतानि रूपाणि धारयति। गणाः प्रत्यवदन्—"भगवन्, सदाशिवस्य भेदः कथय।" तेन तद्व्यक्तं सदाशिवस्य निर्मलरूपं दर्शितम्। प्रभुः सहस्रवदनः, सहस्रपादः, सहस्रबाहुः च प्रकटितः। तस्य दण्डे देवास्त्राणि प्रतिष्ठितानि दृष्टानि। सहस्रशस्त्रैः, वैष्णवचिह्नैः च शोभितः, पक्षिपताका, वृषवाहनः, वृषध्वजः च तेन धारितः। तस्मात् महती पाशुपतगणसमूहः तस्माद् उत्पन्नः। क्षणेन श्वेतः, क्षणेन रक्तः, पीतः, नीलः वा जातः। क्षणेन रुद्रः, इन्द्रः, शम्भुः, तेजस्वी सूर्यः वा अभवत्। तं अद्भुतं दृश्यं दृष्ट्वा शिवगणाः, अन्ये च, देवदेवं सदाशिवं अविभक्तं दृष्टवन्तः। ये पापशुद्धाः, अविभक्ताः, तेषु भगवान् हरिः अभाषत—"मम प्रसन्नता युष्मासु, धर्मिष्ठाः, एतत् ज्ञानात्।" "यः भेददर्शनात् पापम् उत्पद्यते, तत् अस्माकं नष्टं भवतु।" अव्यक्तः सर्वगणाधिपान् आलिङ्गितवान्। यथा मन्दरगिरिः शास्त्रानुसारं मध्ये स्थितः, तथा हरस्य वृषभः, श्यामचर्मवेष्टितः, शरद्भग्नमेघवर्णः, प्रकाशते। अग्रगण्यः पर्वतः मन्दरः, यत्र प्रमथाः गुहासु वासं कुर्वन्ति। ते प्रमथाः हृष्टाः बहूनि वाद्ययन्त्राणि ताडयन्ति।