एवं उक्तः स वानरगजः तस्मिन्नेव काले हर्षेण सम्पूर्णचित्तः अभवत्। ततः सर्वे तत्र, यथाक्रमम्, स्नात्वा पितृन् देवांश्च सम्पूज्य, श्रद्धया तदनन्तरं कर्म अकुर्वन्। तदा स शीघ्रगामि बलवान् वानरः, प्लवगश्रेष्ठः, तां स्त्रीं समीपतः अन्वगच्छत्। सा च, तं वानरगजं, बलिनां श्रेष्ठम्, दृष्ट्वैव हर्षमवाप। ततो वानरः, ख्यातस्य भ्रमरशब्दयुक्तस्य शिखरस्य, महागिरेः उपरि स्थितः। एवं तु दीर्घकालं सुखेन विहृत्य, ते सर्वे विंध्याचलम् अगच्छन्। मध्याह्ने तु, प्रमुदिताः, सप्तधा प्रवहन्त्या गोदावर्या जलं पपुः। तेषां सारथयः अपि अश्वान् स्नापयित्वा, तेषां जलपाननिमग्नान्, विश्रामयामासुः। तत्र हरितेषु रम्येषु प्रदेशेषु, क्षणमात्रं विश्रान्ताः अश्वाः। तेषां तुरंगमपदनिनादं श्रुत्वा, ताः उत्तमाङ्गनाः, उत्कण्ठया सप्रेमं शृण्वन्त्यः। सुदृढे प्राकारशृंगे आरोह्य, सर्वाः समं दूरं पश्यन्त्यः स्थिताः। तत्र सुरथा, हर्षविस्फुरिताङ्गी, सख्यै स्मितपूर्वकं वचनमब्रवीत्—"नूनं स एव राजपुत्रः, यं पूर्वं पतिं वरयामास। स एव दुःखिनां मध्ये श्रेष्ठः ऋतध्वजः, अत्र न संशयः। एषः अपरः तस्य आत्मजः, जावालिः, अत्रापि नास्ति किञ्चिद्विचार्यते।" ते सर्वे, शम्भोः पुरतः उपविश्य, शुभगीतं जगुः। त्रैलोक्यकर्तारं त्र्यम्बकं हाटकेश्वरनाथं द्रष्टुं समुपेत्य, तस्य पुरतः उत्तमं गीतं गायन्तः स्थिताः। तद् दृष्ट्वा तस्य हृदयम् परमसुखेन पूर्णमभवत्, रोमाञ्चश्च शरीरे समुत्पन्नः। तं ज्ञात्वा, योगात्मा स हर्षपूर्णचित्तः प्रकटितः। तत्र ते, यथाक्रमम्, त्रिनेत्रं शिवं सम्पूज्य, स्तुतिपूर्वकं तस्थुः। स तु योगात्मा, तासां कृशाङ्गीनां स्त्रीणां सहितः, आदरात् ताः प्रणम्य, समुत्थाय, राज्ञः सह प्रमुदितः सुखेन प्रविष्टः। ततः गोदावरीतीरे स्नात्वा, हाटकेश्वरदर्शनं कर्तुमिच्छत्। सा अपि, मातरं दृष्ट्वा, हर्षयुक्ता, शोभायुक्ता अभवत्। स्नेहात् सा पुनः पुनः मातरं आलिङ्ग्य, अश्रुपूर्णलोचना अभवत्। ततः आदेशः कृतः—"गुह्यकं महदञ्जनगिरिं नय। शीघ्रं गन्धर्वराजं पर्जन्यं स्वर्गात् आनय। हे वानरश्रेष्ठ, त्वं गालवं अपि आनय।" स वानरः, अञ्जनं गत्वा तस्य निवेद्य, ततः अमरगिरिं जगाम। सप्तगोदावर्याः पवित्रस्थले, स वानरः पातालमविशत्। पातालात् निर्गत्य, शीघ्रगामी स पृथिवीं विचचार। ततः स सप्तगोदावर्याः जलं शीघ्रं हृत्वा, आकाशे प्लुत्वा आगच्छत्। तत्र स नन्दयन्तीं तिष्ठन्तीं, देवीमिव, अपश्यत्। तान् तपसा समृद्धं मुनिं, राजश्रेष्ठाः सम्पूज्य, उपविष्टाः। तदा वानराः अपि आमन्त्रिताः। तेषां आगमनं दृष्ट्वा, विशाललोचनाः कन्यकाः तान् सस्नेहमवलोकयन्। तत्र नन्दयन्ती च अन्याश्च, पित्रा सहिताः, तां सुन्दरमुखीं कन्यां दृष्ट्वा विस्मिताः। ततः स महर्षिः सत्यध्वजः, तस्यै सत्यवचनं प्राह। तानि वचनानि श्रोतुं सा, लज्जया आकुला, सव्रीडा, संविग्ना अभवत्।