ते तीर्थं समासाद्य हाटकश्वरं सम्यक् समुपास्योपविशन्। तेषां कृते शकुनिः, जाबालिः, ऋतध्वजश्च कर्म समाचरन्। स च समये सम्यक् शोकवशाद् पित्रा सह शाकलं जगाम। स तु तत्त्वं विज्ञाय, ध्यानस्थः किञ्चित् कालं स्थित्वा, अर्घपात्रमादाय बहिः निर्गतः। इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः स बुद्धिमान् शकुनिः भ्रातृभिः पूजितः आसीत्। राजन्, प्रसिद्धं यत् अस्माकं प्रियं नष्टमिति। तस्मात् उत्तिष्ठ, अन्वेषय तां, त्वं साहाय्यं दातुमर्हसि। मया यत्नः कृतः, सा तु नष्टा; कस्मै तस्याः वृतान्तं वदामि? सिद्धवचनं श्रुत्वा, स बाणैः सहस्रधा विदारितः। न च जानामि सा कुत्रास्ति; तस्मात् अहं तां अन्वेष्टुम् गच्छामि। सः रथान् द्वाभ्यां ब्राह्मणाभ्यां भ्रातृपुत्राय च निक्षिप्य, बदर्याश्रमं प्राप्ताः, तत्र तापसानां निधिं दृष्टवन्तः। तत्र यौवनसंपन्नः, महत् परिश्रमं कुर्वन्, सः स्थितः। तपस्विन्, त्वं यौवने घोरं कष्टं च तपः कृतवान्। सः उवाच—"कः त्वम्? मे सखा भूत्वा आत्मानं निवेदय।" स च प्रत्युवाच—"अहं राजा, भगवन्, शाकलनगरे वसामि।" स राजा तस्मै स्वकृतानि सर्वाणि पूर्वकृत्यानि आख्यात्। "आगच्छ, अहं तन्वीं अन्वेष्टुम् इच्छामि, त्वं मे भ्राता," इति उक्त्वा, शीघ्रं रथमारुह्य, तौ द्वौ तपस्विनौ विज्ञाप्य। स उवाच—"आगच्छ राजन्, यद् रोचते तत् करिष्यामि।" "सप्तगोदावरतीर्थं मया परित्यक्तम्।" "तत्र अस्माकं त्रयः कन्याः अन्याश्च मिलिष्यन्ति।" इन्द्रद्युम्नः पक्षिणं पुरतः स्थापयित्वा, पुत्रैः सह निष्क्रान्तः, सप्तगोदावरतीर्थं यत्र ताः कन्याः गताः। सा तु शैलं प्रातःकाले स्वकन्यां अन्विष्य विचचार। "वत्से, त्वया सा दृष्टा वा? हे वानर, सत्यम् वक्तुम् अर्हसि।" "मया देववती नाम दृष्टा, तां महाश्रमे न्यवेशयम्।" "श्राकण्ठस्य देवालयस्य पुरतः, यथार्थं ते उक्तम्।" "देववती तत्र न ज्ञायते; गच्छाव, अहं दर्शयामि।" तस्या अनुगता, कौशिकीं नदीं प्रति जग्मुः। द्वाभ्यां तपस्विभ्यां सह, शीघ्रगैः रथैः। घृताची च स्नात्वा नद्यां, उत्तमं व्यापारं कृत्वा तत्र आगता। पितरं महाबलिनं राजानं च दृष्ट्वा। "पूर्वं वृक्षमूलेषु बलात् बद्धः आसम्," इति उक्त्वा, सः धनुः बाणैः सह गृहीत्वा इदं वचनम् अब्रवीत्—"अद्यैकबाणेन वानरं हनिष्यामि।" महर्षिः पक्षिणं गम्भीरं युक्तं च वचनं प्रोवाच—"राजपुत्र, मृत्युः बन्धनं च पूर्वकृतैः नियन्त्र्यते।" "आगच्छ, आगच्छ, हे वानर, त्वं अस्मान् सहाय्यं कर्तुम् अर्हसि।" "ब्राह्मण, आज्ञापय; आदेशं देहि—किं करवाणि?