ततः स महर्षिः स्वपुत्रं समालिङ्ग्य शिरसि च घ्राणं चकार। तदा बलभुजः शकुनिः शीघ्रं धनुः शरांश्च न्यवपत्। तत्र श्रेष्ठवानरः तत्त्वतः तद्गोपनं दृढं कर्तुं न शशाक। अथ विहङ्गमः स परमर्षिणा सह सहसा अवतीर्य गतः। तत्पश्चात् स वेगेन चन्द्रार्धशरैः तं शाखां त्रिधा चकर्त। तेन शरमार्गेण वृक्षात् अधः समुपेत्य अवतीर्णः। स भारवाहनः जबालिना सह आदित्यसम्भूतां नदीं प्रति जगाम। यदा ते सर्वे हरं श्रीकण्ठं योगिनां श्रेष्ठमेकत्र द्रष्टुं समागताः, ऋतध्वजस्य निर्गमने शुद्धं निर्मलसंगमं जातम्। तं यथाविधि स्नापयित्वा दिवानिशं पूजयितव्यम्। श्रीकण्ठस्य अदृश्यस्वरूपस्य दर्शनाय गालवः नाम एकः आसीत्। स कालीन्द्याः निर्मले जले स्नात्वा विशुद्धः अन्तः प्रविवेश। तदा यक्षासुरकन्यकाः मधुरगानं कृतवन्त्यः। ताः गन्धर्वकन्यकाः सन्देहः नास्ति। स स्वपाठं समाप्त्य ध्यानस्थः ताभ्यां कन्याभ्यां सत्कृतः आसीत्। स भक्त्या भवकुलं भूषयामास। गालवः तपस्विनां श्रेष्ठः तत्र स्थितिं ज्ञात्वा जातः। प्रभाते उत्थाय स यथाविधि गौरीपतिं पूजयामास। ततः स कन्ये आमन्त्रयामास—"भवत्यौ अनुमतिं दातुमर्हतः।" ताः पप्रच्छुः—"कस्मात् त्वं भगवन् आदरात् पुष्करवनं गन्तुमिच्छसि?" स प्राह—"कार्तिकमासः पुण्यदः, विशेषतः मासान्ते तत्र तीर्थेषु।" ताः ऊचुः—"त्वया विना वयम् अत्र स्थातुं न शक्नुमः, विप्र।" तदा स महर्षिणा सह निर्गत्य श्रद्धया पुष्करवनं प्रविष्टः। तत्र नृपाः जनाश्च धर्मध्वजमेकं विहाय तत्र गताः। महान्तः पुण्यशीलाः नाभाग-इक्ष्वाकु-संबद्धा राजानः मध्यभागे बाणाकृतौ पुष्करतीर्थे स्नानाय गतवन्तः। स पुनः पुनः मत्स्यकन्याभिः प्रमोदितः, परनिन्दां तीव्रां घोरां च सहनुं न शशाक। स कन्याभिः सह यथेष्टं विचरन् तपस्वी, तदा जलमध्ये स्थितः जनकुत्सितात् किं भीतिः? कामान्धः मूढात्मा भीतिं न जानाति। स निमग्नः सन् उदकात् नोत्थाय इन्द्रियनिग्रहेण स्थितः। तस्मिन् समये अन्ये ऋषयः राजानः च बहुधा देशात् समागताः। तत्र चित्राङ्गदा सुश्रोणिः तां तन्व्यां वीक्ष्य। तीर्थे रिक्ते गालवः अपि जलाधः स्थितः। तदा परजन्यतनया घृताचीसम्भवा साध्वी कन्या तत्र आगता। सा तयोः तटयोः स्थिताः त्रयः कन्याः अपश्यत्। पप्रच्छ—"काः यूयं, किमर्थं च अत्र शून्ये स्थिता?" तत्र सुष्रेणि, चित्राङ्गदा विश्वकर्मणः सुप्रसिद्धा दुहिता, नैमिषे कनकलोचना धर्ममातृत्वेन ख्याता आसीत्।