सर्वतः पार्श्वतः, ऊर्ध्वतः अधः च दृष्ट्वा स तत्र स्थितः। तस्य कपिलजटाः सम्यक् बद्धाः आसन्, हे शुभे। तदा सा पप्रच्छ—“कस्य बन्धेन त्वं, बालक, बद्धः असि? वद, हे पापिन्।” स उत्तरं दत्तवान्—“तपस्याः बलात् जीवामि, यद्यपि पापेन जटाबन्धेन बद्धः अस्मि। अत्र तपः सञ्चितम् अस्ति; मम पिता ऋतध्वजः। मधुमक्षिकासमूहे जातः, स सर्वशास्त्रविद्। स जाबालि नाम्ना प्रसिद्धः, शृणु, हे सुन्दरमुखि। त्वं सुमारे दशसहस्रवर्षाणि तपः करिष्यसि। बाल्ये पञ्चशतानि वर्षाणि दृढबन्धनं सहिष्यसि। यौवने द्विसहस्रवर्षाणि परमसुखानि भोक्ष्यसि। भूमौ शय्यां प्राप्स्यसि, वनधान्यनिर्मितं भोजनं च। अहं भूमौ विचरन् हिरण्वतीस्नानाय गच्छामि। एषा दिव्या, या मूढभावेन महाश्रमं स्थितः। वटस्याग्रे बद्धा, जटाभिः सहितः, हे सुन्दरी। लतारज्जुभिः महायन्त्रे अधः, दुष्टचित्तेन। सर्वदिक्कोष्ठेषु लतानिर्मितं यन्त्रं स्थापितम्। हे शुभे, यथादृष्टं यथावत् तव उक्तं मया। हे सुशोभनाङ्गि, किमर्थं आगता असि इह, वद। मम नाम नन्दयन्ती, प्रम्लोचायाः गर्भे जाता। सा नृपस्य पत्न्य् भविष्यति—नात्र संशयः। शिवा च अशिवनिर्घोषा—ततः ऋषिः पुनः उक्तवान्। ततः अद्भुतवचनानि उक्त्वा स मुनिः निर्गतः। हिरण्वतीतीरे वानरयानं पवित्रस्थलं प्रति प्रययौ। तया अहं जनशून्यप्रदेशे आनीतः। सा सुन्दरी मम उक्तवती—“यमुना-तीरे श्रीकण्ठं गच्छ।” तं प्रति दर्शय; तत्र परमं श्रेयः प्राप्स्यसि। मोक्षार्थं सा पर्वतान्न यमुनानदीं आगता। सा शङ्करस्य स्थले आगता, यत्र तपस्वी आगच्छति। प्रणामं कृत्वा सा तान् अक्षयान् महर्षीन् दृष्टवती। बाल्ये उक्तं स्वकृतं श्लोकं पुनः लिखितवती। एतदवस्थां गत्वा सा चिन्तयामास—“कश्चित् प्रभुः माम् उद्धरेत्।” सा उत्तमाश्रमं दृष्टवती, मदनकुक्कुटानां शब्दैः निनादितम्। एवं चिन्तयित्वा सा महाश्रमं प्रविष्टवती। तस्याः मुखं शुष्कम्, नेत्रे चञ्चले, शुष्कपद्मवत् सा। “कः एषः?” इति चिन्तयित्वा उत्थाय स्थितवती। ततः उभौ परस्परं पृच्छित्वा संवादं आरभताम्। उपविश्य विविधकथाभिः तौ सम्यक् संवादं कृतवन्तौ। स तत्त्वविद् श्रेष्ठमुनिः अक्षराणि निरीक्ष्य। क्षणं ध्यानं प्रविश्य तपस्वी तत्त्वं अवगच्छत्। शीघ्रं अयोध्यां गत्वा इक्ष्वाकुनाथं द्रष्टुं प्रययौ।