बलवान् स तत्र यत्र सुलोचना स्थापिताऽभूत्, गन्तुम् इच्छन् जगाम। कपिः अपि, प्रहर्षयन्त्या पुत्र्या सह, प्रस्थानाय मनसि कृत्वा तत्रैव प्रययौ। तस्मात् मम प्रयासः व्यर्थः जातः, यतोऽहं जलनिमग्नत्वात् एवं कृतवान्। सा तु भीत्या हिरण्वत्याः नदीं पतिता। दुःखशोकाभिभूतः स Añjanपर्वतम् अगच्छत्। स बलवान् तत्र बहून् वर्षान् निवसति स्म। सा तु पुण्यपूर्णे कोशलदेशे साधुभिः सह नीताभूत्। तस्या देहः अंकुरैः आवृतः, यथा जटिलेशस्य जटा। सा शिलातले उपविष्टा, तदा काचित् वाणी श्रुतवती। तत्र वाणी अकथयत्—यथा तव पुत्रः वटमूलस्य बन्धनं प्राप्तः। स सर्वतो दृष्टवान्—तिर्यगूर्ध्वमधस्ताच्च। कपिलजटिलः स सूक्ष्मेण बन्धनेन बद्धः, शुभे। सा पप्रच्छ—'कस्य त्वया बन्धनं प्राप्तं, वत्स? वद पापिन्।' स उवाच—'तपसा अहम् जीवामि, जटासु पापेन बध्यमानः।' अत्र तपसां निचयः अस्ति; मम पिता ऋतध्वजः। स मधुमक्षिकासमूहमध्ये जातः, सर्वशास्त्रविशारदः। स जाबालिः इति ख्यातः; शृणु, सुंदरानने। दशसहस्रवर्षाणि त्वं सुमारदेशे तपः करिष्यसि। बाल्ये पञ्चशतानि वर्षाणि दृढबन्धनं सहिष्यसि। यौवने द्विसहस्रवर्षाणि परमसुखानि भोक्ष्यसि। भूमौ शय्या भविता, वन्यधान्यसम्भूतं भोजनं च लप्स्यसे। अहं भूमौ विचरामि, हिरण्वत्यां स्नानार्थं गच्छामि। एतां दिव्यां, या महत् तपोवने मूढया स्थापिताऽभूत्, आदाय। वटाग्रबन्धनं प्राप्ता, जटाभिः अपि, शुभे। लतानां रज्जुभिः, महदुपकरणं चाधः, दुष्टबुद्धिना कृतम्। लतातन्त्रम् सर्वदिक्मुखेषु स्थाप्यते स्म। शुभे, यथादृष्टं मया, तथा तव आख्यातम्। सुश्रोणि, किमर्थम् अत्र आगता इति मम कथय। मम नाम नन्दयन्ती, प्रम्लोचायाः गर्भात् जाता। सा नृपतिः पत्नीत्वं लप्स्यति, एष न संशयः। शिवा च अशिवनिर्घोषा—ततः मुनिः पुनः उवाच। ततोऽद्भुतानि वचनानि उक्त्वा मुनिः निर्गतः। हिरण्वत्याः तटात् कपिचक्रं पुण्यस्थानं प्रति व्योम्नि प्रययौ। अनया अहं जनरहितेऽस्मिन् देशे नीतः। सा सुन्दरी माम् अवदत्—'यमुनातटे श्रीकण्ठं गच्छ।' तत्र तम् उपसंगम्य, परमं श्रेयः प्राप्स्यसि। मोक्षाय सा पर्वतात् यमुनां प्रति आगता। सा शंकरस्य स्थले अगच्छत्, यत्र तपस्वी आगच्छति। प्रणम्य, सा तान् अक्षयान् महर्षीन् अपश्यत्। बाल्ये उक्तं स्वकीयं श्लोकं अपरं अपि सा लिखितवती।