सा तु न राजानं न स्वजनानां स्नेहं दृष्ट्वा, राजन्, सुवर्णनयना सा शीघ्रगमना त्वरितं महतीं नदीं प्रविवेश। सा अपि, भगवन्, भवितव्यं तस्य विज्ञाय, स्वातन्त्र्यस्थितिं तस्याः मया श्रुतम्। तदा तं निर्जनं वनं मृगसंघाकीर्णं दृष्ट्वा, "कस्मात् त्वमिह आगतः?" इति पृष्टवती। मुनिः तद् श्रुत्वा कोपितः सुतारकारूपं शप्तवान्—"या त्वया पत्या न समन्विता, सा शाखामृगो भवतु।" सायंतने सन्ध्यां पूजयित्वा, सा शङ्करं सस्मार। तदा स उवाच—"सा सुकेशी सुन्दरतुन्दिला पतिसकाशाकाङ्क्षिणी समागच्छतु।" तत्र हाटकाधिपतिं पूजयित्वा, दानवकन्या कन्दरलमालिन्याः पुत्री आगमिष्यति। तथैव, पार्जन्यस्य कन्या वेदवती शुभा अपि आगमिष्यति। "हाटके, महादेव, तत्र त्वं संयोगं प्राप्स्यसि," इति उक्तम्। अनन्तरं सा शीघ्रं सप्तगोदावर्याः पुण्यस्थलं प्राप्तवती। तत्र फलमूलभुजां शुचिसंयुक्तां ध्यानस्थां स्थित्वा, सा प्रियतमानुकाङ्क्षया महाकाव्यस्य एकं श्लोकं जपमाना आसीत्। "यः कश्चिद् स्वबलात् मृगाक्ष्याः दुःखं निवारयेत्, स पयोष्ण्याः नदीं मुनिसंघपूजितां स्मरन् तस्याः विशालाक्ष्या दुःखं हरेत्," इति साऽभ्यधात्। एवं सा सुरथं वीरं स्मरन्ती, दीर्घकालं ययौ। तदा स भाग्यवेगेन मेरुशिखरात् पृथिवीं पतितः। "शाक्वेयः अत्रैव श्रेष्ठे पर्वते वसति," इति श्रुतम्। वनवासे बहुवर्षाणि ययुः। तदा तां प्राप्त्वा, स देववतीं प्रति जगाम। तत्र कपिश्रेष्ठः शिशुं दृष्ट्वा हस्ते गृहीत्वा, गह्वरं दृष्ट्वा कोपसमन्वितः खड्गं समुत्क्षिप्य त्वरया प्रवृत्तः। एवं रम्याङ्गनया सहितः हिमाचलम् अगच्छत्। तत्रैव तस्याः समीपे मुनिविरक्तं घनतपोवनं आसीत्। सा कालिन्द्यां नदीं प्रणम्य, दानवेन्द्रेण निरीक्ष्यमाणा आसीत्। तदा बलवान् सः पातालं स्वगृहं जगाम। सः शिवितीति ख्यातं पुण्यजनसमाकीर्णं देशं नीतः। गन्तुमिच्छन्, बलवान् सुलोचनायाः स्थापने स्थले गतः। ततो वानरः हर्षजनकया पुत्र्या सह निर्गतः। "मम प्रयासः जलमग्नत्वात् व्यर्थः जातः," इति विचिन्त्य, सा भीतया हिरण्यवत्यां नदीं पतिता। दुःखशोकाभिभूतः सः अञ्जनाचलम् अगच्छत्। तत्र बलवान् बहूनि वर्षाणि वासं कृतवान्। सा पुण्यकोशलदेशे, साधुजनसमाकीर्णे, नीताभवत्। तस्याः शरीरं नवपल्लवैः आवृतम्, यथा जटिलस्य प्रभोः। शिलातले उपविश्य, सा वाणीं श्रुतवती। "यथा तव पुत्रः वटमूले बद्धः," इति वचनं श्रुतम्।