स तु दानवः प्रमुदितः स्नेहेन भ्रातृभावेन तम् सत्कारं चकार। तदा स स्नेहपूर्वकम् आलिङ्गनस्य सलिलेन मां सम्प्रहर्षय, इति स प्रार्थयामास। अतीव कोपेन मम पिता देवानपि दग्धुं समर्थः, इति स स्मारयन् उक्तवान्। धर्मेण त्वं मम भगिनी, अहं च तव पितुः शिष्यः अस्मि। अद्य त्वं सुकेशिनि, कामाग्निना मम शरीरं दह्यते। अतः त्वं स्वयमेव गुरोः समीपे याचस्व, स नूनं तव तद् दास्यति। यदि सम्यक् कालः विहन्यते, विघ्नः सम्पद्यते, सुशोभने। स्त्रियः स्वातन्त्र्येण आत्मानं न ददाति, यद्यपि समर्थाः स्युः। अतः शुक्रस्याज्ञया स्वजनैः स्वबान्धवैः सह गच्छ। पुराकाले देवयुगे यत् चित्राङ्गदायाः अभवत्, तद् वक्ष्यामि। सा या रूपयौवनसम्पन्ना पद्मिनीव सरांसि विना, नेमिषाख्ये स्थले स्नानार्थं गता। तत्र तां सुकुमाराङ्गीं कामार्तः कश्चन पुरुषः दृष्टवान्। स राजा पुत्रः तु साक्षात् प्रेम्णा तया आहतः। तस्या सखीः ताम् अब्रुवन्—"वत्से, त्वं न धीरासि, सुशोभने।" तव पिता धर्मात्मा सर्वकला-विशारदः। तस्मिन्नन्तरे सत्यव्रतः प्राज्ञश्च राजा सुरथः सन् ताम् अपश्यत्। "हे मत्तलोचने निर्दोषे, तव केवलं वीक्षणेन अहं मोहितः। अतः त्वं मया सह अस्मिन् शय्योपधानि शयानां मम अङ्के स्यानि," इति तं राजा अब्रवीत्। सा पद्मलोचना सर्वाङ्गसुन्दरी तस्मै राज्ञे प्रोवाच। पुराकाले तेन राज्ञा तया तैन्व्या रक्षिता अभूत्। आरजस्कः तदा दण्डाय तस्याः वृत्तान्तं कथयामास। ततः सा सुकुमाराङ्गी सुरथाय भूमिपतये प्रोवाच—"धर्मं परित्यज्य स्त्रीभावात् दुर्बुद्ध्या च," इति। विवाहं विना पतिसुखं न लभ्यते। राज्ञा निराकृता सा मोहं जगाम। पुनः राज्ञा निराकृता सा मोहं जगाम। शीतलेनापि सलिलेन सम्यक् सिञ्चिता सा न व्यबुध्यत। तस्या सख्यः तां मृतां ज्ञात्वा शीघ्रं निर्जग्मुः। सर्वे तत्र गच्छन्त्याः सा उत्तमं वनं प्रविवेश। राजानं च स्नेहयुक्ताः सख्यः च अदृष्ट्वा, सा सुवर्णलोचना शीघ्रं महानदीं प्रविवेश। सा अपि तस्य भाव्यम् अवगम्य, नरपते, तस्याः स्थितिं श्रुतवती अस्मि, या स्वातन्त्र्येण आसीत्। किं निमित्तं त्वं अत्र निर्जने मृगसंकुले वने आगतः? इति पृष्ट्वा, मुनिः कोपितः शिल्पिनां रूपं शशाप। पतिसंयोगो नासीत् तेन; अतः स खगशाखानिलयः मृगः भवतु। सायंतने संध्यां पूजयित्वा सा शंकरं सस्मार। "या सुकेशिनी सुन्दरदन्तिनी पतिं काङ्क्षन्ती आगच्छतु," इति स उक्तवान्। तत्र महादेवं हाटकश्वरं पूजयित्वा सा तुष्टाव।