दैत्यराज, एषः तव स्वयमेव पुत्रः स्वभावतः योग्यः, स्वीकर्तव्यः इति प्रोक्तम्। स च दुर्जनः त्रैलोक्यजननीं अपि इच्छिष्यति। तदा अहमेव तस्य शरीरं शुद्धयिष्यामि। यथा तव पिता अपि त्वां पातालं नीतवान्, एवं। अत्र च सर्वलोकगुरुः शम्भुः एव नूनं पिता। अतः त्वं, एतेन पापेन मनसा न योजनीयः। अस्य भार्या दुर्जय्या; त्वं, सुरारिन्, न अर्हसि। रुद्रं गणांश्च अजित्य, सा कामना अद्य अप्राप्या। स मेरुं अपि उन्मूलयेत्, किन्तु त्रिशूलधरं न जेष्टुं शक्नोति। हरः च न जेतुं शक्यः—एष सत्यं, सत्यं मया उक्तम्। यो मूढः परदारकामेन सह राज्येन च विनष्टः। ततः स महाबलः भृगुप्रवरं पुरोहितत्वाय समाचक्रे। शुक्रस्य कन्या अरजा नाम्ना आसीत्। स भृगुप्रवरः तेन चिरं पूजितः तत्र स्थितवान्। तदा राजा आगतः, सा च सुश्रोणी तत्र स्थितवती। तस्मिन् काले venerable शुक्रः दानुपुत्रस्य यज्ञकर्मणि गतः। तदा तस्मै उक्तं—‘राजन्, गुरोः कन्या अप्राप्तविवाहा अस्ति।’ ततः स महाबाहुः प्रविश्य तां अप्राप्तविवाहां दृष्टवान्। तत्र मृत्युभयेन प्रेरितः अन्धकः उत्पन्नः। स राजा, एकाकी अपि, शुक्रशिष्यान् अभ्यगच्छत्, शक्तिमान् सन्। तं दानवः स्नेहेन भ्रातृवत् सम्मानितवान्। ‘मां समालिङ्गनजलैः प्रमोदय,’ इति उक्तवान्। ‘मम पिता क्रोधेन देवानपि दग्धुं समर्थः। त्वं धर्मतः भगिन्यसि, अहं च तव पितुः शिष्यः। अद्य कामाग्निः मम देहम् दहति, सुश्रोणि। गुरुमेव त्वं याचस्व; स नूनं तुभ्यं दास्यति। उचितः कालः यदि न लभ्यते, विघ्नः जायते, सुन्दरी। स्त्रियः स्वयमेव न आत्मानं दातुं शक्ताः, यद्यपि समर्थाः। शुक्राज्ञया त्वं स्वजनैः स्वबान्धवैः सह गच्छ।’ यथा कदाचित् देवयुगे चित्राङ्गदा नाम कन्या अभवत्—सा रूपयौवनसम्पन्ना, पङ्कजस्य विहीना इव पङ्कजिनी। सा पद्मलोचना निमिषाख्ये स्थले स्नानाय गतवती। तत्र कश्चन रूपवान् कामार्तः पुरुषः तस्याः तनुललितां मूर्तिं दृष्टवान्। स राजा-पुत्रः तु साक्षात् प्रेम्णा आहतः। तस्याः सख्यः ताम् ऊचुः—‘बालिके, त्वं न धीरासि, सुन्दरी।’ तव पिता धर्मात्मा सर्वकौशलसम्पन्नः। एवं तस्मिन्नन्तरे सत्यनिष्ठः बुद्धिमान् राजा सुरथः स्थितः। स तां मदनाक्षीं मूढः दृष्ट्या विमोहयति। ‘तस्मात् त्वं मया सह अस्मिन्शयने, मम उरसि, शयितुमर्हसि’ इति। ततः सा सर्वाङ्गसुन्दरी पद्मलोचना तस्मै राज्ञे प्रत्यभाषत।