देवाः तदा हर्षिताः स्वचित्तानि संन्यास्य स्वर्गं गताः। ततः रुद्रः चिन्तयामास—“कस्माद् भूमिः व्याकुला?” तस्माद् सः घगवतीतीरे उषाणसम्, तपस्याः निधिं, दृष्टवान्। तदा ब्राह्मणं प्रति रुद्रः शीघ्रं पृच्छति—“किमर्थं लोकव्याकुलता जायते?” तदा उषाणसः त्रिनेत्रं रुद्रं प्रत्युवाच—“शुभं पुनःजीवनविद्यायाः रहस्यं ज्ञातुमिच्छामि।” रुद्रः प्रत्यवदत्—“तत्त्वेन पुनःजीवनविद्यां त्वं ज्ञास्यसि।” यद्यपि भूमिः समुद्रपर्वतगिरिभिः परिवृतः, तत्रापि साऽचलति। रुद्रः तदा मंकनं ऋषिं नृत्यन्तं दृष्टवान्। तस्य वेगेन भूमिः पर्वतैः सह कम्पिताऽभवत्। रुद्रः समीपमागतः पृच्छति—“किमर्थं नृत्यसि? किमिच्छा? किमत्र तुष्टिः?” मंकनः प्रत्यवदत्—“बहूनि वर्षाणि दुःखेन तपः कृतवान्, पापक्षयाय। अतः आज्यं हृदयमुत्साहितं, शुद्धात्मा नृत्ये तुष्टः।” पुनः सः उवाच—“केवलं स्पर्शेन मे तुष्टिः नास्ति; त्वं, प्रभो, असावधानः।” ततः नृत्यं विरम्य, विस्मितः, मंकनः विनयेन श्रद्धया पादयोः प्रणम्य नमस्कृतवान्। तदा तत्रतीर्थं पवित्रं, पृथुदकसमानं पुण्यं, भूमौ श्रेष्ठमिति कथितम्। सदा धर्मनिधिः भवतु, सरस्वता, पापमलापहा। सरस्वती रम्या, विशालाऽपि, जलसमृद्धा प्रवहति। एते सर्वे पुण्यस्थानानि सोमपालफलदायकानि। यः तत्र सेवते, सः महान् पुण्यं प्राप्य ब्रह्मलोकं गच्छति, यः सुलभः न। कुरुक्षेत्रे प्रतिमा स्थाप्य, संयतः ब्रह्मलोकं प्राप्तवान्। शुद्धः शम्भुः तदा मन्दरं स्वस्थानं गतवान्। एकान्ते प्रविश्य, चित्तं एकाग्रं कृत्वा, देवीसहितः तत्र युक्तः। यद्यपि शङ्करः मन्दरे स्थितः, तस्य रूपं वर्णनीयम्। सः उग्रं रूपं धृत्वा, सर्वान् दानवान् संबोधितवान्—“यः मद्रीपुत्रीं शीघ्रं मम समीपं आनयेत्, तस्य इच्छां दास्यामि।” तदा प्रह्लादः गर्जितस्वरे वदति—“मम पिता त्रिनेत्रः देवः; तस्य हेतुः श्रूयताम्। पुरा महादेवः मया पुत्रार्थं पूजितः। पुत्रः पुत्रकामः भगवंतं प्रति वदति। ततः योगस्थितस्य सर्वं आवृत्तं, तमः व्याप्तम्। हे दैत्य, एषः तव पुत्रः ग्राह्यः, तव योग्यः। सः दुष्टः अपि त्रैलोक्यजननीं कामयिष्यति। तदा अहं तस्य शरीरं शुद्धयिष्यामि। तव पिता अपि त्वां अधोलोकं नीतवान्। नूनं शम्भुः सर्वलोकगुरुः अत्र पिता एव। तव यथा न पापे मनः स्थापनीयम्। तस्य पत्नी दुर्जया; त्वं, देवविनाशक, योग्यः न। रुद्रं गणैः सह विजित्य तव कामः अद्य न लभ्यः। सः मेरुं अपि उन्मूलयेत्, परन्तु त्रिशूलधारिणं न जयेत्। हरः न विजेयः—एषा सत्यम्, सत्यम् उक्तवान्।