स ऋषे, या या स्त्री पुनर्विवाहेन सुतं जनयति, तस्य सुतः लोके पुनर्भर्तृजः इति ख्यातः। स च स्वयंदत्त इति कथ्यते, अन्यश्चान्यकारणैः तथैव सञ्जायते। सा स्त्री विवाहिता वा अविवाहिता वा, तस्याः सुतः परजात इति निर्दिश्यते। ततः तस्मै स्वयमेव शीघ्रं गत्वा मातरं पितरं च आह्वयस्वेति आज्ञापितम्। तदा तयोः पितरौ भगवन्तं द्रष्टुं समुपेतौ, हे मुनिश्रेष्ठ। तौ दम्पती सुखेन उपविष्टौ शीघ्रमेव वाक्यमूचतुः। स तु उवाच—पुत्रार्थं मां दातुमर्हथ इति। तौ उचतुस्तदा—भगवन्, एष एव तव पुत्रः अस्माभ्यां जातः। इति उक्त्वा, ते मुनयः यथागतं शीघ्रं निर्गताः। अनन्तरं स भगवान् सनत्कुमारं द्वादशदलयोगं व्याख्याय तस्य अर्थं प्रपेदे। वैशाख इति मासः प्रथमं दलं स्मृतः। ज्येष्ठमासः द्वितीयं दलं इति कथ्यते। आषाढ इति मासः तृतीयं दलं स्मृतः। श्रावणमासः चतुर्थं दलं स्मृतः। भाद्रमासः तथा पञ्चमं दलं उच्यते। आश्वयुजमासः षष्ठं दलं स्मृतः। कार्तिकमासः सप्तमं दलं स्मृतः। मार्गशीर्षमासः अष्टमं दलं स्मृतः। पौषमासः नवमं दलं कथ्यते। माघमासः दशमं दलं स्मृतः। फाल्गुनं दलं श्रेष्ठं एकादशं इति कथ्यते। द्वादशं दलं केशवस्य इति निःसंदेहं निगद्यते। एवं परमेश्वरः त्रिव्यूहरूपत्वेन एक एव वर्ण्यते। तं ज्ञात्वा, हे मुनिश्रेष्ठ, पुनः मृत्युः न विद्यते। स चतुर्भुजः, सुशरीरः, श्रीवत्सचिह्नधारी, अक्षयः च। सहस्रवदनसम्पन्नः, तेजस्वी, भूतसर्गसंहारकारणः। द्विभुजः, मालाधरः, स्रष्टा, आदिपुरुषः च सः। तदा मरीच्यादयः सहस्रशः मुनयः अपि तत्र प्रादुरभवन्। तस्मिन्नेव काले, मृत्युना प्रेरितः, पापात्मा मुरः पुनः तं चतुर्भुजं भगवन्तं समीपमागमत्। स उवाच—अद्य त्वया सह युद्धं करिष्ये इति। तदा देवशत्रुविनाशकः पुनरपि प्रत्युवाच। स मुरः मोहाविष्टः, “कथं? कुत्र? कस्य?” इत्यादि पुनः पुनः वदन्, विक्षिप्तचित्तः, तं तत्र आघातयामास। देवाः तम् अपातयन्, दुःखात् विमुक्ताः अभवन्, पद्मनाभं प्रभुं स्तोतुं प्रचक्रमुः। अतः बलवान् नृसिंहः मुरारिरिति लोके प्रसिद्धः अभवत्। ततः सर्वे देवाः प्रणम्य, जगद्विक्षोभकारणं भगवन्तं वाक्यमूचुः। सः, जगच्चलाचलस्य विक्षोभे, महाज्ञानी स्थितः भविष्यति। तत्र न देवः, न वृषः, न देवी, न नन्दिनः दृश्यते स्म। विष्णुः, महातेजाः, तेषां मोहितदृष्टीनां देवतानां अभिषेचनं चकार। ते ऊचुः—गिरिजापतिं देवाधिपतिं न पश्यामः। तदा विश्वरूपः भगवान् तान् उवाच—युष्माभिः देवः अपराधितः। तस्मात् त्रिशूलधरेण देवेन विवेकः अपहृतः इति। एवं, ऋषे, एषा कथा श्रुत्या, श्रद्धया च, शान्तिम्, विवेकं, भगवत्स्मरणं च ददाति।