चतुर्दशं नरकं तु निषिद्धं प्रवदन्ति मुनयः। पञ्चदशं तदनन्तरं स्मर्यते, अपराणि चान्येऽपि निगूढानि नरकस्थानि सन्ति। सर्वगृहेषु वह्निसंस्कारः सार्वभौमातिथ्यस्य लक्षणं कथ्यते। ये सत्यव्रताः अमर्षरहिताः भवन्ति, तेषां दम्भो निन्द्यः। एवं गुणैः सम्पन्नः जनः भगवन्तं विश्वेश्वरं नित्यतया तुष्टिं यच्छेत्। स एवमाचरन् घोरं नरकं, यः मनुष्यनाम्ना प्रसिद्धः, सर्वथा विनाशयति। अथ शेषपापलक्षणं विस्तरेण वक्ष्यामि। ब्रह्मर्षे, सर्ववर्णानां पितृभिः सह ऐक्यं स्मर्यते। मत्स्यादिभक्षणं, निषिद्धस्थाने गमनं च महापातकं निर्दिश्यते। स्वदोषगोपनं पापं, परदोषप्रकाशनं च तथा। परिहासः, तालध्वनिः, नामधेयेन चाप्रियम् भाषणं पापरूपं ज्ञेयम्। एतेषु पापेषु संलग्नः यदि शंकरं तुष्टुमिच्छेत्, तर्हि शरीरजं, वाङ्मयं, मानसं, क्रियात्मकं च यत्किंचित्, भ्रातृभिः बन्धुभिश्च तस्मिन्नेव जन्मनि, धर्मज्ञ, यत्क्रमविपर्यासः स्यात्, तदा विपरीतम् फलम् आप्नोति। अवशिष्टात् शिष्यः तारणं करोति, विशेषतः पुत्रः। "अहं तव पुत्रः अस्मि, भगवन्; योगं शंस," इति वदति। "तर्हि पुत्रः लप्स्यते; त्वं मम दायादः असि, पुत्र," इति प्रतिवदति। "यत् त्वया उक्तं, तत् मां विस्तरेण शंस," इति पुनरपि निवेदयति। तदा भगवान् सस्मितं वदति—"शृणु, नारद, वत्स।" गुडसम्भवः, परित्यक्तः, षड्बन्धवः दायादाः च षट् परिगण्यन्ते। वंशे, कुले, वृत्तौ, स्थैर्ये चापि एवं लक्षणानि दृश्यन्ते। आत्मदत्तः, परसम्भवः, एतेषां षण्णां दायादानां लक्षणानि। अत्र केवलं नामधारिणः एव दायादाः स्वीक्रियन्ते, न तु वंशकुलप्राप्ताः। ब्रह्मन्, त्वया उक्तम्; तेषां भेदान् वक्तुमिच्छामि। यः स्वयमेव जातः, आत्मप्रतिबिम्बवत्, सः स्वाभाविकः पुत्रः। या भार्या निरामया पुत्रं जनयति, सः क्षेत्रजः इति कथ्यते। सखा-पुत्रः, सखिना दत्तः वा, सः दत्तकः इति विज्ञेयः। यः बलात् अन्यस्मात् नीतः, सः परित्यक्तः इति कथ्यते। यः धनदानेन लभ्यते, सः क्रीतः; द्विविधः पुनर्विवाहितः अपि अस्ति। या स्त्री पुनर्विवाहात् पुत्रं जनयति, सः लोके पुनर्भूः इति प्रसिद्धः। आत्मदत्तः, अन्यः च अन्यकारणैः एवमुक्तः। विवाहिता-अविवाहिताया वा या स्त्री, तस्याः पुत्रः परसम्भवः इति कथ्यते। ततः, त्वमेव शीघ्रं गत्वा स्वपितरौ आह्वयस्व। तौ दम्पती भगवन्तं द्रष्टुं आगतौ। सुखासीनौ तौ शीघ्रं वाक्यमूचतुः। सः उवाच—"पुत्रार्थं मां दातुमर्हथः।" तौ उचतुः—"भगवन्, अयं तव एव पुत्रः, अस्माकं जातः।" एवं उक्त्वा, ऋषयः शीघ्रं यथागतं प्रस्थिताः। सः तदा सनत्कुमाराय द्वादशदलयुक्तं योगं व्याख्यातवान्।