सर्वेभ्यः नमः। इदानीं अहं सन्नतानधर्मस्य गूढार्थं संस्कृतेन कथयामि। नारदः भगवन्तं समुपसृत्य शुश्रूषां कर्तुम् इच्छति। तदा भगवतः वचनं श्रूयते—स्वधर्मत्यागः चतुर्थं नरकं स्मृतम्। पञ्चमं नरकं मधुरभोजनं कथ्यते, तथा राज्ञः दण्डः अपि। षष्ठं नरकं वाहनं वा तस्य युक्तिं हरति इति राजदण्डः उद्घोषितः। सप्तमं नरकं शासनविषये दुष्टकर्मणि स्मृतम्। अष्टमं नरकं लालेन मिलनं स्मृतम्। नवमं नरकं बन्धुभिः विरोधः पुरुषाणां दण्डः घोषितः। दशमं नरकं शास्त्रचौर्यं धर्मनाशनं च प्रख्यातम्। एकादशं नरकं सत्पुरुषैः सर्वोत्तमः इति निर्दिष्टः। द्वादशं नरकं संस्काराभावः स्मृतः। त्रयोदशं नरकं संविदां भेदः अभिहितः। चतुर्दशं नरकं निन्दितं घोषितम्। पञ्चदशं नरकं तथा स्मृतम्, अपरः अनुक्तः अपि विद्यते। सर्वगृहे अग्निप्रदीपनं सर्वत्रातिथ्यस्य लक्षणं इति। सत्यवादिनां मनुष्यानां मत्सराभावः, किन्तु गर्वः तिरस्कृतः। एतेन युक्तः जनः सततं जगत्पतिं प्रसादयितुम् अर्हति। एवं स नरकं भयङ्करं मानवाख्यं सर्वथा विनाशयति। अथ शेषपापस्य लक्षणं भगवता उद्घोष्यते। द्विजश्रेष्ठ नारद, सर्ववर्णानां पितृभिः एकत्वं अपि। मत्स्यादिभोजनं, निषिद्धस्थानगमनं महापापं। स्वदोषगोपनं पापं, परदोषप्रकाशनं अपि। उपहासः, ताडनं, नामतोऽधर्मवचनं च। एतैः पापैः युक्तः जनः शङ्करं प्रसादयितुं यत्र यत्नं करोति, तत्र कायिकं, वाचिकं, मानसिकं, शरीरिकं कर्म यथा भ्रातृभिः बन्धुभिः अपि तस्मिन जन्मनि, धर्मानुगमनस्य विपर्यये विपरीतं फलम्। शेषात् शिष्यः रक्षति, सर्वतः पुत्रः श्रेष्ठः। तदनन्तरं पुत्रः भगवन्तं प्रणम्य वदति—"अहं तव पुत्रः अस्मि, भगवन्, योगं कथय।" तदा भगवता उत्तरं—"पुत्रः प्राप्नोति, त्वं मम उत्तराधिकारीः, पुत्र।" तदनन्तरं पुत्रः—"यद् उक्तं त्वया, तद् विस्तारय।" तदा भगवन् स्मितं कृत्वा वदति—"शृणु नारद, तव पुत्र।" शर्करासंभवः वा त्यक्तः, षट् वार्ताः उत्तराधिकारीः बन्धवः च। वंशे, कुलस्य, व्यवसाये, स्थायित्वे अपि एवं। स्वदत्तः, परजातः, षट् उत्तराधिकारीः बन्धवः। अत्र नामधारी एव मान्यः, न वंशकुलप्राप्तः। ब्राह्मण, त्वया उक्तं, तेषां भेदं वक्तुम् इच्छामि। यः प्रत्यक्षं जातः, आत्मनः प्रतिबिम्बरूपेण, स स्वाभाविकः पुत्रः। पत्नी रोगरहितायां जातः पुत्रः क्षेत्रजः कथ्यते। मित्रपुत्रः वा मित्रदत्तः पुत्रः पण्डितैः दत्तकः इति। परतः बलात् आनीतः त्यक्तः इति। मूल्येन प्राप्तः क्रीतः, द्विविधः पुनर्विवाहितः अपि। एवं भगवतः वचनानुसारं पापानां, उत्तराधिकारिणां, बन्धूनां, धर्मस्य च विवेचनं नारदाय उपदिष्टम्।