सर्वव्यापित्वात् किञ्चिदव्यक्तत्वाच्च तस्यैवमुक्तमस्ति। अथ शृणु, भगवतः विश्वेश्वरस्य चतुर्मूर्तेः ब्रह्मणः सदृशत्वं कथ्यते। अव्यक्तं यत् वासुदेवाख्यं द्वादशदलम् स्मृतम्। के तानि द्वादशदलानि? तेषां नामानि वद। इति पृष्टे, सनत्कुमारः तदेतत् श्रुत्वा मम आख्यातवान्। स एव एतद् त्वयापि उक्तवान्, तद् यथाक्रमं मम निवेदय। त्वं च योगशास्त्रपरिशीलकः श्रेष्ठमुनिः अभवः। तत्र तृतीयः सनकः नाम, चतुर्थः च सनन्दनः इति। पञ्चशिखं योगयुक्तं तपःसम्पन्नं श्रेष्ठं दृष्ट्वा, सः मदवर्जितः महायोगनिष्ठः कपिलादिभिः सहितः आसीत्। तेन योगविद्यां पृष्ट्वा प्रजापतिः तस्मै प्रवदति स्म। एषा हि तत्त्वविद्या न सर्वेभ्यः वक्तव्या, यथार्थतया एवम्, नान्यथा। पुत्रशिष्ययोः भेदो नास्ति, हे पितामह। तथापि धर्मकर्मसंयुक्ते सति शृणु यथावद् वक्ष्यामि। वेदवचनमिदं ब्रूते—‘शेषः पापं हरति, शिष्यः शुद्ध्यति’ इति। किमर्थं पुनः शेषः पापं हरति? कथं शिष्यः तेन शुद्ध्यति? एतन्मे वद। तद्वत् अहम् अपि तेभ्यः घोरं भीषणनाशनं मानुषं आचारं वक्ष्यामि; सावधानः शृणु। सर्वभूतेषु क्रूरता प्रथमं नरकं स्मृतम्। वृक्षच्छेदनं द्वितीयं नरकं स्मृतम्। अर्थकारणात् विवादः तृतीयं नरकं स्मृतम्। स्वधर्मत्यागः चतुर्थं नरकं स्मृतम्। मधुरभोजनं पञ्चमं, तथा राजदण्डः अपि। यानस्य वा युक्तेः अपहरणं षष्ठो राजदण्डः कथ्यते। शासनदोषः सप्तमं नरकं स्मृतम्। लालेन सह मिश्रणं अष्टमं नरकं स्मृतम्। बन्धुषु वैरं नवमं पुरुषदण्डः कथ्यते। शास्त्रचौर्यं धर्मनाशनं दशमं निगद्यते। एकादशं नरकं साधुभिः परमं स्मृतम्। विधिहीनता द्वादशं नरकं स्मृतम्। संकल्पभेदः त्रयोदशं कथ्यते। चतुर्दशं नरकं गर्हितम् अभिधीयते। पञ्चदशं तथैव स्मृतम्, अपराणि च अनुक्तानि सन्ति। सर्वगृहेषु वह्निसंस्कारः सर्वभूतात्म्यस्य लक्षणम्। सत्यवदिषु अमर्षाभावः, अहंकारः तु निन्द्यते। एतेषु गुणेषु युक्तः सततं विश्वेश्वरं तुष्टये यतते। सः सर्वथा घोरं मानवाख्यं नरकं विनाशयति। अधुना शेषपापस्य लक्षणानि वक्ष्यामि। च, हे द्विजश्रेष्ठ, सर्ववर्णानां पितृभिः ऐक्यं। मीनादिभक्षणं, निषिद्धस्थानगमनं महापापं च। स्वदोषगोपनं पापं, परदोषप्रकाशनं च पापमेव।