वनमध्ये हिमालयस्य कन्यां सर्वाङ्गसुन्दरीं दृष्ट्वा तं काञ्चन रूपवतीं कः इयं वनचारिणी सुन्दरी, सर्वाङ्गसौन्दर्ययुक्ता इति विचिन्तयन् सः मनसि अकथयत्—मम जीवने किं फलम् यदि तद् निष्फलम्? तस्मात् मम सौन्दर्यं निन्दनीयम्, यदि तद् अप्राप्त्यं तिष्ठति। यः मां तां कृष्णकेशिनीं मृगाक्षीं स्त्रियं समायोजयेत्, स एव प्रीत्यर्थं मम इष्टः। ततः सः कर्णौ हस्ताभ्यां आवृत्य, शिरः कम्पयन्, इदं वचनम् उवाच—सा जगतां नाथस्य पत्नी, त्रिशूलधारिणः शङ्करस्य। सा परस्य पत्नी, हे प्रभो, अधः पतनं मा कुरु। शत्रवः एव परदारं समीपगच्छन्तु, तव तु न कर्तव्यम्। ब्राह्मणगावः समर्पितं सैन्यं, सत्यं, हितं, सर्वलोकहितं दृष्ट्वा सः पुनः अकथयत्—परदारं समीपगमनात् नपुंसकत्वं श्रेयः; परधनं एकवारं अपि भुञ्जानात् भिक्षाटनं श्रेयः। 'सा शत्रूणां जननी' इति उक्त्वा सः पलायितः। नन्दी, अचलः, वज्रायुधं उत्तोल्य, तान् बलात् निरोधयत्। वज्रेण शीघ्रं आहताः ते दश दिशः भयात् पलायन्ति। सः नन्दिं गदया आहत्य भूमौ पतितवान्। तस्य दुष्टस्य भीत्या शतरूपा गौर्याः रूपं धारयति। यथा मदोन्मत्तः वनमध्ये गजः स्त्रीगणेषु चञ्चलदृष्टिः विचरति, तथा सः। अत्र किम् आश्चर्यं? चत्वारः कश्चन न पश्यन्ति। गिरीजां दृष्ट्वा अपि अन्धकः न तां यथार्थतः अपश्यत्। ततः तं दुष्टचित्तं देवी शतवज्रसमा परित्यक्तवती। अन्धकं पतितं दृष्ट्वा शतरूपा रात्रिवत् दीप्तिमती अभवत्। अन्धकं पतितं दृष्ट्वा दैत्यदानवाधिपाः समाययुः। तेषां आक्रोशं श्रुत्वा गणनाथः स्थिरः अभवत्। वज्रं गृहित्वा बलवान् गणनाथः इन्द्रवत् आसीत्। देवी स्वस्वरूपेभ्यः उवाच—यथेष्टं गच्छत। युष्माकं निवासः उद्यानेषु वनेषु च भविष्यति। वृक्षेषु औषधिषु च गच्छत, क्रमशः अम्बिकायाः नमः कुर्वन्त्यः। स्वबलं हतं दृष्ट्वा सः शीघ्रं अधोलोकं पलायितवान्। कामबाणैः आहतः, गौर्यां स्मरन्, रात्रौ निद्रां न लभते, कामबलात् अभिभूतः। ततः ब्रह्मन्, अन्धकस्य युद्धं कथय; एतत् त्वया मम कथनीयम्। तस्मात् कालात् सः तेजोहीनः, बलक्षयः दृश्यते। तपस्यार्थं सः श्रेष्ठः बुद्धिमान् मनः स्थिरं कृतवान्। पर्वतं रक्षार्थं स्थापयित्वा, पृथिव्यां विचरति। महाशङ्खेन कटीबन्धं बध्नाति। एकदिनं वृक्षेषु, पर्वतशिखरेषु, नदीषु च वासं कृतवान्। वायुभोजनं कृत्वा, नवशतानि वर्षाणि एकस्मिन्नेव स्थितः। हिमवतः विस्तीर्णे रम्ये स्थलप्रदेशे, शिलातले, सा दीप्तिमती जटामध्ये भूमौ उपविष्टा। तत्र केदारनाम्ना श्रेष्ठं पुण्यतीर्थं उत्पन्नम्। तत् पुण्यवर्धनं, पापनाशनं, मोक्षप्रदं च प्रसिद्धम्।