यदा त्वं मां निन्दसि, नूनं त्वं न बुद्धिमानसि—इति तस्य प्रत्याख्यानं कृतम्। ततः गृहः तम् आह—“आगच्छ, आगच्छ! यदि त्वं बलवानसि, तर्हि युद्धस्व!” इत्युक्ते, यः क्रौञ्चपर्वतस्य प्रदक्षिणां शीघ्रतरं करोति, स एव विजयी भवति—इति निश्चितम्। पादयात्रया यः गतवान्, स तु अतिशयेन शीघ्रं प्रदक्षिणां कृतवान्। एवं कृत्वा गुहः तत्र स्थित्वा तम् अवदत्—“मूढ, किं त्वं स्थिरोऽत्र तिष्ठसि?” एषा क्रिया त्वया पूर्वं न कृतापूर्वा—इति बालकः शक्रं प्रति भाषितवान्। तदनन्तरं ते महेशं, ब्रह्माणं, माधवं च सम्प्राप्ताः, तैः सर्वैः समं संवादः कृतः। पर्वतं प्रति पृष्टवान्—“कस्य पूर्वं एषा प्रदक्षिणा कृतापूर्वा?” पुनः स एव प्रश्नः पर्वतं प्रति कृतः। पर्वतः प्रत्यवदत्—“त्वया कृतायाः अनन्तरं गुहेनापि सा कृतापूर्वा, हे गोत्रभित्।” तदा कपटः, महिषेण सह, शूलप्रहारं कृतवान्। गुहेन महिषं हतं दृष्ट्वा ब्रह्मा, इन्द्रः, रुद्रः, अश्विनौ, वसूनां च प्रमुखः स्वर्गं गतवन्तः। चक्रपाणिना निरुद्धः, स यः वेगेन बाहुभ्यां परिष्वक्तः, स गुरुमिति शब्दं उच्चैरुक्तवान्। हरिः, पन्नगकुलद्वेषी, शीघ्रं कुमारं शिखण्डिनं च स्वर्गं नीतवान्। “मम भ्राता, मातुलपुत्रः मया पराजितः; अतः स्वदेहं क्षयये”—इति स शपथं कृतवान्। अघवतीं नदीं स्नात्वा, हरं भक्त्या दृष्ट्वा, सूर्यसमप्रभः भविष्यसि—इति प्रतिज्ञा दत्ता। स्नानं कृत्वा, देवतान् पूज्य, स सूर्यसमानप्रभः हरेः निवासं पर्वतम् अगच्छत्। तत्र वृषध्वजं पूजयन्, हरः तेन तुष्टः सन् वरं दत्तवान्। “यथा हस्तेन प्रतिमां छिन्द्यात्, तथा मम बाणे पराक्रमः स्यात्”—इति स प्रार्थितवान्। बाणस्य बाहुवीर्यं यत् इदानीं महद् जातम्, तत् निश्चितं छिन्नं भविष्यति—इति हरः प्रतिज्ञातवान्। पादयोः पतित्वा, हर्षेण प्रणम्य, हरात् लब्धं वरं निवेदितवान्। क्रौञ्चवधः शरणागतस्य कृते, पापक्षयहेतुं पुण्यवृद्धये च जातः इति कथितम्। ततः प्रश्नः जातः—“दैत्याधिपः केन बाणेन विद्धः?” स वीरः, युद्धे अजितः, शक्तिमान्, मित्रेषु, विप्रेषु, दरिद्रेषु, दीनेषु च समदर्शी आसीत्। पातालकेतुः पृष्ठे शरप्रहारं प्राप, सः शरः चन्द्रखण्डसदृशः शीघ्रगामी आसीत्। केन राजपुत्रेण सः दैत्यः पञ्चशरयुक्तेन हतः? पातालकेतुः मोहवशात् तपः अवरोध्य, ध्यानं च विचालयामास। तदा स आकाशं निरीक्ष्य, दीर्घं, उष्णं, गम्भीरं च निश्वासं निष्पीडितवान्। तस्य हयः सहस्रयोजनानि एका दिने गन्तुं शक्तः आसीत्। ततः स महर्षिः, तपस्येव स्थितः, दैत्यं दृष्ट्वा, राजपुत्रेण शरैः विदारितः। “कस्मात् एषा वाणी जाता, हे विग्रहहीन? मम जिज्ञासा महान्”—इति पुनः पृष्टम्। सः त्वरया हयः लोकं प्रति मुक्तः, ऋतध्वजस्य कन्यायाः कृते। किमर्थं कुवलयाश्वराजः, राजपुत्रश्च? सा रूपसम्पदा निधिः, चन्द्रकान्तिसमप्रभा, मदालसा नाम, नूनं मदालसा एव। किन्तु पातालकेतुः तां तन्वीं कन्यां हृतवान्; तस्या एव हेतोः स उत्तमः अश्वः दत्तः। यथा शची देवराजं महेन्द्रं दृष्टवती, तथैव राजपुत्रः सा मृगाक्षीं कन्यां दृष्टवान्। हिरण्याक्षपुत्रः बुद्धिमान् किं ततः कृतवान्? स दैवतसेनावधकः, अतिदुष्टचित्तः, कोपितः अभवत्। ततः सः पातालात् निर्गत्य, पृथिवीं विचरन्, गौरीं पर्वतनन्दिनीं, सखीजनसमेतां, शुभरूपिणीं, अपश्यत्।